ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಾ ನಕ್ಷತ್ರದಂದು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೂಜೆಗಿಟ್ಟು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸುವ ದಿನ, ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯಂದು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸದಂದು ಹೇಳುವ ನೂರೆಂಟು ಹೆಸರುಗಳಿವು. ಸರಸ್ವತೀ, ಮಹಾಭದ್ರಾ, ಮಹಾಮಾಯಾ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
These are the hundred and eight names recited on the day of Navaratri when books are placed for worship and Sarasvati is invoked under the Mula star, on Vasanta Panchami, and at a child’s first lesson in letters. They open with Sarasvati, Mahabhadra and Mahamaya.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಸರಸ್ವತಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಒಂದು, ಪುಸ್ತಕ, ಜ್ಞಾನಮುದ್ರೆ, ಹಂಸಾಸನ ಹಿಡಿದ ವಿದ್ಯಾದೇವಿ. ಇನ್ನೊಂದು, ದೇವೀ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುಂಭ, ರಕ್ತಬೀಜ, ಧೂಮ್ರಲೋಚನರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ. ಅರ್ಚನೆಯ ಎಣಿಕೆಗೆ ನೆರವಾಗಲೆಂದು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹತ್ತರ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Two Sarasvatis can be seen in this list. One is the goddess of learning, with her book, the gesture of knowledge and her swan seat. The other is Mahasarasvati of the last part of the Devi Mahatmya, who slays Shumbha, Raktabija and Dhumralochana. We set the names in groups of ten to help with the count during archana.
ನಾಮಾವಳಿ (ಕನ್ನಡ)
ಓಂ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಭದ್ರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಮಾಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವರಪ್ರದಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಶ್ರೀಪ್ರದಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಪದ್ಮನಿಲಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಪದ್ಮಾಕ್ಷ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಪದ್ಮವಕ್ತ್ರಕಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಶಿವಾನುಜಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಪುಸ್ತಕಭೃತೇ ನಮಃ ॥ 10 ॥
ಓಂ ಜ್ಞಾನಮುದ್ರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ರಮಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಪರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಕಾಮರೂಪಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಿನ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಶ್ರಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಾಲಿನ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಭೋಗಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಭುಜಾಯೈ ನಮಃ ॥ 20 ॥
ಓಂ ಮಹಾಭಾಗಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹೋತ್ಸಾಹಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ದಿವ್ಯಾಂಗಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸುರವಂದಿತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಕಾಳ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಪಾಶಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಕಾರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಂಕುಶಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಪೀತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಿಮಲಾಯೈ ನಮಃ ॥ 30 ॥
ಓಂ ವಿಶ್ವಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವೈಷ್ಣವ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚಂದ್ರಿಕಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚಂದ್ರವದನಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚಂದ್ರಲೇಖಾವಿಭೂಷಿತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸಾವಿತ್ರ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸುರಸಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ದೇವ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ದಿವ್ಯಾಲಂಕಾರಭೂಷಿತಾಯೈ ನಮಃ ॥ 40 ॥
ಓಂ ವಾಗ್ದೇವ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಸುದಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ತೀವ್ರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಭದ್ರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಬಲಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಭೋಗದಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಭಾರತ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಭಾಮಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಗೋವಿಂದಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಗೋಮತ್ಯೈ ನಮಃ ॥ 50 ॥
ಓಂ ಶಿವಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಜಟಿಲಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಿಂಧ್ಯವಾಸಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಿಂಧ್ಯಾಚಲವಿರಾಜಿತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚಂಡಿಕಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವೈಷ್ಣವ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನೈಕಸಾಧನಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸೌದಾಮಿನ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸುಧಾಮೂರ್ತ್ಯೈ ನಮಃ ॥ 60 ॥
ಓಂ ಸುಭದ್ರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸುರಪೂಜಿತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸುವಾಸಿನ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸುನಾಸಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಿನಿದ್ರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಪದ್ಮಲೋಚನಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಿದ್ಯಾರೂಪಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಬ್ರಹ್ಮಜಾಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಮಹಾಫಲಾಯೈ ನಮಃ ॥ 70 ॥
ಓಂ ತ್ರಯೀಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ
ಓಂ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ತ್ರಿಗುಣಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಶಾಸ್ತ್ರರೂಪಿಣ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಶುಂಭಾಸುರಪ್ರಮಥಿನ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಶುಭದಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸ್ವರಾತ್ಮಿಕಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ರಕ್ತಬೀಜನಿಹಂತ್ರ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚಾಮುಂಡಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಅಂಬಿಕಾಯೈ ನಮಃ ॥ 80 ॥
ಓಂ ಮುಂಡಕಾಯಪ್ರಹರಣಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಧೂಮ್ರಲೋಚನಮರ್ದನಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸರ್ವದೇವಸ್ತುತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸೌಮ್ಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಸುರಾಸುರನಮಸ್ಕೃತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಕಾಳರಾತ್ರ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಕಳಾಧಾರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ರೂಪಸೌಭಾಗ್ಯದಾಯಿನ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಾಗ್ದೇವ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವರಾರೋಹಾಯೈ ನಮಃ ॥ 90 ॥
ಓಂ ವಾರಾಹ್ಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಾರಿಜಾಸನಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚಿತ್ರಾಂಬರಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚಿತ್ರಗಂಧಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚಿತ್ರಮಾಲ್ಯವಿಭೂಷಿತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಕಾಂತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಕಾಮಪ್ರದಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಂದ್ಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ವಿದ್ಯಾಧರಸುಪೂಜಿತಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಶ್ವೇತಾನನಾಯೈ ನಮಃ ॥ 100 ॥
ಓಂ ನೀಲಭುಜಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚತುರ್ವರ್ಗಫಲಪ್ರದಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಚತುರಾನನಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ರಕ್ತಮಧ್ಯಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ನಿರಂಜನಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಹಂಸಾಸನಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ನೀಲಜಂಘಾಯೈ ನಮಃ
ಓಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಶಿವಾತ್ಮಿಕಾಯೈ ನಮಃ ॥ 108 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ನಾಮಾವಳಿNamavali in Devanagari
ॐ सरस्वत्यै नमः
ॐ महाभद्रायै नमः
ॐ महामायायै नमः
ॐ वरप्रदायै नमः
ॐ श्रीप्रदायै नमः
ॐ पद्मनिलयायै नमः
ॐ पद्माक्ष्यै नमः
ॐ पद्मवक्त्रकायै नमः
ॐ शिवानुजायै नमः
ॐ पुस्तकभृते नमः ॥ 10 ॥
ॐ ज्ञानमुद्रायै नमः
ॐ रमायै नमः
ॐ परायै नमः
ॐ कामरूपायै नमः
ॐ महाविद्यायै नमः
ॐ महापातकनाशिन्यै नमः
ॐ महाश्रयायै नमः
ॐ मालिन्यै नमः
ॐ महाभोगायै नमः
ॐ महाभुजायै नमः ॥ 20 ॥
ॐ महाभागायै नमः
ॐ महोत्साहायै नमः
ॐ दिव्यांगायै नमः
ॐ सुरवंदितायै नमः
ॐ महाकाळ्यै नमः
ॐ महापाशायै नमः
ॐ महाकारायै नमः
ॐ महांकुशायै नमः
ॐ पीतायै नमः
ॐ विमलायै नमः ॥ 30 ॥
ॐ विश्वायै नमः
ॐ विद्युन्मालायै नमः
ॐ वैष्णव्यै नमः
ॐ चंद्रिकायै नमः
ॐ चंद्रवदनायै नमः
ॐ चंद्रलेखाविभूषितायै नमः
ॐ सावित्र्यै नमः
ॐ सुरसायै नमः
ॐ देव्यै नमः
ॐ दिव्यालंकारभूषितायै नमः ॥ 40 ॥
ॐ वाग्देव्यै नमः
ॐ वसुदायै नमः
ॐ तीव्रायै नमः
ॐ महाभद्रायै नमः
ॐ महाबलायै नमः
ॐ भोगदायै नमः
ॐ भारत्यै नमः
ॐ भामायै नमः
ॐ गोविंदायै नमः
ॐ गोमत्यै नमः ॥ 50 ॥
ॐ शिवायै नमः
ॐ जटिलायै नमः
ॐ विंध्यवासायै नमः
ॐ विंध्याचलविराजितायै नमः
ॐ चंडिकायै नमः
ॐ वैष्णव्यै नमः
ॐ ब्राह्म्यै नमः
ॐ ब्रह्मज्ञानैकसाधनायै नमः
ॐ सौदामिन्यै नमः
ॐ सुधामूर्त्यै नमः ॥ 60 ॥
ॐ सुभद्रायै नमः
ॐ सुरपूजितायै नमः
ॐ सुवासिन्यै नमः
ॐ सुनासायै नमः
ॐ विनिद्रायै नमः
ॐ पद्मलोचनायै नमः
ॐ विद्यारूपायै नमः
ॐ विशालाक्ष्यै नमः
ॐ ब्रह्मजायायै नमः
ॐ महाफलायै नमः ॥ 70 ॥
ॐ त्रयीमूर्तये नमः
ॐ त्रिकालज्ञायै नमः
ॐ त्रिगुणायै नमः
ॐ शास्त्ररूपिण्यै नमः
ॐ शुंभासुरप्रमथिन्यै नमः
ॐ शुभदायै नमः
ॐ स्वरात्मिकायै नमः
ॐ रक्तबीजनिहंत्र्यै नमः
ॐ चामुंडायै नमः
ॐ अंबिकायै नमः ॥ 80 ॥
ॐ मुंडकायप्रहरणायै नमः
ॐ धूम्रलोचनमर्दनायै नमः
ॐ सर्वदेवस्तुतायै नमः
ॐ सौम्यायै नमः
ॐ सुरासुरनमस्कृतायै नमः
ॐ काळरात्र्यै नमः
ॐ कळाधारायै नमः
ॐ रूपसौभाग्यदायिन्यै नमः
ॐ वाग्देव्यै नमः
ॐ वरारोहायै नमः ॥ 90 ॥
ॐ वाराह्यै नमः
ॐ वारिजासनायै नमः
ॐ चित्रांबरायै नमः
ॐ चित्रगंधायै नमः
ॐ चित्रमाल्यविभूषितायै नमः
ॐ कांतायै नमः
ॐ कामप्रदायै नमः
ॐ वंद्यायै नमः
ॐ विद्याधरसुपूजितायै नमः
ॐ श्वेताननायै नमः ॥ 100 ॥
ॐ नीलभुजायै नमः
ॐ चतुर्वर्गफलप्रदायै नमः
ॐ चतुराननसाम्राज्यायै नमः
ॐ रक्तमध्यायै नमः
ॐ निरंजनायै नमः
ॐ हंसासनायै नमः
ॐ नीलजंघायै नमः
ॐ ब्रह्मविष्णुशिवात्मिकायै नमः ॥ 108 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ನಾಮಾವಳಿNamavali in IAST transliteration
oṃ sarasvatyai namaḥ
oṃ mahābhadrāyai namaḥ
oṃ mahāmāyāyai namaḥ
oṃ varapradāyai namaḥ
oṃ śrīpradāyai namaḥ
oṃ padmanilayāyai namaḥ
oṃ padmākṣyai namaḥ
oṃ padmavaktrakāyai namaḥ
oṃ śivānujāyai namaḥ
oṃ pustakabhṛte namaḥ || 10 ||
oṃ jñānamudrāyai namaḥ
oṃ ramāyai namaḥ
oṃ parāyai namaḥ
oṃ kāmarūpāyai namaḥ
oṃ mahāvidyāyai namaḥ
oṃ mahāpātakanāśinyai namaḥ
oṃ mahāśrayāyai namaḥ
oṃ mālinyai namaḥ
oṃ mahābhogāyai namaḥ
oṃ mahābhujāyai namaḥ || 20 ||
oṃ mahābhāgāyai namaḥ
oṃ mahotsāhāyai namaḥ
oṃ divyāṃgāyai namaḥ
oṃ suravaṃditāyai namaḥ
oṃ mahākāḷyai namaḥ
oṃ mahāpāśāyai namaḥ
oṃ mahākārāyai namaḥ
oṃ mahāṃkuśāyai namaḥ
oṃ pītāyai namaḥ
oṃ vimalāyai namaḥ || 30 ||
oṃ viśvāyai namaḥ
oṃ vidyunmālāyai namaḥ
oṃ vaiṣṇavyai namaḥ
oṃ caṃdrikāyai namaḥ
oṃ caṃdravadanāyai namaḥ
oṃ caṃdralekhāvibhūṣitāyai namaḥ
oṃ sāvitryai namaḥ
oṃ surasāyai namaḥ
oṃ devyai namaḥ
oṃ divyālaṃkārabhūṣitāyai namaḥ || 40 ||
oṃ vāgdevyai namaḥ
oṃ vasudāyai namaḥ
oṃ tīvrāyai namaḥ
oṃ mahābhadrāyai namaḥ
oṃ mahābalāyai namaḥ
oṃ bhogadāyai namaḥ
oṃ bhāratyai namaḥ
oṃ bhāmāyai namaḥ
oṃ goviṃdāyai namaḥ
oṃ gomatyai namaḥ || 50 ||
oṃ śivāyai namaḥ
oṃ jaṭilāyai namaḥ
oṃ viṃdhyavāsāyai namaḥ
oṃ viṃdhyācalavirājitāyai namaḥ
oṃ caṃḍikāyai namaḥ
oṃ vaiṣṇavyai namaḥ
oṃ brāhmyai namaḥ
oṃ brahmajñānaikasādhanāyai namaḥ
oṃ saudāminyai namaḥ
oṃ sudhāmūrtyai namaḥ || 60 ||
oṃ subhadrāyai namaḥ
oṃ surapūjitāyai namaḥ
oṃ suvāsinyai namaḥ
oṃ sunāsāyai namaḥ
oṃ vinidrāyai namaḥ
oṃ padmalocanāyai namaḥ
oṃ vidyārūpāyai namaḥ
oṃ viśālākṣyai namaḥ
oṃ brahmajāyāyai namaḥ
oṃ mahāphalāyai namaḥ || 70 ||
oṃ trayīmūrtaye namaḥ
oṃ trikālajñāyai namaḥ
oṃ triguṇāyai namaḥ
oṃ śāstrarūpiṇyai namaḥ
oṃ śuṃbhāsurapramathinyai namaḥ
oṃ śubhadāyai namaḥ
oṃ svarātmikāyai namaḥ
oṃ raktabījanihaṃtryai namaḥ
oṃ cāmuṃḍāyai namaḥ
oṃ aṃbikāyai namaḥ || 80 ||
oṃ muṃḍakāyapraharaṇāyai namaḥ
oṃ dhūmralocanamardanāyai namaḥ
oṃ sarvadevastutāyai namaḥ
oṃ saumyāyai namaḥ
oṃ surāsuranamaskṛtāyai namaḥ
oṃ kāḷarātryai namaḥ
oṃ kaḷādhārāyai namaḥ
oṃ rūpasaubhāgyadāyinyai namaḥ
oṃ vāgdevyai namaḥ
oṃ varārohāyai namaḥ || 90 ||
oṃ vārāhyai namaḥ
oṃ vārijāsanāyai namaḥ
oṃ citrāṃbarāyai namaḥ
oṃ citragaṃdhāyai namaḥ
oṃ citramālyavibhūṣitāyai namaḥ
oṃ kāṃtāyai namaḥ
oṃ kāmapradāyai namaḥ
oṃ vaṃdyāyai namaḥ
oṃ vidyādharasupūjitāyai namaḥ
oṃ śvetānanāyai namaḥ || 100 ||
oṃ nīlabhujāyai namaḥ
oṃ caturvargaphalapradāyai namaḥ
oṃ caturānanasāmrājyāyai namaḥ
oṃ raktamadhyāyai namaḥ
oṃ niraṃjanāyai namaḥ
oṃ haṃsāsanāyai namaḥ
oṃ nīlajaṃghāyai namaḥ
oṃ brahmaviṣṇuśivātmikāyai namaḥ || 108 ||
ನಾಮಗಳ ಅರ್ಥ
ನಾಮಗಳು 1 ರಿಂದ 10
- 1. ಸರಸ್ವತೀ ಜ್ಞಾನದ ಹರಿವುಳ್ಳವಳು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ದೇವಿ.
She who flows with knowledge, goddess of learning and speech. - 2. ಮಹಾಭದ್ರಾ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರಳು.
Supremely auspicious. - 3. ಮಹಾಮಾಯಾ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಾದ ಮಾಯೆ.
The great power of maya that moves the world. - 4. ವರಪ್ರದಾ ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವಳು.
Giver of boons. - 5. ಶ್ರೀಪ್ರದಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಶೋಭೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುವವಳು.
Giver of prosperity and grace. - 6. ಪದ್ಮನಿಲಯಾ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವಳು.
She who dwells in the lotus. - 7. ಪದ್ಮಾಕ್ಷೀ ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು.
The lotus-eyed. - 8. ಪದ್ಮವಕ್ತ್ರಕಾ ಕಮಲದಂತಹ ಮುಖದವಳು.
The lotus-faced. - 9. ಶಿವಾನುಜಾ ಶಿವನ ತಂಗಿ ಎಂದು ಅಕ್ಷರಾರ್ಥ. ಮಂಗಳದ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಬರುವವಳು ಎಂದೂ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ.
Literally the younger sister of Shiva. It is also read as she who follows close upon what is auspicious. - 10. ಪುಸ್ತಕಭೃತ್ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿದವಳು.
She who holds a book.
ನಾಮಗಳು 11 ರಿಂದ 20
- 11. ಜ್ಞಾನಮುದ್ರಾ ಜ್ಞಾನಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೋರುವವಳು.
She who shows the gesture of knowledge. - 12. ರಮಾ ಆನಂದ ಕೊಡುವವಳು.
She who delights. - 13. ಪರಾ ಪರಮ ಶಕ್ತಿ, ಮಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮೂಲರೂಪ.
The supreme power, the subtlest source of speech. - 14. ಕಾಮರೂಪಾ ಬೇಕಾದ ರೂಪ ತಾಳಬಲ್ಲವಳು.
She who takes whatever form she wills. - 15. ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಮಹಾ ಜ್ಞಾನದ ರೂಪದವಳು.
The great knowledge. - 16. ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಿನೀ ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವವಳು.
Destroyer of even the gravest sins. - 17. ಮಹಾಶ್ರಯಾ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಆಶ್ರಯ.
The great refuge. - 18. ಮಾಲಿನೀ ಹೂಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದವಳು, ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯ ರೂಪದವಳು.
She who wears a garland, and who is the garland of letters. - 19. ಮಹಾಭೋಗಾ ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯವುಳ್ಳವಳು.
She of great abundance. - 20. ಮಹಾಭುಜಾ ಬಲಿಷ್ಠ ತೋಳುಗಳವಳು.
The mighty-armed.
ನಾಮಗಳು 21 ರಿಂದ 30
- 21. ಮಹಾಭಾಗಾ ಮಹಾ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ.
Greatly blessed. - 22. ಮಹೋತ್ಸಾಹಾ ಅಪಾರ ಉತ್ಸಾಹವುಳ್ಳವಳು.
Of boundless energy. - 23. ದಿವ್ಯಾಂಗಾ ದಿವ್ಯವಾದ ದೇಹದವಳು.
Of divine form. - 24. ಸುರವಂದಿತಾ ದೇವತೆಗಳು ವಂದಿಸುವವಳು.
She whom the gods salute. - 25. ಮಹಾಕಾಳೀ ಮಹಾಕಾಳಿಯ ರೂಪದವಳು.
She who is Mahakali. - 26. ಮಹಾಪಾಶಾ ದೊಡ್ಡ ಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು.
She who holds the great noose. - 27. ಮಹಾಕಾರಾ ಮಹಾ ರೂಪವುಳ್ಳವಳು.
She of vast form. - 28. ಮಹಾಂಕುಶಾ ದೊಡ್ಡ ಅಂಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು.
She who holds the great goad. - 29. ಪೀತಾ ಹೊಂಬಣ್ಣದವಳು.
The golden-hued. - 30. ವಿಮಲಾ ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದವಳು.
The stainless one.
ನಾಮಗಳು 31 ರಿಂದ 40
- 31. ವಿಶ್ವಾ ವಿಶ್ವವೇ ತಾನಾದವಳು.
She who is the universe. - 32. ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಾ ಮಿಂಚಿನ ಮಾಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವವಳು.
She who flashes like a garland of lightning. - 33. ವೈಷ್ಣವೀ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿ.
The power of Vishnu. - 34. ಚಂದ್ರಿಕಾ ಬೆಳದಿಂಗಳಂತೆ ತಂಪಾದ ಬೆಳಕು.
Cool light, like moonlight. - 35. ಚಂದ್ರವದನಾ ಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖದವಳು.
The moon-faced. - 36. ಚಂದ್ರಲೇಖಾವಿಭೂಷಿತಾ ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಯನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವಳು.
She who is adorned with the crescent moon. - 37. ಸಾವಿತ್ರೀ ಸಾವಿತ್ರಿಯ ರೂಪದವಳು, ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದ ದೇವತೆ.
She who is Savitri, goddess of the Gayatri mantra. - 38. ಸುರಸಾ ಸಿಹಿಯಾದ ರಸವುಳ್ಳವಳು, ಕಾವ್ಯರಸದ ರೂಪದವಳು.
She who is sweet, the very flavour of poetry. - 39. ದೇವೀ ಬೆಳಗುವ ದೇವಿ.
The shining goddess. - 40. ದಿವ್ಯಾಲಂಕಾರಭೂಷಿತಾ ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು.
Adorned with divine ornaments.
ನಾಮಗಳು 41 ರಿಂದ 50
- 41. ವಾಗ್ದೇವೀ ಮಾತಿನ ದೇವಿ.
Goddess of speech. - 42. ವಸುದಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಡುವವಳು.
Giver of wealth. - 43. ತೀವ್ರಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಳು, ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಉಗ್ರಳು.
The keen and intense, fierce to the wicked. - 44. ಮಹಾಭದ್ರಾ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರಳು. ಈ ಹೆಸರು ಎರಡನೆಯ ನಾಮವಾಗಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ.
Supremely auspicious. This name also appears as the second. - 45. ಮಹಾಬಲಾ ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿನಿ.
Of great strength. - 46. ಭೋಗದಾ ಸುಖಭೋಗಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವಳು.
Giver of enjoyment. - 47. ಭಾರತೀ ಭಾರತಿ, ಮಾತಿನ ದೇವಿ.
Bharati, goddess of speech. - 48. ಭಾಮಾ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳು.
The radiant one. - 49. ಗೋವಿಂದಾ ಮಾತನ್ನು ಪಡೆದವಳು, ವಾಣಿಯನ್ನು ಅರಿತವಳು.
She who possesses speech and knows it fully. - 50. ಗೋಮತೀ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವಳು. ಗೋಮತಿ ನದಿಯ ರೂಪದವಳು ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
She who is full of rays. Some take it as the river Gomati.
ನಾಮಗಳು 51 ರಿಂದ 60
- 51. ಶಿವಾ ಮಂಗಳಕರಳು.
The auspicious one. - 52. ಜಟಿಲಾ ಜಟೆಯುಳ್ಳವಳು.
She who wears matted locks. - 53. ವಿಂಧ್ಯವಾಸಾ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವಳು.
She who dwells in the Vindhya hills. - 54. ವಿಂಧ್ಯಾಚಲವಿರಾಜಿತಾ ವಿಂಧ್ಯಾಚಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವವಳು.
She who shines on the Vindhya mountain. - 55. ಚಂಡಿಕಾ ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಉಗ್ರಳಾದ ಚಂಡಿಕೆ.
Chandika, fierce against evil. - 56. ವೈಷ್ಣವೀ ವಿಷ್ಣುಶಕ್ತಿ. ಈ ಹೆಸರು ಮೂವತ್ಮೂರನೆಯ ನಾಮವಾಗಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ.
The power of Vishnu. This name also appears as the thirty-third. - 57. ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಕ್ತಿ.
The power of Brahma. - 58. ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನೈಕಸಾಧನಾ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಾಧನವಾದವಳು.
She who is the one means to the knowledge of Brahman. - 59. ಸೌದಾಮಿನೀ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವವಳು.
She who gleams like lightning. - 60. ಸುಧಾಮೂರ್ತಿ ಅಮೃತದ ಮೂರ್ತಿ.
Nectar in bodily form.
ನಾಮಗಳು 61 ರಿಂದ 70
- 61. ಸುಭದ್ರಾ ಶುಭಳು, ಮಂಗಳಕರಳು.
The wholly auspicious. - 62. ಸುರಪೂಜಿತಾ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತಳು.
Worshipped by the gods. - 63. ಸುವಾಸಿನೀ ಸುಮಂಗಲಿ, ಸುಗಂಧವುಳ್ಳವಳು.
The auspicious married woman, and the fragrant one. - 64. ಸುನಾಸಾ ಸುಂದರವಾದ ಮೂಗಿನವಳು.
She of the lovely nose. - 65. ವಿನಿದ್ರಾ ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದವಳು, ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರುವವಳು.
The sleepless, ever wakeful. - 66. ಪದ್ಮಲೋಚನಾ ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು.
The lotus-eyed. - 67. ವಿದ್ಯಾರೂಪಾ ವಿದ್ಯೆಯೇ ರೂಪವಾದವಳು.
Learning in bodily form. - 68. ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು.
The wide-eyed. - 69. ಬ್ರಹ್ಮಜಾಯಾ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪತ್ನಿ.
Consort of Brahma. - 70. ಮಹಾಫಲಾ ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವವಳು.
Giver of great reward.
ನಾಮಗಳು 71 ರಿಂದ 80
- 71. ತ್ರಯೀಮೂರ್ತಿ ಮೂರು ವೇದಗಳೇ ರೂಪವಾದವಳು.
She whose form is the three Vedas. - 72. ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞಾ ಮೂರು ಕಾಲಗಳನ್ನೂ ಅರಿತವಳು.
Knower of past, present and future. - 73. ತ್ರಿಗುಣಾ ಮೂರು ಗುಣಗಳ ಮೂಲ.
Source of the three gunas. - 74. ಶಾಸ್ತ್ರರೂಪಿಣೀ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೇ ರೂಪವಾದವಳು.
She whose form is the sacred sciences. - 75. ಶುಂಭಾಸುರಪ್ರಮಥಿನೀ ಶುಂಭಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವಳು.
Slayer of the demon Shumbha. - 76. ಶುಭದಾ ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡುವವಳು.
Giver of good. - 77. ಸ್ವರಾತ್ಮಿಕಾ ಸ್ವರಗಳೇ ಆತ್ಮವಾದವಳು, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರದ ಮೂಲ.
She whose soul is the musical note, source of song and utterance. - 78. ರಕ್ತಬೀಜನಿಹಂತ್ರೀ ರಕ್ತಬೀಜನನ್ನು ಕೊಂದವಳು.
Slayer of Raktabija. - 79. ಚಾಮುಂಡಾ ಚಂಡ ಮುಂಡರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಚಾಮುಂಡಿ.
Chamunda, who slew Chanda and Munda. - 80. ಅಂಬಿಕಾ ತಾಯಿ.
The mother.
ನಾಮಗಳು 81 ರಿಂದ 90
- 81. ಮುಂಡಕಾಯಪ್ರಹರಣಾ ಮುಂಡನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದವಳು.
She who struck down the body of Munda. - 82. ಧೂಮ್ರಲೋಚನಮರ್ದನಾ ಧೂಮ್ರಲೋಚನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವಳು.
Crusher of Dhumralochana. - 83. ಸರ್ವದೇವಸ್ತುತಾ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಸ್ತುತಿಸುವವಳು.
Praised by all the gods. - 84. ಸೌಮ್ಯಾ ಸೌಮ್ಯಳು.
The gentle one. - 85. ಸುರಾಸುರನಮಸ್ಕೃತಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಅಸುರರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವಳು.
Saluted by gods and asuras alike. - 86. ಕಾಳರಾತ್ರಿ ಪ್ರಳಯದ ಕತ್ತಲ ರಾತ್ರಿಯ ರೂಪದವಳು.
She who is the dark night of dissolution. - 87. ಕಳಾಧಾರಾ ಎಲ್ಲ ಕಲೆಗಳಿಗೂ ಆಧಾರ.
The support of all the arts. - 88. ರೂಪಸೌಭಾಗ್ಯದಾಯಿನೀ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ ಕೊಡುವವಳು.
Giver of beauty and good fortune. - 89. ವಾಗ್ದೇವೀ ಮಾತಿನ ದೇವಿ. ಈ ಹೆಸರು ನಲವತ್ತೊಂದನೆಯ ನಾಮವಾಗಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ.
Goddess of speech. This name also appears as the forty-first. - 90. ವರಾರೋಹಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಸುಂದರಿ.
The excellent, the lovely one.
ನಾಮಗಳು 91 ರಿಂದ 100
- 91. ವಾರಾಹೀ ವರಾಹನ ಶಕ್ತಿ, ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು.
The power of Varaha, one of the seven Mothers. - 92. ವಾರಿಜಾಸನಾ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತವಳು.
She who is seated on a lotus. - 93. ಚಿತ್ರಾಂಬರಾ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವಳು.
She who wears bright, varied garments. - 94. ಚಿತ್ರಗಂಧಾ ಬಗೆಬಗೆಯ ಸುಗಂಧ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡವಳು.
She who is anointed with many fragrances. - 95. ಚಿತ್ರಮಾಲ್ಯವಿಭೂಷಿತಾ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು.
Adorned with many-coloured garlands. - 96. ಕಾಂತಾ ಸುಂದರಿ, ಪ್ರಿಯಳು.
The lovely, the beloved. - 97. ಕಾಮಪ್ರದಾ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವವಳು.
Fulfiller of desires. - 98. ವಂದ್ಯಾ ವಂದನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯಳು.
Worthy of reverence. - 99. ವಿದ್ಯಾಧರಸುಪೂಜಿತಾ ವಿದ್ಯಾಧರರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿತಳು.
Well worshipped by the vidyadharas, the celestial beings of knowledge. - 100. ಶ್ವೇತಾನನಾ ಬಿಳಿಯ ಮುಖದವಳು.
She of the white face.
ನಾಮಗಳು 101 ರಿಂದ 108
- 101. ನೀಲಭುಜಾ ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ತೋಳುಗಳವಳು.
She of the blue arms. - 102. ಚತುರ್ವರ್ಗಫಲಪ್ರದಾ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವವಳು.
Giver of the four aims of life: dharma, wealth, desire and liberation. - 103. ಚತುರಾನನಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾ ನಾಲ್ಕು ಮುಖದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೇ ಆಗಿರುವವಳು.
She who is the very sovereignty of four-faced Brahma. - 104. ರಕ್ತಮಧ್ಯಾ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನಡುವುಳ್ಳವಳು.
She whose waist is red. - 105. ನಿರಂಜನಾ ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದವಳು.
The spotless one. - 106. ಹಂಸಾಸನಾ ಹಂಸವನ್ನು ಆಸನವಾಗಿ ಉಳ್ಳವಳು.
She whose seat is the swan. - 107. ನೀಲಜಂಘಾ ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಕಾಲುಗಳವಳು.
She whose lower legs are blue. - 108. ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಶಿವಾತ್ಮಿಕಾ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವರ ಸ್ವರೂಪವೂ ತಾನೇ ಆಗಿರುವವಳು.
She who is the very nature of Brahma, Vishnu and Shiva.
ಈ ನಾಮಾವಳಿಯ ಬಗ್ಗೆAbout this namavali
ಇದು ಪೂಜಾಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸರಸ್ವತೀ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ. ಇದರ ಮೂಲಗ್ರಂಥವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶುಂಭಾಸುರಪ್ರಮಥಿನೀ, ರಕ್ತಬೀಜನಿಹಂತ್ರೀ, ಚಾಮುಂಡಾ, ಧೂಮ್ರಲೋಚನಮರ್ದನಾ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ದೇವೀ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದ ಉತ್ತರ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಬಂದವು. ಆ ಭಾಗದ ದೇವತೆ ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾದೇವಿಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಗ್ರ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದಿವೆ.
This is the Sarasvati Ashtottara most often found in puja books, and its source text cannot be named with certainty. Shumbhasurapramathini, Raktabijanihantri, Chamunda and Dhumralochanamardana come from the last episode of the Devi Mahatmya, whose presiding goddess, tradition says, is Mahasarasvati. That is why these fierce names appear in a list for the goddess of learning.
ಶ್ವೇತಾನನಾ, ನೀಲಭುಜಾ, ರಕ್ತಮಧ್ಯಾ, ನೀಲಜಂಘಾ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧ್ಯಾನರೂಪದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವಂತಿವೆ. ಆ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲವನ್ನು ನಾವು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾಭದ್ರಾ (2 ಮತ್ತು 44), ವೈಷ್ಣವೀ (33 ಮತ್ತು 56), ವಾಗ್ದೇವೀ (41 ಮತ್ತು 89) ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಪರಂಪರೆಯ ಪಾಠದಂತೆ ಅವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
Shvetanana, Nilabhuja, Raktamadhya and Nilajangha seem to describe the colours of a particular meditative image, the source of whose dhyana verse we could not confirm. Mahabhadra (2 and 44), Vaishnavi (33 and 56) and Vagdevi (41 and 89) each occur twice, and we keep them as the traditional text has them.
ಶಿವಾನುಜಾ (9) ಹೆಸರಿಗೆ ಅಕ್ಷರಾರ್ಥ ಶಿವನ ತಂಗಿ. ಈ ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Shivanuja (9) literally means the younger sister of Shiva. Commentators do not agree on the story behind this name, so the meaning notes both readings.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ವಿನಿದ್ರಾ, ಅಂದರೆ ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದವಳು, ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರುವವಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ ಈ ಪಟ್ಟಿ. ಕಲಿಕೆ ಶಾಲೆ ಮುಗಿದಾಗ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ ಹೊಸ ಭಾಷೆ ಕಲಿಯಲು ಕುಳಿತವರಲ್ಲಿ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅಜ್ಜಿಯರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಆ ಎಚ್ಚರ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
This list calls Sarasvati Vinidra, the sleepless, ever wakeful one. Learning does not stop when school ends. That wakefulness can be seen in those who sit down to learn a new language after retirement, and in grandmothers learning to use a mobile phone from their grandchildren.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ