ದೇವೀ ಭುಜಂಗಂ ಶ್ರೀಚಕ್ರದ ಅಧಿಷ್ಠಾತ್ರಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವಳ ರೂಪದ ಧ್ಯಾನ, ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವ, ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರದ ಸೂಚನೆಗಳು ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಬೆರೆತಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮಗುವಿನ ತೊದಲು ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಾಯಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
The Devi Bhujangam is a hymn of twenty-eight verses in praise of the Goddess who presides over the Sri Chakra. It weaves together meditation on her form, the teaching of non-duality, the yoga of the kundalini and hints of mantra. At the close the devotee calls his words a child’s babble and offers them to the Mother.
ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಾವು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಅಂಥಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ಬಿಡಿಸಿದ್ದೇವೆ.
For each verse on this page we have given the meaning in Kannada and English. Some verses are full of technical terms of yoga and mantra. In such places we have unpacked the sense in a few words.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ವಿರಿಂಚ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪಂಚಭಿರ್ಲೋಕಪಾಲೈಃ
ಸಮೂಢೇ ಮಹಾನಂದಪೀಠೇ ನಿಷಣ್ಣಂ ।
ಧನುರ್ಬಾಣಪಾಶಾಂಕುಶಪ್ರೋತಹಸ್ತಂ
ಮಹಸ್ತ್ರೈಪುರಂ ಶಂಕರಾದ್ವೈತಮವ್ಯಾತ್ ॥ 1 ॥
ಯದನ್ನಾದಿಭಿಃ ಪಂಚಭಿಃ ಕೋಶಜಾಲೈಃ
ಶಿರಃಪಕ್ಷಪುಚ್ಛಾತ್ಮಕೈರಂತರಂತಃ ।
ನಿಗೂಢೇ ಮಹಾಯೋಗಪೀಠೇ ನಿಷಣ್ಣಂ
ಪುರಾರೇರಥಾಂತಃಪುರಂ ನೌಮಿ ನಿತ್ಯಂ ॥ 2 ॥
ವಿರಿಂಚಾದಿರೂಪೈಃ ಪ್ರಪಂಚೇ ವಿಹೃತ್ಯ
ಸ್ವತಂತ್ರಾ ಯದಾ ಸ್ವಾತ್ಮವಿಶ್ರಾಂತಿರೇಷಾ ।
ತದಾ ಮಾನಮಾತೃಪ್ರಮೇಯಾತಿರಿಕ್ತಂ
ಪರಾನಂದಮೀಡೇ ಭವಾನಿ ತ್ವದೀಯಂ ॥ 3 ॥
ವಿನೋದಾಯ ಚೈತನ್ಯಮೇಕಂ ವಿಭಜ್ಯ
ದ್ವಿಧಾ ದೇವಿ ಜೀವಃ ಶಿವಶ್ಚೇತಿ ನಾಮ್ನಾ ।
ಶಿವಸ್ಯಾಪಿ ಜೀವತ್ವಮಾಪಾದಯಂತೀ
ಪುನರ್ಜೀವಮೇನಂ ಶಿವಂ ವಾ ಕರೋಷಿ ॥ 4 ॥
ಸಮಾಕುಂಚ್ಯ ಮೂಲಂ ಹೃದಿ ನ್ಯಸ್ಯ ವಾಯುಂ
ಮನೋ ಭ್ರೂಬಿಲಂ ಪ್ರಾಪಯಿತ್ವಾ ನಿವೃತ್ತಾಃ ।
ತತಃ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರೂಪೇ ಪದೇ ತೇ
ಭವಂತ್ಯಂಬ ಜೀವಾಃ ಶಿವತ್ವೇನ ಕೇಚಿತ್ ॥ 5 ॥
ಶರೀರೇಽತಿಕಷ್ಟೇ ರಿಪೌ ಪುತ್ರವರ್ಗೇ
ಸದಾಭೀತಿಮೂಲೇ ಕಲತ್ರೇ ಧನೇ ವಾ ।
ನ ಕಶ್ಚಿದ್ವಿರಜ್ಯತ್ಯಹೋ ದೇವಿ ಚಿತ್ರಂ
ಕಥಂ ತ್ವತ್ಕಟಾಕ್ಷಂ ವಿನಾ ತತ್ತ್ವಬೋಧಃ ॥ 6 ॥
ಶರೀರೇ ಧನೇಽಪತ್ಯವರ್ಗೇ ಕಲತ್ರೇ
ವಿರಕ್ತಸ್ಯ ಸದ್ದೇಶಿಕಾದಿಷ್ಟಬುದ್ಧೇಃ ।
ಯದಾಕಸ್ಮಿಕಂ ಜ್ಯೋತಿರಾನಂದರೂಪಂ
ಸಮಾಧೌ ಭವೇತ್ತತ್ತ್ವಮಸ್ಯಂಬ ಸತ್ಯಂ ॥ 7 ॥
ಮೃಷಾನ್ಯೋ ಮೃಷಾನ್ಯಃ ಪರೋ ಮಿಶ್ರಮೇನಂ
ಪರಃ ಪ್ರಾಕೃತಂ ಚಾಪರೋ ಬುದ್ಧಿಮಾತ್ರಂ ।
ಪ್ರಪಂಚಂ ಮಿಮೀತೇ ಮುನೀನಾಂ ಗಣೋಽಯಂ
ತದೇತತ್ತ್ವಮೇವೇತಿ ನ ತ್ವಾಂ ಜಹೀಮಃ ॥ 8 ॥
ನಿವೃತ್ತಿಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಚ ವಿದ್ಯಾ ಚ ಶಾಂತಿ-
ಸ್ತಥಾ ಶಾಂತ್ಯತೀತೇತಿ ಪಂಚೀಕೃತಾಭಿಃ ।
ಕಲಾಭಿಃ ಪರೇ ಪಂಚವಿಂಶಾತ್ಮಿಕಾಭಿ-
ಸ್ತ್ವಮೇಕೈವ ಸೇವ್ಯಾ ಶಿವಾಭಿನ್ನರೂಪಾ ॥ 9 ॥
ಅಗಾಧೇಽತ್ರ ಸಂಸಾರಪಂಕೇ ನಿಮಗ್ನಂ
ಕಲತ್ರಾದಿಭಾರೇಣ ಖಿನ್ನಂ ನಿತಾಂತಂ ।
ಮಹಾಮೋಹಪಾಶೌಘಬದ್ಧಂ ಚಿರಾನ್ಮಾಂ
ಸಮುದ್ಧರ್ತುಮಂಬ ತ್ವಮೇಕೈವ ಶಕ್ತಾ ॥ 10 ॥
ಸಮಾರಭ್ಯ ಮೂಲಂ ಗತೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಕ್ರಂ
ಭವದ್ದಿವ್ಯಚಕ್ರೇಶ್ವರೀಧಾಮಭಾಜಃ ।
ಮಹಾಸಿದ್ಧಿಸಂಘಾತಕಲ್ಪದ್ರುಮಾಭಾ-
ನವಾಪ್ಯಾಂಬ ನಾದಾನುಪಾಸ್ತೇ ಚ ಯೋಗೀ ॥ 11 ॥
ಗಣೇಶೈರ್ಗ್ರಹೈರಂಬ ನಕ್ಷತ್ರಪಂಕ್ತ್ಯಾ
ತಥಾ ಯೋಗಿನೀರಾಶಿಪೀಠೈರಭಿನ್ನಂ ।
ಮಹಾಕಾಲಮಾತ್ಮಾನಮಾಮೃಶ್ಯ ಲೋಕಂ
ವಿಧತ್ಸೇ ಕೃತಿಂ ವಾ ಸ್ಥಿತಿಂ ವಾ ಮಹೇಶಿ ॥ 12 ॥
ಲಸತ್ತಾರಹಾರಾಮತಿಸ್ವಚ್ಛಚೇಲಾಂ
ವಹಂತೀಂ ಕರೇ ಪುಸ್ತಕಂ ಚಾಕ್ಷಮಾಲಾಂ ।
ಶರಚ್ಚಂದ್ರಕೋಟಿಪ್ರಭಾಭಾಸುರಾಂ ತ್ವಾಂ
ಸಕೃದ್ಭಾವಯಂಭಾರತೀವಲ್ಲಭಃ ಸ್ಯಾತ್ ॥ 13 ॥
ಸಮುದ್ಯತ್ಸಹಸ್ರಾರ್ಕಬಿಂಬಾಭವಕ್ತ್ರಾಂ
ಸ್ವಭಾಸೈವ ಸಿಂದೂರಿತಾಜಾಂಡಕೋಟಿಂ ।
ಧನುರ್ಬಾಣಪಾಶಾಂಕುಶಾಂಧಾರಯಂತೀಂ
ಸ್ಮರಂತಃ ಸ್ಮರಂ ವಾಪಿ ಸಮ್ಮೋಹಯೇಯುಃ ॥ 14 ॥
ಮಣಿಸ್ಯೂತತಾಟಂಕಶೋಣಾಸ್ಯಬಿಂಬಾಂ
ಹರಿತ್ಪಟ್ಟವಸ್ತ್ರಾಂ ತ್ವಗುಲ್ಲಾಸಿಭೂಷಾಂ ।
ಹೃದಾ ಭಾವಯಂಸ್ತಪ್ತಹೇಮಪ್ರಭಾಂ ತ್ವಾಂ
ಶ್ರಿಯೋ ನಾಶಯತ್ಯಂಬ ಚಾಂಚಲ್ಯಭಾವಂ ॥ 15 ॥
ಮಹಾಮಂತ್ರರಾಜಾಂತಬೀಜಂ ಪರಾಖ್ಯಂ
ಸ್ವತೋ ನ್ಯಸ್ತಬಿಂದು ಸ್ವಯಂ ನ್ಯಸ್ತಹಾರ್ದಂ ।
ಭವದ್ವಕ್ತ್ರವಕ್ಷೋಜಗುಹ್ಯಾಭಿಧಾನಂ
ಸ್ವರೂಪಂ ಸಕೃದ್ಭಾವಯೇತ್ಸ ತ್ವಮೇವ ॥ 16 ॥
ತಥಾನ್ಯೇ ವಿಕಲ್ಪೇಷು ನಿರ್ವಿಣ್ಣಚಿತ್ತಾ-
ತದೇಕಂ ಸಮಾಧಾಯ ಬಿಂದುತ್ರಯಂ ತೇ ।
ಪರಾನಂದಸಂಧಾನಸಿಂಧೌ ನಿಮಗ್ನಾಃ
ಪುನರ್ಗರ್ಭರಂಧ್ರಂ ನ ಪಶ್ಯಂತಿ ಧೀರಾಃ ॥ 17 ॥
ತ್ವದುನ್ಮೇಷಲೀಲಾನುಬಂಧಾಧಿಕಾರಾ-
ನ್ವಿರಿಂಚ್ಯಾದಿಕಾಂಸ್ತ್ವದ್ಗುಣಾಂಭೋಧಿಬಿಂದೂನ್ ।
ಭಜಂತಸ್ತಿತೀರ್ಷಂತಿ ಸಂಸಾರಸಿಂಧುಂ
ಶಿವೇ ತಾವಕೀನಾ ಸುಸಂಭಾವನೇಯಂ ॥ 18 ॥
ಕದಾ ವಾ ಭವತ್ಪಾದಪೋತೇನ ತೂರ್ಣಂ
ಭವಾಂಭೋಧಿಮುತ್ತೀರ್ಯ ಪೂರ್ಣಾಂತರಂಗಃ ।
ನಿಮಜ್ಜಂತಮೇನಂ ದುರಾಶಾವಿಷಾಬ್ಧೌ
ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಲೋಕಂ ಕಥಂ ಪರ್ಯುದಾಸ್ಸೇ ॥ 19 ॥
ಕದಾ ವಾ ಹೃಷೀಕಾಣಿ ಸಾಮ್ಯಂ ಭಜೇಯುಃ
ಕದಾ ವಾ ನ ಶತ್ರುರ್ನ ಮಿತ್ರಂ ಭವಾನಿ ।
ಕದಾ ವಾ ದುರಾಶಾವಿಷೂಚೀವಿಲೋಪಃ
ಕದಾ ವಾ ಮನೋ ಮೇ ಸಮೂಲಂ ವಿನಶ್ಯೇತ್ ॥ 20 ॥
ನಮೋವಾಕಮಾಶಾಸ್ಮಹೇ ದೇವಿ ಯುಷ್ಮ-
ತ್ಪದಾಂಭೋಜಯುಗ್ಮಾಯ ತಿಗ್ಮಾಯ ಗೌರಿ ।
ವಿರಿಂಚ್ಯಾದಿಭಾಸ್ವತ್ಕಿರೀಟಪ್ರತೋಲೀ-
ಪ್ರದೀಪಾಯಮಾನಪ್ರಭಾಭಾಸ್ವರಾಯ ॥ 21 ॥
ಕಚೇ ಚಂದ್ರರೇಖಂ ಕುಚೇ ತಾರಹಾರಂ
ಕರೇ ಸ್ವಾದುಚಾಪಂ ಶರೇ ಷಟ್ಪದೌಘಂ ।
ಸ್ಮರಾಮಿ ಸ್ಮರಾರೇರಭಿಪ್ರಾಯಮೇಕಂ
ಮದಾಘೂರ್ಣನೇತ್ರಂ ಮದೀಯಂ ನಿಧಾನಂ ॥ 22 ॥
ಶರೇಷ್ವೇವ ನಾಸಾ ಧನುಷ್ವೇವ ಜಿಹ್ವಾ
ಜಪಾಪಾಟಲೇ ಲೋಚನೇ ತೇ ಸ್ವರೂಪೇ ।
ತ್ವಗೇಷಾ ಭವಚ್ಚಂದ್ರಖಂಡೇ ಶ್ರವೋ ಮೇ
ಗುಣೇ ತೇ ಮನೋವೃತ್ತಿರಂಬ ತ್ವಯಿ ಸ್ಯಾತ್ ॥ 23 ॥
ಜಗತ್ಕರ್ಮಧೀರಾನ್ವಚೋಧೂತಕೀರಾನ್
ಕುಚನ್ಯಸ್ತಹಾರಾನ್ಕೃಪಾಸಿಂಧುಪೂರಾನ್ ।
ಭವಾಂಭೋಧಿಪಾರಾನ್ಮಹಾಪಾಪದೂರಾನ್
ಭಜೇ ವೇದಸಾರಾಞ್ಶಿವಪ್ರೇಮದಾರಾನ್ ॥ 24 ॥
ಸುಧಾಸಿಂಧುಸಾರೇ ಚಿದಾನಂದನೀರೇ
ಸಮುತ್ಫುಲ್ಲನೀಪೇ ಸುರತ್ನಾಂತರೀಪೇ ।
ಮಣಿವ್ಯೂಹಸಾಲೇ ಸ್ಥಿತೇ ಹೈಮಶಾಲೇ
ಮನೋಜಾರಿವಾಮೇ ನಿಷಣ್ಣಂ ಮನೋ ಮೇ ॥ 25 ॥
ದೃಗಂತೇ ವಿಲೋಲಾ ಸುಗಂಧೀಷುಮಾಲಾ
ಪ್ರಪಂಚೇಂದ್ರಜಾಲಾ ವಿಪತ್ಸಿಂಧುಕೂಲಾ ।
ಮುನಿಸ್ವಾಂತಶಾಲಾ ನಮಲ್ಲೋಕಪಾಲಾ
ಹೃದಿ ಪ್ರೇಮಲೋಲಾಮೃತಸ್ವಾದುಲೀಲಾ ॥ 26 ॥
ಜಗಜ್ಜಾಲಮೇತತ್ತ್ವಯೈವಾಂಬ ಸೃಷ್ಟಂ
ತ್ವಮೇವಾದ್ಯ ಯಾಸೀಂದ್ರಿಯೈರರ್ಥಜಾಲಂ ।
ತ್ವಮೇಕೈವ ಕರ್ತ್ರೀ ತ್ವಮೇಕೈವ ಭೋಕ್ತ್ರೀ
ನ ಮೇ ಪುಣ್ಯಪಾಪೇ ನ ಮೇ ಬಂಧಮೋಕ್ಷೌ ॥ 27 ॥
ಇತಿ ಪ್ರೇಮಭಾರೇಣ ಕಿಂಚಿನ್ಮಯೋಕ್ತಂ
ನ ಬುಧ್ವೈವ ತತ್ತ್ವಂ ಮದೀಯಂ ತ್ವದೀಯಂ ।
ವಿನೋದಾಯ ಬಾಲಸ್ಯ ಮೌರ್ಖ್ಯಂ ಹಿ ಮಾತ-
ಸ್ತದೇತತ್ಪ್ರಲಾಪಸ್ತುತಿಂ ಮೇ ಗೃಹಾಣ ॥ 28 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
विरिंच्यादिभिः पंचभिर्लोकपालैः
समूढे महानंदपीठे निषण्णं ।
धनुर्बाणपाशांकुशप्रोतहस्तं
महस्त्रैपुरं शंकराद्वैतमव्यात् ॥ 1 ॥
यदन्नादिभिः पंचभिः कोशजालैः
शिरःपक्षपुच्छात्मकैरंतरंतः ।
निगूढे महायोगपीठे निषण्णं
पुरारेरथांतःपुरं नौमि नित्यं ॥ 2 ॥
विरिंचादिरूपैः प्रपंचे विहृत्य
स्वतंत्रा यदा स्वात्मविश्रांतिरेषा ।
तदा मानमातृप्रमेयातिरिक्तं
परानंदमीडे भवानि त्वदीयं ॥ 3 ॥
विनोदाय चैतन्यमेकं विभज्य
द्विधा देवि जीवः शिवश्चेति नाम्ना ।
शिवस्यापि जीवत्वमापादयंती
पुनर्जीवमेनं शिवं वा करोषि ॥ 4 ॥
समाकुंच्य मूलं हृदि न्यस्य वायुं
मनो भ्रूबिलं प्रापयित्वा निवृत्ताः ।
ततः सच्चिदानंदरूपे पदे ते
भवंत्यंब जीवाः शिवत्वेन केचित् ॥ 5 ॥
शरीरेऽतिकष्टे रिपौ पुत्रवर्गे
सदाभीतिमूले कलत्रे धने वा ।
न कश्चिद्विरज्यत्यहो देवि चित्रं
कथं त्वत्कटाक्षं विना तत्त्वबोधः ॥ 6 ॥
शरीरे धनेऽपत्यवर्गे कलत्रे
विरक्तस्य सद्देशिकादिष्टबुद्धेः ।
यदाकस्मिकं ज्योतिरानंदरूपं
समाधौ भवेत्तत्त्वमस्यंब सत्यं ॥ 7 ॥
मृषान्यो मृषान्यः परो मिश्रमेनं
परः प्राकृतं चापरो बुद्धिमात्रं ।
प्रपंचं मिमीते मुनीनां गणोऽयं
तदेतत्त्वमेवेति न त्वां जहीमः ॥ 8 ॥
निवृत्तिः प्रतिष्ठा च विद्या च शांति-
स्तथा शांत्यतीतेति पंचीकृताभिः ।
कलाभिः परे पंचविंशात्मिकाभि-
स्त्वमेकैव सेव्या शिवाभिन्नरूपा ॥ 9 ॥
अगाधेऽत्र संसारपंके निमग्नं
कलत्रादिभारेण खिन्नं नितांतं ।
महामोहपाशौघबद्धं चिरान्मां
समुद्धर्तुमंब त्वमेकैव शक्ता ॥ 10 ॥
समारभ्य मूलं गतो ब्रह्मचक्रं
भवद्दिव्यचक्रेश्वरीधामभाजः ।
महासिद्धिसंघातकल्पद्रुमाभा-
नवाप्यांब नादानुपास्ते च योगी ॥ 11 ॥
गणेशैर्ग्रहैरंब नक्षत्रपंक्त्या
तथा योगिनीराशिपीठैरभिन्नं ।
महाकालमात्मानमामृश्य लोकं
विधत्से कृतिं वा स्थितिं वा महेशि ॥ 12 ॥
लसत्तारहारामतिस्वच्छचेलां
वहंतीं करे पुस्तकं चाक्षमालां ।
शरच्चंद्रकोटिप्रभाभासुरां त्वां
सकृद्भावयंभारतीवल्लभः स्यात् ॥ 13 ॥
समुद्यत्सहस्रार्कबिंबाभवक्त्रां
स्वभासैव सिंदूरिताजांडकोटिं ।
धनुर्बाणपाशांकुशांधारयंतीं
स्मरंतः स्मरं वापि सम्मोहयेयुः ॥ 14 ॥
मणिस्यूतताटंकशोणास्यबिंबां
हरित्पट्टवस्त्रां त्वगुल्लासिभूषां ।
हृदा भावयंस्तप्तहेमप्रभां त्वां
श्रियो नाशयत्यंब चांचल्यभावं ॥ 15 ॥
महामंत्रराजांतबीजं पराख्यं
स्वतो न्यस्तबिंदु स्वयं न्यस्तहार्दं ।
भवद्वक्त्रवक्षोजगुह्याभिधानं
स्वरूपं सकृद्भावयेत्स त्वमेव ॥ 16 ॥
तथान्ये विकल्पेषु निर्विण्णचित्ता-
तदेकं समाधाय बिंदुत्रयं ते ।
परानंदसंधानसिंधौ निमग्नाः
पुनर्गर्भरंध्रं न पश्यंति धीराः ॥ 17 ॥
त्वदुन्मेषलीलानुबंधाधिकारा-
न्विरिंच्यादिकांस्त्वद्गुणांभोधिबिंदून् ।
भजंतस्तितीर्षंति संसारसिंधुं
शिवे तावकीना सुसंभावनेयं ॥ 18 ॥
कदा वा भवत्पादपोतेन तूर्णं
भवांभोधिमुत्तीर्य पूर्णांतरंगः ।
निमज्जंतमेनं दुराशाविषाब्धौ
समालोक्य लोकं कथं पर्युदास्से ॥ 19 ॥
कदा वा हृषीकाणि साम्यं भजेयुः
कदा वा न शत्रुर्न मित्रं भवानि ।
कदा वा दुराशाविषूचीविलोपः
कदा वा मनो मे समूलं विनश्येत् ॥ 20 ॥
नमोवाकमाशास्महे देवि युष्म-
त्पदांभोजयुग्माय तिग्माय गौरि ।
विरिंच्यादिभास्वत्किरीटप्रतोली-
प्रदीपायमानप्रभाभास्वराय ॥ 21 ॥
कचे चंद्ररेखं कुचे तारहारं
करे स्वादुचापं शरे षट्पदौघं ।
स्मरामि स्मरारेरभिप्रायमेकं
मदाघूर्णनेत्रं मदीयं निधानं ॥ 22 ॥
शरेष्वेव नासा धनुष्वेव जिह्वा
जपापाटले लोचने ते स्वरूपे ।
त्वगेषा भवच्चंद्रखंडे श्रवो मे
गुणे ते मनोवृत्तिरंब त्वयि स्यात् ॥ 23 ॥
जगत्कर्मधीरान्वचोधूतकीरान्
कुचन्यस्तहारान्कृपासिंधुपूरान् ।
भवांभोधिपारान्महापापदूरान्
भजे वेदसाराञ्शिवप्रेमदारान् ॥ 24 ॥
सुधासिंधुसारे चिदानंदनीरे
समुत्फुल्लनीपे सुरत्नांतरीपे ।
मणिव्यूहसाले स्थिते हैमशाले
मनोजारिवामे निषण्णं मनो मे ॥ 25 ॥
दृगंते विलोला सुगंधीषुमाला
प्रपंचेंद्रजाला विपत्सिंधुकूला ।
मुनिस्वांतशाला नमल्लोकपाला
हृदि प्रेमलोलामृतस्वादुलीला ॥ 26 ॥
जगज्जालमेतत्त्वयैवांब सृष्टं
त्वमेवाद्य यासींद्रियैरर्थजालं ।
त्वमेकैव कर्त्री त्वमेकैव भोक्त्री
न मे पुण्यपापे न मे बंधमोक्षौ ॥ 27 ॥
इति प्रेमभारेण किंचिन्मयोक्तं
न बुध्वैव तत्त्वं मदीयं त्वदीयं ।
विनोदाय बालस्य मौर्ख्यं हि मात-
स्तदेतत्प्रलापस्तुतिं मे गृहाण ॥ 28 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
viriṃcyādibhiḥ paṃcabhirlokapālaiḥ
samūḍhe mahānaṃdapīṭhe niṣaṇṇaṃ |
dhanurbāṇapāśāṃkuśaprotahastaṃ
mahastraipuraṃ śaṃkarādvaitamavyāt || 1 ||
yadannādibhiḥ paṃcabhiḥ kośajālaiḥ
śiraḥpakṣapucchātmakairaṃtaraṃtaḥ |
nigūḍhe mahāyogapīṭhe niṣaṇṇaṃ
purārerathāṃtaḥpuraṃ naumi nityaṃ || 2 ||
viriṃcādirūpaiḥ prapaṃce vihṛtya
svataṃtrā yadā svātmaviśrāṃtireṣā |
tadā mānamātṛprameyātiriktaṃ
parānaṃdamīḍe bhavāni tvadīyaṃ || 3 ||
vinodāya caitanyamekaṃ vibhajya
dvidhā devi jīvaḥ śivaśceti nāmnā |
śivasyāpi jīvatvamāpādayaṃtī
punarjīvamenaṃ śivaṃ vā karoṣi || 4 ||
samākuṃcya mūlaṃ hṛdi nyasya vāyuṃ
mano bhrūbilaṃ prāpayitvā nivṛttāḥ |
tataḥ saccidānaṃdarūpe pade te
bhavaṃtyaṃba jīvāḥ śivatvena kecit || 5 ||
śarīre’tikaṣṭe ripau putravarge
sadābhītimūle kalatre dhane vā |
na kaścidvirajyatyaho devi citraṃ
kathaṃ tvatkaṭākṣaṃ vinā tattvabodhaḥ || 6 ||
śarīre dhane’patyavarge kalatre
viraktasya saddeśikādiṣṭabuddheḥ |
yadākasmikaṃ jyotirānaṃdarūpaṃ
samādhau bhavettattvamasyaṃba satyaṃ || 7 ||
mṛṣānyo mṛṣānyaḥ paro miśramenaṃ
paraḥ prākṛtaṃ cāparo buddhimātraṃ |
prapaṃcaṃ mimīte munīnāṃ gaṇo’yaṃ
tadetattvameveti na tvāṃ jahīmaḥ || 8 ||
nivṛttiḥ pratiṣṭhā ca vidyā ca śāṃti-
stathā śāṃtyatīteti paṃcīkṛtābhiḥ |
kalābhiḥ pare paṃcaviṃśātmikābhi-
stvamekaiva sevyā śivābhinnarūpā || 9 ||
agādhe’tra saṃsārapaṃke nimagnaṃ
kalatrādibhāreṇa khinnaṃ nitāṃtaṃ |
mahāmohapāśaughabaddhaṃ cirānmāṃ
samuddhartumaṃba tvamekaiva śaktā || 10 ||
samārabhya mūlaṃ gato brahmacakraṃ
bhavaddivyacakreśvarīdhāmabhājaḥ |
mahāsiddhisaṃghātakalpadrumābhā-
navāpyāṃba nādānupāste ca yogī || 11 ||
gaṇeśairgrahairaṃba nakṣatrapaṃktyā
tathā yoginīrāśipīṭhairabhinnaṃ |
mahākālamātmānamāmṛśya lokaṃ
vidhatse kṛtiṃ vā sthitiṃ vā maheśi || 12 ||
lasattārahārāmatisvacchacelāṃ
vahaṃtīṃ kare pustakaṃ cākṣamālāṃ |
śaraccaṃdrakoṭiprabhābhāsurāṃ tvāṃ
sakṛdbhāvayaṃbhāratīvallabhaḥ syāt || 13 ||
samudyatsahasrārkabiṃbābhavaktrāṃ
svabhāsaiva siṃdūritājāṃḍakoṭiṃ |
dhanurbāṇapāśāṃkuśāṃdhārayaṃtīṃ
smaraṃtaḥ smaraṃ vāpi sammohayeyuḥ || 14 ||
maṇisyūtatāṭaṃkaśoṇāsyabiṃbāṃ
haritpaṭṭavastrāṃ tvagullāsibhūṣāṃ |
hṛdā bhāvayaṃstaptahemaprabhāṃ tvāṃ
śriyo nāśayatyaṃba cāṃcalyabhāvaṃ || 15 ||
mahāmaṃtrarājāṃtabījaṃ parākhyaṃ
svato nyastabiṃdu svayaṃ nyastahārdaṃ |
bhavadvaktravakṣojaguhyābhidhānaṃ
svarūpaṃ sakṛdbhāvayetsa tvameva || 16 ||
tathānye vikalpeṣu nirviṇṇacittā-
tadekaṃ samādhāya biṃdutrayaṃ te |
parānaṃdasaṃdhānasiṃdhau nimagnāḥ
punargarbharaṃdhraṃ na paśyaṃti dhīrāḥ || 17 ||
tvadunmeṣalīlānubaṃdhādhikārā-
nviriṃcyādikāṃstvadguṇāṃbhodhibiṃdūn |
bhajaṃtastitīrṣaṃti saṃsārasiṃdhuṃ
śive tāvakīnā susaṃbhāvaneyaṃ || 18 ||
kadā vā bhavatpādapotena tūrṇaṃ
bhavāṃbhodhimuttīrya pūrṇāṃtaraṃgaḥ |
nimajjaṃtamenaṃ durāśāviṣābdhau
samālokya lokaṃ kathaṃ paryudāsse || 19 ||
kadā vā hṛṣīkāṇi sāmyaṃ bhajeyuḥ
kadā vā na śatrurna mitraṃ bhavāni |
kadā vā durāśāviṣūcīvilopaḥ
kadā vā mano me samūlaṃ vinaśyet || 20 ||
namovākamāśāsmahe devi yuṣma-
tpadāṃbhojayugmāya tigmāya gauri |
viriṃcyādibhāsvatkirīṭapratolī-
pradīpāyamānaprabhābhāsvarāya || 21 ||
kace caṃdrarekhaṃ kuce tārahāraṃ
kare svāducāpaṃ śare ṣaṭpadaughaṃ |
smarāmi smarārerabhiprāyamekaṃ
madāghūrṇanetraṃ madīyaṃ nidhānaṃ || 22 ||
śareṣveva nāsā dhanuṣveva jihvā
japāpāṭale locane te svarūpe |
tvageṣā bhavaccaṃdrakhaṃḍe śravo me
guṇe te manovṛttiraṃba tvayi syāt || 23 ||
jagatkarmadhīrānvacodhūtakīrān
kucanyastahārānkṛpāsiṃdhupūrān |
bhavāṃbhodhipārānmahāpāpadūrān
bhaje vedasārāñśivapremadārān || 24 ||
sudhāsiṃdhusāre cidānaṃdanīre
samutphullanīpe suratnāṃtarīpe |
maṇivyūhasāle sthite haimaśāle
manojārivāme niṣaṇṇaṃ mano me || 25 ||
dṛgaṃte vilolā sugaṃdhīṣumālā
prapaṃceṃdrajālā vipatsiṃdhukūlā |
munisvāṃtaśālā namallokapālā
hṛdi premalolāmṛtasvādulīlā || 26 ||
jagajjālametattvayaivāṃba sṛṣṭaṃ
tvamevādya yāsīṃdriyairarthajālaṃ |
tvamekaiva kartrī tvamekaiva bhoktrī
na me puṇyapāpe na me baṃdhamokṣau || 27 ||
iti premabhāreṇa kiṃcinmayoktaṃ
na budhvaiva tattvaṃ madīyaṃ tvadīyaṃ |
vinodāya bālasya maurkhyaṃ hi māta-
stadetatpralāpastutiṃ me gṛhāṇa || 28 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- 1 ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಮೊದಲಾದ ಐವರು ಲೋಕಪಾಲಕರು ಹೊತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಂದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತವಳು. ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು, ಬಾಣ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು. ಶಂಕರನೊಡನೆ ಅಭೇದವಾದ ಆ ಮಹಾ ತ್ರಿಪುರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.
She sits on the seat of great bliss, borne by the five guardians of the worlds beginning with Brahma. Her hands hold bow, arrow, noose and goad. May that great Tripura, one with Shankara, protect us. - 2 ಅನ್ನಮಯ ಮೊದಲಾದ ಐದು ಕೋಶಗಳ ಜಾಲದ ಒಳಗೆ, ತಲೆ, ರೆಕ್ಕೆ, ಬಾಲದ ರೂಪದ ಪದರಗಳ ಹಿಂದೆ, ಗುಪ್ತವಾದ ಮಹಾಯೋಗ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವವಳು. ಶಿವನ ಅಂತಃಪುರದ ಒಡತಿಯಾದ ಅವಳನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
She sits in the hidden seat of great yoga, deep within the web of the five sheaths beginning with the food sheath, which are pictured as head, wings and tail. I always bow to her, the mistress of the inner apartments of Shiva, the foe of Tripura. - 3 ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರಳಾದ ನೀನು ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುವಾಗ, ಅರಿವಿನ ಸಾಧನ, ಅರಿಯುವವನು ಮತ್ತು ಅರಿಯುವ ವಸ್ತು ಎಂಬ ಮೂರನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಪರಮಾನಂದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿನ್ನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಓ ಭವಾನಿ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
You are free and you sport in the world in forms such as Brahma. When you rest in your own Self, there is a state of supreme bliss that is yours, beyond the means of knowing, the knower and the known. O Bhavani, I praise it. - 4 ಓ ದೇವಿ, ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಜೀವ ಮತ್ತು ಶಿವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಶಿವನಿಗೂ ಜೀವಭಾವವನ್ನು ತರುತ್ತೀಯೆ. ಮತ್ತೆ ಈ ಜೀವನನ್ನೇ ಶಿವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.
O Devi, for sport you divide the one consciousness into two, named jiva and Shiva. You bring even Shiva to the state of a jiva, and again you make this jiva into Shiva. - 5 ಮೂಲಾಧಾರವನ್ನು ಬಿಗಿದು, ಪ್ರಾಣವಾಯುವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವಿನ ರಂಧ್ರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಕೆಲವು ಜೀವರು, ಓ ತಾಯಿ, ಸತ್ ಚಿತ್ ಆನಂದ ರೂಪವಾದ ನಿನ್ನ ಪದದಲ್ಲಿ ಶಿವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Some jivas contract the root, steady the breath in the heart, bring the mind to the cavity between the brows and turn inward. Then, O Mother, in your state of being, consciousness and bliss they attain the nature of Shiva. - 6 ದೇಹ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕೊಡುತ್ತದೆ, ಶತ್ರು, ಮಕ್ಕಳು, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಹಣ ಯಾವಾಗಲೂ ಭಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದರೂ ಯಾರೂ ವಿರಕ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ದೇವಿ, ಎಂತಹ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ನಿನ್ನ ಕಟಾಕ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ತತ್ತ್ವದ ಅರಿವು ಹೇಗೆ ಬರಬೇಕು?
The body gives great trouble, and enemies, children, wife and wealth are always a cause of fear. Yet no one turns away from them. O Devi, how strange. Without a glance of yours, how can knowledge of the truth come? - 7 ದೇಹ, ಧನ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತನಾದ, ಸದ್ಗುರುವಿನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಆನಂದರೂಪವಾದ ಬೆಳಕು ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಓ ತಾಯಿ, ಆಗ “ತತ್ ತ್ವಂ ಅಸಿ” ಎಂಬ ಮಹಾವಾಕ್ಯ ಸತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
When a seeker has turned away from body, wealth, children and wife, and his mind is set by the instruction of a true teacher, a light of the form of bliss may suddenly appear to him in samadhi. Then, O Mother, the great saying “That thou art” becomes true for him. - 8 ಒಬ್ಬ ಮುನಿ ಜಗತ್ತು ಮಿಥ್ಯೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಥ್ಯೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅದು ಮಿಶ್ರ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಕೃತಿಯದೇ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬುದ್ಧಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಮುನಿಗಳ ಗುಂಪು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೆಲ್ಲವೂ ನೀನೇ ಎಂದು ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
One sage calls the world false, another calls it false in a different way. Another calls it mixed, another says it is nature, another says it is only the mind. So the company of sages measures the world. Since all of it is none other than you, we do not let go of you. - 9 ನಿವೃತ್ತಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ, ವಿದ್ಯಾ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತ್ಯತೀತಾ ಎಂಬ ಐದು ಕಲೆಗಳು ಪಂಚೀಕರಣದಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದಾಗುತ್ತವೆ. ಓ ಪರದೇವಿ, ಆ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲು ಯೋಗ್ಯಳಾದವಳು ಶಿವನಿಂದ ಬೇರೆಯಲ್ಲದ ರೂಪದ ನೀನೊಬ್ಬಳೇ.
The five kalas named nivritti, pratishtha, vidya, shanti and shantyatita become twenty-five by the process of fivefold mixing. O Supreme Goddess, through these kalas it is you alone who are to be worshipped, in a form not different from Shiva. - 10 ಅಳೆಯಲಾಗದ ಈ ಸಂಸಾರದ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೆಂಡತಿ ಮೊದಲಾದವರ ಭಾರದಿಂದ ಬಹಳ ದಣಿದಿದ್ದೇನೆ. ಮಹಾಮೋಹದ ಪಾಶಗಳ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಓ ತಾಯಿ, ನನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ನೀನೊಬ್ಬಳೇ ಸಮರ್ಥಳು.
I am sunk in the fathomless mud of worldly life, weary under the burden of wife and the rest, and bound for a long time in the many nooses of great delusion. O Mother, you alone are able to lift me out. - 11 ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ಹೊರಟು ಬ್ರಹ್ಮಚಕ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಚಕ್ರಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಗಳ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಯೋಗಿ, ಓ ತಾಯಿ, ಮಹಾಸಿದ್ಧಿಗಳ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದಂತಿರುವ ನಾದಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
The yogi rises from the root centre to the Brahma chakra and reaches the abodes of the goddesses of your divine chakras. O Mother, he gains the inner sounds, which are like a wish-granting tree of the great powers, and worships them. - 12 ಓ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಗಣೇಶರು, ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಾಲು, ಯೋಗಿನಿಯರು, ರಾಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಠಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಲ್ಲದ ಮಹಾಕಾಲವನ್ನು ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೀಯೆ ಅಥವಾ ಕಾಪಾಡುತ್ತೀಯೆ.
O Maheshvari, you regard Mahakala, time itself, as your own Self, not different from the Ganeshas, planets, the line of stars, the yoginis, the zodiac signs and the sacred seats. In this way you create the world or sustain it. - 13 ಹೊಳೆಯುವ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ ಧರಿಸಿ, ತುಂಬ ಶುಭ್ರವಾದ ವಸ್ತ್ರ ಉಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಜಪಮಾಲೆ ಹಿಡಿದು, ಕೋಟಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರರ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಬೆಳಗುವ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದವನು ಸರಸ್ವತಿಯ ಪತಿಯಂತೆ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
Wearing a shining necklace of pearls and a spotless robe, holding a book and a rosary in your hands, you shine with the light of ten million autumn moons. One who meditates on you even once becomes like the lord of Sarasvati, a master of learning. - 14 ಉದಯಿಸುವ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯಬಿಂಬಗಳಂತೆ ಮುಖ ಹೊಳೆಯುವವಳು. ತನ್ನ ಕಾಂತಿಯಿಂದಲೇ ಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳನ್ನು ಸಿಂಧೂರದಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿಸಿದವಳು. ಬಿಲ್ಲು, ಬಾಣ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶ ಹಿಡಿದವಳು. ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವರು ಮನ್ಮಥನನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸಬಲ್ಲರು.
Her face shines like a thousand rising suns. By her own radiance she reddens ten million universes as with vermilion. She holds bow, arrow, noose and goad. Those who remember you could bewilder even the god of love. - 15 ರತ್ನ ಖಚಿತ ಕರ್ಣಾಭರಣಗಳಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಮುಖಬಿಂಬ, ಹಸಿರು ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಆಭರಣಗಳು ಇರುವ, ಕರಗಿದ ಚಿನ್ನದ ಕಾಂತಿಯ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನಿಗೆ, ಓ ತಾಯಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Your face glows red from earrings set with gems. You wear green silk and shining ornaments, and your radiance is that of molten gold. For one who meditates on you thus in the heart, O Mother, the fickle nature of wealth is said to fall away. - 16 ಮಹಾಮಂತ್ರರಾಜದ ಕೊನೆಯ ಬೀಜ ಪರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದು. ಅದು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಬಿಂದುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಹೃದಯಬೀಜವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ನಿನ್ನ ಮುಖ, ಎದೆ ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೂರು ಭಾಗಗಳ ಈ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ನೀನೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
The last seed of the king of great mantras is called Para, and it carries its bindu and heart-seed with it. One who meditates even once on this form of yours, known by the three names of face, breast and secret place, becomes none other than you. - 17 ಹಾಗೆಯೇ ಬೇರೆ ಕೆಲವರು ವಿಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತು, ನಿನ್ನ ಮೂರು ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪರಮಾನಂದದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಧೀರರು ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭದ ದ್ವಾರವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
In the same way others, weary of alternatives, gather your three bindus into one and meditate, and they are immersed in the ocean of supreme bliss. Those steadfast ones do not see the door of the womb again. - 18 ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಬಿಡುವ ಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಮೊದಲಾದವರು ನಿನ್ನ ಗುಣಸಾಗರದ ಹನಿಗಳಷ್ಟೇ. ಅವರನ್ನು ಭಜಿಸುವವರೂ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ಶಿವೆ, ಇದು ನಿನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಾತು.
Brahma and the others hold their offices by the play of your opening eyes, and they are only drops of the ocean of your qualities. Even those who worship them hope to cross the sea of worldly life. O Shiva, such hope rests on your good regard. - 19 ಯಾವಾಗ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳೆಂಬ ದೋಣಿಯಿಂದ ಭವಸಾಗರವನ್ನು ಬೇಗನೆ ದಾಟಿ ತುಂಬಿದ ಹೃದಯ ಪಡೆಯುವೆನು? ದುರಾಸೆಯೆಂಬ ವಿಷದ ಕಡಲಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡು ನೀನು ಹೇಗೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸುವೆ?
When shall I cross the ocean of becoming swiftly in the boat of your feet and gain a heart made full? Seeing this world sinking in the sea of the poison of evil desire, how can you pass it by? - 20 ಯಾವಾಗ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸಮಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ? ಓ ಭವಾನಿ, ಯಾವಾಗ ನನಗೆ ಶತ್ರುವೂ ಇಲ್ಲ ಮಿತ್ರನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ? ಯಾವಾಗ ದುರಾಸೆಯೆಂಬ ರೋಗ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ? ಯಾವಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬೇರುಸಹಿತ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ?
When will the senses reach evenness? O Bhavani, when will there be neither enemy nor friend for me? When will the sickness of evil desire be destroyed? When will my mind perish with its very root? - 21 ಓ ದೇವಿ, ಓ ಗೌರಿ, ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಮೊದಲಾದವರ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಮಿನುಗುವ, ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಜೋಡಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರದ ಮಾತನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.
O Devi, O Gauri, we wish to offer a word of homage to your pair of lotus feet. They are keen in splendour and shine with a light like lamps along the row of bright crowns of Brahma and the others. - 22 ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರರೇಖೆ, ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿಯಾದ ಬಿಲ್ಲು, ಬಾಣದ ಮೇಲೆ ದುಂಬಿಗಳ ಗುಂಪು. ಮನ್ಮಥನ ವೈರಿಯಾದ ಶಿವನ ಏಕೈಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾದ, ಆನಂದದಿಂದ ಕಣ್ಣು ತಿರುಗುವ ನನ್ನ ನಿಧಿಯಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ.
The crescent moon is in her hair, a pearl necklace on her breast, a sweet bow in her hand, and a swarm of bees on her arrows. I remember her, my treasure, whose eyes roll with delight, the one wish of the heart of Shiva, the foe of the god of love. - 23 ನನ್ನ ಮೂಗು ನಿನ್ನ ಹೂಬಾಣಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಇರಲಿ. ನಾಲಗೆ ನಿನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆಯೇ, ಕಣ್ಣುಗಳು ದಾಸವಾಳದಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಂತಿರುವ ನಿನ್ನ ರೂಪದ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ. ಚರ್ಮ ನಿನ್ನ ಚಂದ್ರಖಂಡದ ಮೇಲೆ, ಕಿವಿ ನಿನ್ನ ಗುಣದ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ. ಓ ತಾಯಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ವೃತ್ತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಲಿ.
May my nose rest on your flower arrows and my tongue on your bow. May my eyes rest on your form, with eyes red like the hibiscus. May my skin rest on your crescent moon and my ear on your qualities. O Mother, may the movement of my mind rest in you. - 24 ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಗಿಳಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುವ, ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾರ ಧರಿಸಿದ, ಕೃಪೆಯ ಸಾಗರದ ಪ್ರವಾಹದಂತಿರುವ, ಭವಸಾಗರದ ಆಚೆ ದಡ ಸೇರಿದ, ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಂದ ದೂರವಾದ, ವೇದದ ಸಾರರಾದ, ಶಿವನ ಪ್ರೇಮವೇ ಪತ್ನಿಯಾಗಿರುವವರನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
I worship those who are firm in the work of the world, whose speech outdoes parrots, who wear necklaces on the breast, who are like floods from the ocean of mercy, who have reached the far shore of the sea of becoming, who are far from great sins, who are the essence of the Veda and whose wife is the love of Shiva. - 25 ಅಮೃತಸಾಗರದ ಸಾರದಲ್ಲಿ, ಚಿದಾನಂದದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಅರಳಿದ ಕದಂಬ ಮರಗಳಿರುವ ರತ್ನಗಳ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ, ಮಣಿಗಳ ರಾಶಿಯ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಮಂಟಪದ ನಡುವೆ, ಶಿವನ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ದೇವಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನೆಲೆಸಿದೆ.
In the essence of the ocean of nectar and in the water of consciousness and bliss, on an island of gems with blooming kadamba trees, amid ramparts of massed jewels and a golden hall, my mind is settled on the Devi seated at the left of Shiva, the foe of the god of love. - 26 ಕಟಾಕ್ಷದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಚಂಚಲವಾದ ಪರಿಮಳದ ಹೂಬಾಣಗಳ ಮಾಲೆಯುಳ್ಳವಳು. ಪ್ರಪಂಚವೆಂಬ ಇಂದ್ರಜಾಲವನ್ನು ಹರಡಿದವಳು. ವಿಪತ್ತಿನ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ದಡದಂತಿರುವವಳು. ಮುನಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವಳು. ಲೋಕಪಾಲರು ನಮಿಸುವವಳು. ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಚಂಚಲವಾದ, ಅಮೃತದಂತೆ ಸಿಹಿಯಾದ ಲೀಲೆಯ ಅವಳು ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರಲಿ.
At the edge of her glance swings a garland of fragrant flower arrows. She spreads the magic show of the world. She is a shore for the sea of calamity. She dwells in the minds of sages, and the guardians of the worlds bow to her. May she, whose loving play is as sweet as nectar, dwell in my heart. - 27 ಓ ತಾಯಿ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಜಾಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವಳು ನೀನೇ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಷಯಗಳ ಜಾಲದೊಳಗೆ ಹೋಗುವವಳೂ ನೀನೇ. ಮಾಡುವವಳು ನೀನೊಬ್ಬಳೇ, ಅನುಭವಿಸುವವಳೂ ನೀನೊಬ್ಬಳೇ. ನನಗೆ ಪುಣ್ಯವೂ ಪಾಪವೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಇಲ್ಲ.
O Mother, it is you who made this net of the world. It is you who go through the senses into the net of objects. You alone are the doer and you alone are the enjoyer. For me there is neither merit nor sin, neither bondage nor liberation. - 28 ಹೀಗೆ ಪ್ರೇಮದ ಭಾರದಿಂದ ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನದು ಮತ್ತು ನಿನ್ನದು ಎಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಮಗುವಿನ ಮೂರ್ಖತನ ತಾಯಿಗೆ ವಿನೋದ ಅಲ್ಲವೇ. ಓ ತಾಯಿ, ನನ್ನ ಈ ತೊದಲುಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.
Thus, under the weight of love, I have said a little, without knowing the truth of mine and yours. A child’s folly is a delight to its mother. So, O Mother, accept this hymn of my babbling.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರದ್ದು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
Tradition ascribes this hymn to Shankara Bhagavatpada. Our source says nothing about its date.
ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು ದೇವಿಯ ಪೀಠ ಮತ್ತು ನೆಲೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ, ಮುಂದಿನವು ತತ್ತ್ವ, ಯೋಗ, ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ರೂಪಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ.
There are twenty-eight verses, each of four quarters in the bhujangaprayata metre. The first two describe the seat and abode of the Devi. The rest speak of doctrine, yoga, mantra and meditation on her form, and end in prayer.
ನಮ್ಮ ಮೂಲದ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ಇರುವಂತೆಯೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಹೆಸರಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಪದವಿಭಾಗದ ಸಣ್ಣ ದೋಷಗಳಿವೆ.
We give the Kannada text of our source as it stands, leaving out the heading and the closing colophon lines. In a few places there are small slips in word-joining and word division.
ಸಂದೇಹದ ಕಡೆ ನಾವು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅರ್ಥದ ಸಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಶ್ಲೋಕ 8, 11, 15, 16, 17, 19, 23 ಮತ್ತು 24ರ ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಪಾಠ ಅಥವಾ ಅನ್ವಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಲವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ.
Where the reading is doubtful we have given the gist of the traditional sense. In verses 8, 11, 15, 16, 17, 19, 23 and 24 some words are unclear in reading or in construction. The meaning there follows the usual understanding.
ಆಧಾರ: ಶೃಂಗೇರಿ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ತೋತ್ರ ವಿಭಾಗ. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Source: the stotra section of the Sringeri Sri Sharada Peetham website (sringeri.net). Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಪ್ರತಿ ಮುಂಜಾನೆ ಅಂಗಳವನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ ರಂಗೋಲಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಹಗಲಿನ ಕಾಲ್ತುಳಿತಕ್ಕೆ ಅದು ಅಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮರುದಿನ ಮತ್ತೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕ 27ರ ಮಾತು ನಮಗೆ ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ: ಜಾಲವನ್ನು ಹೆಣೆದವಳೂ ಅದರ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುವವಳೂ ತಾಯಿಯೇ ಎಂದು ಭಕ್ತ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
In many homes the courtyard is decorated at dawn with a kolam of rice flour. It is scuffed away by the day’s footsteps and drawn again the next morning. Verse 27 reminds us of it: the devotee says that the Mother is both the one who weaves the net and the one who experiences it.
ಆ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುವಾಗ ಕೈ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಒಂದೇ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ. ಶ್ಲೋಕ 23ರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತ ಬಯಸುವುದೂ ಇದೇ: ಮೂಗು, ನಾಲಗೆ, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಒಂದೇ ಕಡೆ ನೆಲೆಸಲಿ. ದಿನದ ಗದ್ದಲ ಶುರುವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣ ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವುದು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯ.
While the lines are drawn, hand and mind settle on one task. This is also what the devotee asks for in verse 23: that nose, tongue, eye, ear and mind rest in one place. A few moments of gathering in this way before the day’s bustle begins are within anyone’s reach.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ