ಅಘಮರ್ಷಣ ಸೂಕ್ತ: ಸ್ನಾನದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆಯುವ ಮಂತ್ರಗಳು

हिर॑ण्यशृंगं॒-वँरु॑णं॒ प्रप॑द्ये ती॒र्थं मे॑ देहि॒ याचि॑तः ।
य॒न्मया॑ भु॒क्तम॒साधू॑नां पा॒पेभ्य॑श्च प्र॒तिग्र॑हः ।
यन्मे॒ मन॑सा वा॒चा॒ क॒र्म॒णा वा दु॑ष्कृतं॒ कृतम् ।
तन्न॒ इंद्रो॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता च॑ पुनंतु॒ पुनः॑ पुनः ।
नमो॒ऽग्नये᳚ऽप्सु॒मते॒ नम॒ इंद्रा॑य॒ नमो॒ वरु॑णाय॒ नमो वारुण्यै॑ नमो॒ऽद्भ्यः ॥

ನೀರಿನ ದೋಷಗಳ ಶುದ್ಧಿ

यद॒पां क्रू॒रं-यँद॑मे॒ध्यं-यँद॑शां॒तं तदप॑गच्छतात् ।
अ॒त्या॒श॒नाद॑ती-पा॒ना॒-द्य॒च्च उ॒ग्रात्प्र॑ति॒ग्रहा᳚त् ।
तन्नो॒ वरु॑णो रा॒जा॒ पा॒णिना᳚ ह्यव॒मर्शतु ।
सो॑ऽहम॑पा॒पो वि॒रजो॒ निर्मु॒क्तो मु॑क्तकि॒ल्बिषः॑ ।
नाक॑स्य पृ॒ष्ठ-मारु॑ह्य॒ गच्छे॒द् ब्रह्म॑सलो॒कताम् ।
यश्चा॒प्सु वरु॑ण॒स्स पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।

ನದಿಗಳ ಆವಾಹನೆ (ಋಗ್ವೇದ 10.75.5)

इ॒मं मे॑ गंगे यमुने सरस्वति॒ शुतु॑द्रि॒-स्तोमग्ं॑ सचता॒ परु॒ष्णिया ।
अ॒सि॒क्नि॒या म॑रुद्वृधे वि॒तस्त॒याऽऽर्जी॑कीये शृणु॒ह्या सु॒षोम॑या ।

ಅಘಮರ್ಷಣದ ಹೃದಯಭಾಗ (ಋಗ್ವೇದ 10.190)

ऋ॒तं च॑ स॒त्यं चा॒भी᳚द्धा॒-त्तप॒सोऽध्य॑जायत ।
ततो॒ रात्रि॑रजायत॒ तत॑-स्समु॒द्रो अ॑र्ण॒वः ॥
स॒मु॒द्राद॑र्ण॒वा दधि॑ संवँथ्स॒रो अ॑जायत ।
अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ वि॒दध॒द्विश्व॑स्य मिष॒तो व॒शी ।
सू॒र्या॒चं॒द्र॒मसौ॑ धा॒ता य॑था पू॒र्वम॑कल्पयत् ।
दिवं॑ च पृथि॒वीं चां॒तरि॑क्ष॒-मथो॒ सुवः॑ ।

ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ನೀರಿನ ಶುದ್ಧಿ

यत्पृ॑थि॒व्याग्ं रजः॑ स्व॒मांतरि॑क्षे वि॒रोद॑सी ।
इ॒माग्ग्ं स्तदा॒पो व॑रुणः पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।
पु॒नंतु॒ वस॑वः पु॒नातु॒ वरु॑णः पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।
ए॒ष भू॒तस्य॑ म॒ध्ये भुव॑नस्य गो॒प्ता ।
ए॒ष पु॒ण्यकृ॑तां-लोँ॒का॒ने॒ष मृ॒त्योर् हि॑र॒ण्मयं᳚ ।
द्यावा॑पृथि॒व्योर् हि॑र॒ण्मय॒ग्ं॒ सग्ग्ं श्रि॑त॒ग्ं॒ सुवः॑ ॥

ನಾನೇ ಬೆಳಕು

सन॒-स्सुव॒-स्सग्ंशि॑शाधि ।
आर्द्रं॒ ज्वल॑ति॒ ज्योति॑र॒हम॑स्मि ।
ज्योति॒र्ज्वल॑ति॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
यो॑ऽहम॑स्मि॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
अ॒हम॑स्मि॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
अ॒हमे॒वाहं मां जु॑होमि॒ स्वाहा᳚ ।

ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ

अ॒का॒र्य॒का॒र्य॑वकी॒र्णीस्ते॒नो भ्रू॑ण॒हा गु॑रुत॒ल्पगः ।
वरु॑णो॒ऽपाम॑घमर्ष॒ण-स्तस्मा᳚त् पा॒पात् प्रमु॑च्यते ।

ಸಮಾರೋಪ

र॒जोभूमि॑-स्त्व॒माग्ं रोद॑यस्व॒ प्रव॑दंति॒ धीराः᳚ ।
आक्रां᳚थ्समु॒द्रः प्र॑थ॒मे विध॑र्मंज॒नय॑न् प्र॒जा भुव॑नस्य॒ राजा᳚ ।
वृषा॑ प॒वित्रे॒ अधि॒सानो॒ अव्ये॑ बृ॒हत्सोमो॑ वावृधे सुवा॒न इंदुः॑ ॥

hiráṇyaśṛṃga̱ṃ-va~rúṇa̱ṃ prapádye tī̱rthaṃ mé dehi̱ yācítaḥ |
ya̱nmayā́ bhu̱ktama̱sādhū́nāṃ pā̱pebhyáśca pra̱tigráhaḥ |
yanme̱ manásā vā̱cā̱ ka̱rma̱ṇā vā dúṣkṛta̱ṃ kṛtam |
tanna̱ iṃdro̱ varúṇo̱ bṛha̱spatíḥ savi̱tā cá punaṃtu̱ punáḥ punaḥ |
namo̱’gnaye̋’psu̱mate̱ nama̱ iṃdrā́ya̱ namo̱ varúṇāya̱ namo vāruṇyaí namo̱’dbhyaḥ ||

ನೀರಿನ ದೋಷಗಳ ಶುದ್ಧಿ

yada̱pāṃ krū̱raṃ-ya~dáme̱dhyaṃ-ya~dáśā̱ṃtaṃ tadapágacchatāt |
a̱tyā̱śa̱nādátī-pā̱nā̱-dya̱cca u̱grātpráti̱grahā̋t |
tanno̱ varúṇo rā̱jā̱ pā̱ṇinā̋ hyava̱marśatu |
só’hamápā̱po vi̱rajo̱ nirmu̱kto múktaki̱lbiṣáḥ |
nākásya pṛ̱ṣṭha-mārúhya̱ gacche̱d brahmásalo̱katām |
yaścā̱psu varúṇa̱ssa pu̱nātvághamarṣa̱ṇaḥ |

ನದಿಗಳ ಆವಾಹನೆ (ಋಗ್ವೇದ 10.75.5)

i̱maṃ mé gaṃge yamune sarasvati̱ śutúdri̱-stomágṃ sacatā̱ paru̱ṣṇiyā |
a̱si̱kni̱yā márudvṛdhe vi̱tasta̱yā”rjī́kīye śṛṇu̱hyā su̱ṣomáyā |

ಅಘಮರ್ಷಣದ ಹೃದಯಭಾಗ (ಋಗ್ವೇದ 10.190)

ṛ̱taṃ cá sa̱tyaṃ cā̱bhī̋ddhā̱-ttapa̱so’dhyájāyata |
tato̱ rātrírajāyata̱ tatá-ssamu̱dro árṇa̱vaḥ ||
sa̱mu̱drādárṇa̱vā dadhí saṃva~thsa̱ro ájāyata |
a̱ho̱rā̱trāṇí vi̱dadha̱dviśvásya miṣa̱to va̱śī |
sū̱ryā̱ca̱ṃdra̱masaú dhā̱tā yáthā pū̱rvamákalpayat |
diváṃ ca pṛthi̱vīṃ cā̱ṃtaríkṣa̱-matho̱ suváḥ |

ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ನೀರಿನ ಶುದ್ಧಿ

yatpṛ́thi̱vyāgṃ rajáḥ sva̱māṃtaríkṣe vi̱rodásī |
i̱māggṃ stadā̱po váruṇaḥ pu̱nātvághamarṣa̱ṇaḥ |
pu̱naṃtu̱ vasávaḥ pu̱nātu̱ varúṇaḥ pu̱nātvághamarṣa̱ṇaḥ |
e̱ṣa bhū̱tasyá ma̱dhye bhuvánasya go̱ptā |
e̱ṣa pu̱ṇyakṛ́tāṃ-lo̱~kā̱ne̱ṣa mṛ̱tyor híra̱ṇmaya̋ṃ |
dyāvā́pṛthi̱vyor híra̱ṇmaya̱̱gṃ saggṃ śríta̱̱gṃ suváḥ ||

ನಾನೇ ಬೆಳಕು

sana̱-ssuva̱-ssagṃśíśādhi |
ārdra̱ṃ jvaláti̱ jyotíra̱hamásmi |
jyoti̱rjvaláti̱ brahmā̱hamásmi |
yó’hamásmi̱ brahmā̱hamásmi |
a̱hamásmi̱ brahmā̱hamásmi |
a̱hame̱vāhaṃ māṃ júhomi̱ svāhā̋ |

ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ

a̱kā̱rya̱kā̱ryávakī̱rṇīste̱no bhrū́ṇa̱hā gúruta̱lpagaḥ |
varúṇo̱’pāmághamarṣa̱ṇa-stasmā̋t pā̱pāt pramúcyate |

ಸಮಾರೋಪ

ra̱jobhūmí-stva̱māgṃ rodáyasva̱ pravádaṃti̱ dhīrā̋ḥ |
ākrā̋ṃthsamu̱draḥ prátha̱me vidhármaṃja̱nayán pra̱jā bhuvánasya̱ rājā̋ |
vṛṣā́ pa̱vitre̱ adhi̱sāno̱ avyé bṛ̱hatsomó vāvṛdhe suvā̱na iṃdúḥ ||

ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಅನುದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಗೆರೆ (a̱), ಸ್ವರಿತಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಗೆರೆ (á), ಕಂಪಕ್ಕೆ ಎರಡು ಗೆರೆ (a̋). ಉದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲ. · Accents: macron below for anudātta, acute for svarita, double acute for the kampa; udātta is unmarked.

ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅಘಮರ್ಷಣ ಎಂಬುದು 10.190ರ ಋಷಿಯ ಹೆಸರು: ಮಧುಚ್ಛಂದಸನ ಮಗ ಅಘಮರ್ಷಣ. ಅವನ ಮೂರು ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪಾಠ ಸ್ನಾನದ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುವ ಸಂಗ್ರಹ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮಹಾನಾರಾಯಣ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಮಂತ್ರಗಳೂ ಋಗ್ವೇದದ ಬೇರೆ ಋಕ್ಕುಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಪರಂಪರೆಗಳ ನಡುವೆ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

In the Rig Veda, Aghamarshana is the name of the seer of 10.190, son of Madhucchandas. His three verses are chanted in sandhyavandana. The longer text here is the collection recited in the bathing rite. It includes mantras of the Mahanarayana Upanishad and other Rig Vedic verses. The order and wording vary between traditions.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ vignanam.org ತಾಣದ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಭಾಗಗಳ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ನಾವೇ ಬರೆದಿದ್ದೇವೆ. ಭ್ರೂಣಹಾ ಪದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ವಿದ್ವಾಂಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

The accented text follows the Kannada text on vignanam.org. The section headings are ours. Some commentators also read bhrunaha as one who has killed a learned brahmin.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ ಉಡುಪಿಯ ಅಪ್ರಮೇಯ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವೇದಸೂಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಓದುವ ಕ್ರಮ: ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗಿನ ಅಡ್ಡಗೆರೆ ಅನುದಾತ್ತ, ಮೇಲಿನ ಲಂಬಗೆರೆ ಸ್ವರಿತ, ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಗೆರೆ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಿತ. ಗುರುಮುಖದಿಂದ ಕಲಿಯುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ.

The accented text follows the 2026 collection of Vedic hymns prepared by Aprameya of Udupi. How to read the marks: a line below a syllable is anudatta, a vertical stroke above is svarita, a double stroke above is the long svarita. Learning from a teacher remains the right way.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಈ ಮಂತ್ರಗಳು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದಿಲ್ಲ. ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ, ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಸರಿಸಿದ ಮೇಲೆಯೇ ತೊಳೆಯುವ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ.

These mantras do not hide wrongs. They name everything, from eating and drinking too much to grave crimes. Only after naming them do they speak of washing.

ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಾಶನ ಮತ್ತು ಅತೀಪಾನ (ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವುದು) ಶುದ್ಧಿ ಬೇಡುವ ದೋಷಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಹಾಗಾಗಿ ಸ್ನಾನದ ಜೊತೆಗೆ ನಾಳಿನ ಊಟದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುವುದೂ ಶುದ್ಧಿಯ ಭಾಗವೆನ್ನಬಹುದು.

From a health point of view it is striking that overeating and drinking to excess are on the list of faults that need cleansing. So along with the bath, minding how much we eat tomorrow may also count as part of the cleansing.