ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಜನ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಹೊರಟರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ದಿನವೂ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಧನನಿಂದಾ ವಿಭಾಗದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ. ಇಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಅಲ್ಲ, ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಥಾರ್ಥೀ ಜೀವಲೋಕೋಽಯಂ ಶ್ಮಶಾನಮಪಿ ಸೇವತೇ
ಜನಿತಾರಮಪಿ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ನಿಃಸ್ವಂ ಗಚ್ಛತಿ ದೂರತಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अर्थार्थी जीवलोकोऽयं श्मशानमपि सेवते
जनितारमपि त्यक्त्वा निःस्वं गच्छति दूरतः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
arthārthī jīvaloko’yaṃ śmaśānamapi sevate
janitāramapi tyaktvā niḥsvaṃ gacchati dūrataḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅರ್ಥಾರ್ಥೀ (अर्थार्थी, arthārthī) = ಹಣವನ್ನು ಬಯಸುವ (ಅರ್ಥ + ಅರ್ಥೀ) (seeking wealth (artha + arthi))
- ಜೀವಲೋಕೋಽಯಂ (जीवलोकोऽयं, jīvaloko’yaṃ) = ಈ ಜೀವಲೋಕ (ಜೀವಲೋಕಃ + ಅಯಂ) (this world of the living (jivalokah + ayam))
- ಶ್ಮಶಾನಮಪಿ (श्मशानमपि, śmaśānamapi) = ಸ್ಮಶಾನವನ್ನೂ (ಶ್ಮಶಾನಂ + ಅಪಿ) (even a cremation ground (shmashanam + api))
- ಸೇವತೇ (सेवते, sevate) = ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ, ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತದೆ (serves, resorts to)
- ಜನಿತಾರಮಪಿ (जनितारमपि, janitāramapi) = ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ತಂದೆಯನ್ನೂ (ಜನಿತಾರಂ + ಅಪಿ) (even the one who begot (janitaram + api))
- ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ (त्यक्त्वा, tyaktvā) = ಬಿಟ್ಟು (having abandoned)
- ನಿಃಸ್ವಂ (निःस्वं, niḥsvaṃ) = ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನನ್ನು (one who has nothing)
- ಗಚ್ಛತಿ (गच्छति, gacchati) = ಹೋಗುತ್ತದೆ (goes)
- ದೂರತಃ (दूरतः, dūrataḥ) = ದೂರಕ್ಕೆ (far away)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಣವನ್ನು ಬಯಸುವ ಈ ಜೀವಲೋಕ ಸ್ಮಶಾನವನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ತಂದೆಯೇ ಆದರೂ ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದೂರ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
This world of the living, hungry for wealth, will resort even to a cremation ground. Yet it abandons even the father who begot it, if he has nothing, and goes far away.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಎದುರೆದುರು ನಿಂತಿವೆ. ಹಣ ಸಿಗುವುದಾದರೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೂ ಹೋಗುವ ಮನುಷ್ಯ, ಹಣವಿಲ್ಲದ ತಂದೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲ ಸಾಲು ಹಣದ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು, ಎರಡನೆಯದು ಹಣವಿಲ್ಲದಾಗ ಓಡಿಹೋಗುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Two pictures stand face to face. A man who goes even to the frightening cremation ground for money walks away from a penniless father. The first line shows going after money, the second running away when there is none.
ನಿಃಸ್ವ ಎಂದರೆ ತನ್ನದು ಎಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನು. ಜೀವಲೋಕ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲ, ಲೋಕದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತ ಟೀಕೆ. ಶ್ಲೋಕದ ಛಾಯೆ ಕಹಿಯಾಗಿದೆ, ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲ.
Nihsva means one who has nothing of his own. The word jivaloka here speaks of people as a whole. It is a remark on the general tendency of the world, not on every person. The shade of the verse is bitter.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 64. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 64. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಹಣದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತೂಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಡುತ್ತದೆ.
We sometimes see a tendency to weigh the care of elders only in terms of money. The verse puts exactly that before us.
ವೈದ್ಯರಾಗಿ ನಾವು ವೃದ್ಧರನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕರೆತಂದ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಅವರನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಬಹುದು.
As doctors we also meet elders brought in alone. Before criticising their families, we can remember that no two families are in the same position.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ