ಪವಮಾನ ಸೂಕ್ತ: ನೀರು, ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಮಂತ್ರಗಳು

ओम् ॥
हिर॑ण्यवर्णाः॒ शुच॑यः पाव॒का
यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विंद्रः॑ ।
अ॒ग्निं-याँ गर्भं॑ दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता
न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वंतु ॥

यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑
सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्यं॒ जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता
न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वंतु ॥

यासां᳚ दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वंति॑ भ॒क्षं
या अं॒तरि॑क्षे बहु॒धा भवं॑ति ।
याः पृ॑थि॒वीं पय॑सों॒दंति शु॒क्रास्ता
न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वंतु ॥

शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यतापश्शि॒वया॑
त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वच॑ं मे ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑प्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒
वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥

ಪವಮಾನಃ ಸುವರ್ಜನಃ

पव॑मान॒स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः ।
यः पोता॒ स पु॑नातु मा । पु॒नंतु॑ मा देवज॒नाः ।
पु॒नंतु॒ मन॑वो धि॒या । पु॒नंतु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ ।
जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा ।
शु॒क्रेण॑ देव॒दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒ क्रतू॒ग्ं॒ रनु॑ ।
यत्ते॑ प॒वित्र॑म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑तमंत॒रा ।
ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे । उ॒भाभ्यां᳚ देवसवितः ।
प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒दं ब्रह्म॑ पुनीमहे ।

ವೈಶ್ವದೇವೀ

वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् ।
यस्यै॑ ब॒ह्वीस्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः ।
तया॒ मदं॑तः सध॒माद्ये॑षु ।
व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ।
वै॒श्वा॒न॒रो र॒श्मिभि॑र्मा पुनातु ।
वातः॑ प्रा॒णेने॑षि॒रो म॑यो॒ भूः ।
द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा॒ पयो॑भिः ।
ऋ॒ताव॑री य॒ज्ञिये॑ मा पुनीताम् ॥

ಪಾವಮಾನೀಗಳ ಫಲ

बृ॒हद्भिः॑ सवित॒स्तृभिः॑ ।
वर्षि॑ष्ठैर्देव॒मन्म॑भिः ।
अग्ने॒ दक्षैः᳚ पुनाहि मा ।
येन॑ दे॒वा अपु॑नत ।
येनापो॑ दि॒व्यंकशः॑ ।
तेन॑ दि॒व्येन॒ ब्रह्म॑णा ।
इ॒दं ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
यः पा॑वमा॒नीर॒द्ध्येति॑ ।

ऋषि॑भि॒स्संभृ॑त॒ग्ं॒ रसं᳚ ।
सर्व॒ग्ं॒ स पू॒तम॑श्नाति ।
स्व॒दि॒तं मा॑त॒रिश्व॑ना ।
पा॒व॒मा॒नीर्यो अ॒ध्येति॑ ।
ऋषि॑भि॒स्संभृ॑त॒ग्ं॒ रसं᳚ ।
तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे ।
क्षी॒रग्ं स॒र्पिर्मधू॑द॒कम् ॥

पा॒व॒मा॒नीस्स्व॒स्त्यय॑नीः ।
सु॒दुघा॒हि पय॑स्वतीः ।
ऋषि॑भि॒स्संभृ॑तो॒ रसः॑ ।
ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒मृतग्ं॑ हि॒तम् ।
पा॒व॒मा॒नीर्दि॑शंतु नः ।
इ॒मं-लोँ॒कमथो॑ अ॒मुम् ।
कामा॒न्थ्सम॑र्धयंतु नः ।
दे॒वीर्दे॒वैः स॒माभृ॑ताः ।

पा॒व॒मा॒नीस्स्व॒स्त्यय॑नीः ।
सु॒दुघा॒हि घृ॑त॒श्चुतः॑ ।
ऋषि॑भिः॒ संभृ॑तो॒ रसः॑ ।
ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒मृतग्ं॑ हि॒तम् ।
येन॑ दे॒वाः प॒वित्रे॑ण ।
आ॒त्मानं॑ पु॒नते॒ सदा᳚ ।
तेन॑ स॒हस्र॑धारेण ।
पा॒व॒मा॒न्यः पु॑नंतु मा ।

प्रा॒जा॒प॒त्यं प॒वित्रं᳚ ।
श॒तोद्या॑मग्ं हिर॒ण्मयं᳚ ।
तेन॑ ब्रह्म॒ विदो॑ व॒यम् ।
पू॒तं ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
इंद्र॑स्सुनी॒ती स॒हमा॑ पुनातु ।
सोम॑स्स्व॒स्त्या व॑रुणस्स॒मीच्या᳚ ।
य॒मो राजा᳚ प्रमृ॒णाभिः॑ पुनातु मा ।
जा॒तवे॑दा मो॒र्जयं॑त्या पुनातु ।

भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥

ಶಾಂತಿ

ॐ तच्छं॒-योँरावृ॑णीमहे । गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ । गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तये ।
दैवी᳚स्स्व॒स्तिर॑स्तु नः । स्व॒स्तिर्मानु॑षेभ्यः । ऊ॒र्ध्वं जि॑गातु भेष॒जम् । शन्नो॑ अस्तु द्वि॒पदे᳚ । शं चतु॑ष्पदे ॥
ॐ शांतिः॒ शांतिः॒ शांतिः॑ ॥

om ||
hiráṇyavarṇā̱ḥ śucáyaḥ pāva̱kā
yāsú jā̱taḥ ka̱śyapo̱ yāsviṃdráḥ |
a̱gniṃ-yā~ garbháṃ dadhi̱re virū́pā̱stā
na̱ āpa̱śśagg syo̱nā bhávaṃtu ||

yāsā̱̱gṃ rājā̱ varúṇo̱ yāti̱ madhyé
satyānṛ̱te áva̱paśya̱ṃ janā́nām |
ma̱dhu̱ścuta̱śśucáyo̱ yāḥ pā́va̱kāstā
na̱ āpa̱śśagg syo̱nā bhávaṃtu ||

yāsā̋ṃ de̱vā di̱vi kṛ̱ṇvaṃtí bha̱kṣaṃ
yā a̱ṃtaríkṣe bahu̱dhā bhaváṃti |
yāḥ pṛ́thi̱vīṃ payáso̱ṃdaṃti śu̱krāstā
na̱ āpa̱śśagg syo̱nā bhávaṃtu ||

śi̱vená mā̱ cakṣúṣā paśyatāpaśśi̱vayā́
ta̱nuvopá spṛśata̱ tvacáṃ me |
sarvā́gṃ a̱gnīgṃ rápsu̱ṣadó huve vo̱ mayi̱
varco̱ bala̱mojo̱ nidhátta ||

ಪವಮಾನಃ ಸುವರ್ಜನಃ

pavámāna̱ssuva̱rjanáḥ | pa̱vitréṇa̱ vicárṣaṇiḥ |
yaḥ potā̱ sa púnātu mā | pu̱naṃtú mā devaja̱nāḥ |
pu̱naṃtu̱ manávo dhi̱yā | pu̱naṃtu̱ viśvá ā̱yaváḥ |
jātávedaḥ pa̱vitrávat | pa̱vitréṇa punāhi mā |
śu̱kreṇá deva̱dīdyát | agne̱ kratvā̱ kratū̱̱gṃ ranú |
yatté pa̱vitráma̱rciṣí | agne̱ vitátamaṃta̱rā |
brahma̱ tená punīmahe | u̱bhābhyā̋ṃ devasavitaḥ |
pa̱vitréṇa sa̱vená ca | i̱daṃ brahmá punīmahe |

ವೈಶ್ವದೇವೀ

vai̱śva̱de̱vī púna̱tī de̱vyāgā̋t |
yasyaí ba̱hvīsta̱nuvó vī̱tapṛ́ṣṭhāḥ |
tayā̱ madáṃtaḥ sadha̱mādyéṣu |
va̱yagg syā́ma̱ patáyo rayī̱ṇām |
vai̱śvā̱na̱ro ra̱śmibhírmā punātu |
vātáḥ prā̱ṇenéṣi̱ro máyo̱ bhūḥ |
dyāvā́pṛthi̱vī payásā̱ payóbhiḥ |
ṛ̱tāvárī ya̱jñiyé mā punītām ||

ಪಾವಮಾನೀಗಳ ಫಲ

bṛ̱hadbhíḥ savita̱stṛbhíḥ |
varṣíṣṭhairdeva̱manmábhiḥ |
agne̱ dakṣai̋ḥ punāhi mā |
yená de̱vā apúnata |
yenāpó di̱vyaṃkaśáḥ |
tená di̱vyena̱ brahmáṇā |
i̱daṃ brahmá punīmahe |
yaḥ pā́vamā̱nīra̱ddhyetí |

ṛṣíbhi̱ssaṃbhṛ́ta̱̱gṃ rasa̋ṃ |
sarva̱̱gṃ sa pū̱tamáśnāti |
sva̱di̱taṃ mā́ta̱riśvánā |
pā̱va̱mā̱nīryo a̱dhyetí |
ṛṣíbhi̱ssaṃbhṛ́ta̱̱gṃ rasa̋ṃ |
tasmai̱ sarásvatī duhe |
kṣī̱ragṃ sa̱rpirmadhū́da̱kam ||

pā̱va̱mā̱nīssva̱styayánīḥ |
su̱dughā̱hi payásvatīḥ |
ṛṣíbhi̱ssaṃbhṛ́to̱ rasáḥ |
brā̱hma̱ṇeṣva̱mṛtágṃ hi̱tam |
pā̱va̱mā̱nīrdíśaṃtu naḥ |
i̱maṃ-lo̱~kamathó a̱mum |
kāmā̱nthsamárdhayaṃtu naḥ |
de̱vīrde̱vaiḥ sa̱mābhṛ́tāḥ |

pā̱va̱mā̱nīssva̱styayánīḥ |
su̱dughā̱hi ghṛ́ta̱ścutáḥ |
ṛṣíbhi̱ḥ saṃbhṛ́to̱ rasáḥ |
brā̱hma̱ṇeṣva̱mṛtágṃ hi̱tam |
yená de̱vāḥ pa̱vitréṇa |
ā̱tmānáṃ pu̱nate̱ sadā̋ |
tená sa̱hasrádhāreṇa |
pā̱va̱mā̱nyaḥ púnaṃtu mā |

prā̱jā̱pa̱tyaṃ pa̱vitra̋ṃ |
śa̱todyā́magṃ hira̱ṇmaya̋ṃ |
tená brahma̱ vidó va̱yam |
pū̱taṃ brahmá punīmahe |
iṃdrássunī̱tī sa̱hamā́ punātu |
somássva̱styā váruṇassa̱mīcyā̋ |
ya̱mo rājā̋ pramṛ̱ṇābhíḥ punātu mā |
jā̱tavédā mo̱rjayáṃtyā punātu |

bhūrbhuva̱ssuváḥ ||

ಶಾಂತಿ

oṃ taccha̱ṃ-yo~rāvṛ́ṇīmahe | gā̱tuṃ-ya̱~jñāyá | gā̱tuṃ-ya̱~jñapátaye |
daivī̋ssva̱stirástu naḥ | sva̱stirmānúṣebhyaḥ | ū̱rdhvaṃ jígātu bheṣa̱jam | śannó astu dvi̱pade̋ | śaṃ catúṣpade ||
oṃ śāṃti̱ḥ śāṃti̱ḥ śāṃtíḥ ||

ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಅನುದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಗೆರೆ (a̱), ಸ್ವರಿತಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಗೆರೆ (á), ಕಂಪಕ್ಕೆ ಎರಡು ಗೆರೆ (a̋). ಉದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲ. · Accents: macron below for anudātta, acute for svarita, double acute for the kampa; udātta is unmarked.

ಪವಮಾನ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವ ಈ ಸಂಗ್ರಹ ಒಂದೇ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳ ಶುದ್ಧಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಂಪರೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಋಗ್ವೇದದ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಮಂಡಲವನ್ನೂ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಮಂಡಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನ.

The collection recited as the Pavamana Suktam is not a single hymn. Tradition has gathered purification mantras from different parts of the Krishna Yajurveda. The ninth book of the Rig Veda is also called the Pavamana Soma book, but that is a different text.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ vignanam.org ತಾಣದ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಡೆ ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆ ಅದಲುಬದಲಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು (ತ್ವಚಂ, ಸರ್ವಾಗ್ಂ, ಅಮೃತಗ್ಂ). ಅವನ್ನು ತಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ. ಉದ್ದವಾದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಓದಲು ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಚಿಕ್ಕ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದೇವೆ.

The accented text follows the Kannada text on vignanam.org. In three places its digital text showed the anusvara and accent mark swapped (tvacham, sarvagm, amritagm), and these have been corrected. The long closing sections are broken into short groups for easier reading.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ ಉಡುಪಿಯ ಅಪ್ರಮೇಯ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವೇದಸೂಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಓದುವ ಕ್ರಮ: ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗಿನ ಅಡ್ಡಗೆರೆ ಅನುದಾತ್ತ, ಮೇಲಿನ ಲಂಬಗೆರೆ ಸ್ವರಿತ, ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಗೆರೆ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಿತ. ಗುರುಮುಖದಿಂದ ಕಲಿಯುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ.

The accented text follows the 2026 collection of Vedic hymns prepared by Aprameya of Udupi. How to read the marks: a line below a syllable is anudatta, a vertical stroke above is svarita, a double stroke above is the long svarita. Learning from a teacher remains the right way.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ನಾಲ್ಕನೆಯ ಋಕ್ಕು ನೀರನ್ನು ಚರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಮಂಗಳ ದೇಹವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನವನ್ನು ಅವಸರದ ಕೆಲಸವೆಂದು ನೋಡದೆ, ದಿನದ ಒಂದು ಶುದ್ಧಿಯ ಕ್ಷಣವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಅದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

The fourth verse sees water as a kindly body that touches the skin. It teaches us to treat bathing not as a hurried chore but as a moment of cleansing in the day.

ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಇಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇಡುವ ಮಂತ್ರ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸದಿರುವ ಹೊಣೆಯನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ.

Clean water and clean air are among the biggest public health challenges today. A mantra that asks them for purity also places on us the duty not to pollute them.