ರಾಮಾಯಣ ಪಾರಾಯಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ನಿಂತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಶ್ಲೋಕ ಇದು.
ಕಾರ್ಮೋಡದ ಬಣ್ಣ, ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದ ಕೈ, ಸೀತಾಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಸೇವೆ, ವಾನರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಿಂತ ರಾಮನ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಕಾಲಾಂಭೋದನಿಭಂ ಸಶರಾಸನಮೀಲತ್ಪ್ರೋದ್ಯತ್ಕರೋರುಹಂ ಸೀತಾಲಕ್ಷ್ಮಣಸೇವಿತಂ ಕಪಿಗಣೈಃ ರಕ್ಷೋಗಣೈಶ್ಚಾವೃತಮ್ ।
ದೇವಬ್ರಹ್ಮಭವಾದಿಭಿರ್ಬಹುವಿಧೈಃ ಸ್ತೋತ್ರೈಶ್ಚ ಸಂಸೇವಿತಂ ರಾಮಂ ರಾಕ್ಷಸಧೂಮಕೇತುಮನಿಶಂ ವಂದೇ ದಶಾಸ್ಯಾಂತಕಮ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
कालाम्भोदनिभं सशरासनमीलत्प्रोद्यत्करोरुहं सीतालक्ष्मणसेवितं कपिगणैः रक्षोगणैश्चावृतम् ।
देवब्रह्मभवादिभिर्बहुविधैः स्तोत्रैश्च संसेवितं रामं राक्षसधूमकेतुमनिशं वन्दे दशास्यान्तकम् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
kālāmbhodanibhaṃ saśarāsanamīlatprodyatkaroruhaṃ sītālakṣmaṇasevitaṃ kapigaṇaiḥ rakṣogaṇaiścāvṛtam |
devabrahmabhavādibhirbahuvidhaiḥ stotraiśca saṃsevitaṃ rāmaṃ rākṣasadhūmaketumaniśaṃ vande daśāsyāntakam ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಾಲಾಂಭೋದನಿಭಮ್ (कालाम्भोदनिभम्, kālāmbhodanibham) = ಕಾರ್ಮೋಡದ ಬಣ್ಣದವನನ್ನು (the one of the colour of a dark rain cloud)
- ಸಶರಾಸನಮೀಲತ್ಪ್ರೋದ್ಯತ್ಕರೋರುಹಮ್ (सशरासनमीलत्प्रोद्यत्करोरुहम्, saśarāsanamīlatprodyatkaroruham) = ಬಿಲ್ಲುಬಾಣ ಹಿಡಿದು ಮೇಲೆದ್ದ ಕೈತಾವರೆಯುಳ್ಳವನನ್ನು (whose hand, like a rising lotus, holds the bow and arrow aloft)
- ಸೀತಾಲಕ್ಷ್ಮಣಸೇವಿತಮ್ (सीतालक्ष्मणसेवितम्, sītālakṣmaṇasevitam) = ಸೀತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು (who is served by Sita and Lakshmana)
- ಕಪಿಗಣೈಃ ರಕ್ಷೋಗಣೈಃ ಚ ಆವೃತಮ್ (कपिगणैः रक्षोगणैः च आवृतम्, kapigaṇaiḥ rakṣogaṇaiḥ ca āvṛtam) = ವಾನರ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನನ್ನು (surrounded by the hosts of monkeys and of demons)
- ದೇವಬ್ರಹ್ಮಭವಾದಿಭಿಃ ಬಹುವಿಧೈಃ ಸ್ತೋತ್ರೈಃ ಚ ಸಂಸೇವಿತಮ್ (देवब्रह्मभवादिभिः बहुविधैः स्तोत्रैः च संसेवितम्, devabrahmabhavādibhiḥ bahuvidhaiḥ stotraiḥ ca saṃsevitam) = ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಬಗೆಬಗೆಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು (praised with many kinds of hymns by the gods, Brahma, Shiva and others)
- ರಾಮಮ್ ರಾಕ್ಷಸಧೂಮಕೇತುಮ್ ಅನಿಶಂ ವಂದೇ ದಶಾಸ್ಯಾಂತಕಮ್ (रामम् राक्षसधूमकेतुम् अनिशं वन्दे दशास्यान्तकम्, rāmam rākṣasadhūmaketum aniśaṃ vande daśāsyāntakam) = ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಧೂಮಕೇತುವಿನಂತಿರುವ, ರಾವಣನ ಅಂತ್ಯ ಮಾಡಿದ ರಾಮನಿಗೆ ಸದಾ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ (I ever bow to Rama, a comet of doom to the demons, the ender of the ten faced Ravana)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕಾರ್ಮೋಡದ ಬಣ್ಣದ, ಬಿಲ್ಲುಬಾಣ ಹಿಡಿದ ಕೈತಾವರೆಯುಳ್ಳ, ಸೀತಾಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ವಾನರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಸೈನ್ಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಬ್ರಹ್ಮಶಿವರಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಧೂಮಕೇತುವಿನಂತಿರುವ, ರಾವಣನ ಅಂತ್ಯ ಮಾಡಿದ ಆ ರಾಮನಿಗೆ ಸದಾ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
I ever bow to Rama, dark as a rain cloud, his hand rising like a lotus with the bow and arrow, served by Sita and Lakshmana, surrounded by hosts of monkeys and of demons, praised in many hymns by the gods, Brahma and Shiva, a comet of doom to the demons, the ender of the ten faced Ravana.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ಈ ಧ್ಯಾನ ಶ್ಲೋಕ ರಾಮಾಯಣ ಪಾರಾಯಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹೇಳುವ ಧ್ಯಾನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
This dhyana verse appears in several collections as one of the meditation verses recited before a Ramayana recitation, with small wording differences between printed editions.
ಇಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಶಾಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಲ್ಲ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಿಂತ ವೀರನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Here Rama is pictured not in a calm pose but as a warrior standing amid the armies, ready for battle.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿ ನಿಂತ ರಾಮನ ಈ ಚಿತ್ರಣ, ಗೊಂದಲದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಧೈರ್ಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
This picture of Rama standing composed even amid a difficult situation offers the courage to stay steady in one’s own moments of turmoil.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ