ಗಣಪತಿ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷ: ನೀನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ತತ್ತ್ವ ಎಂದು ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಉಪನಿಷತ್ತು

ॐ भ॒द्रं कर्णे॑भिः शृणु॒याम॑ देवाः ।
भ॒द्रं प॑श्येमा॒क्षभि॒र्यज॑त्राः ।
स्थि॒रैरंगै᳚स्तुष्ठु॒वाग्ं स॑स्त॒नूभिः॑ ।
व्यशे॑म दे॒वहि॑तं॒-यँदायुः॑ ।
स्व॒स्ति न॒ इंद्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः ।
स्व॒स्ति नः॑ पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः ।
स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः ।
स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑र्दधातु ॥
ॐ शांतिः॒ शांतिः॒ शांतिः॑ ॥

1

ॐ नम॑स्ते ग॒णप॑तये ।
त्वमे॒व प्र॒त्यक्षं॒ तत्त्व॑मसि ।
त्वमे॒व के॒वलं॒ कर्ता॑ऽसि ।
त्वमे॒व के॒वलं॒ हर्ता॑ऽसि ।
त्वमे॒व के॒वलं॒ धर्ता॑ऽसि ।
त्वमेव सर्वं खल्विदं॑ ब्रह्मा॒सि ।
त्वं साक्षादात्मा॑ऽसि नि॒त्यम् ॥ 1 ॥

2

ऋ॑तं-वँ॒च्मि । स॑त्यं-वँ॒च्मि ॥ 2 ॥

3

अ॒व त्वं॒ माम् । अव॑ व॒क्तारं᳚ ।
अव॑ श्रो॒तारं᳚ । अव॑ दा॒तारं᳚ । अव॑ धा॒तारं᳚ ।
अवानूचानम॑व शि॒ष्यम् । अव॑ प॒श्चात्ता᳚त् ।
अव॑ पु॒रस्ता᳚त् । अवोत्त॒रात्ता᳚त् ।
अव॑ द॒क्षिणात्ता᳚त् । अव॑ चो॒र्ध्वात्ता᳚त् ।
अवाध॒रात्ता᳚त् । सर्वतो मां पाहि पाहि॑ समं॒तात् ॥ 3 ॥

4

त्वं-वाँङ्मय॑स्त्वं चिन्म॒यः ।
त्वमानंदमय॑स्त्वं ब्रह्म॒मयः ।
त्वं सच्चिदानंदाऽद्वि॑तीयो॒ऽसि ।
त्वं प्र॒त्यक्षं॒ ब्रह्मा॑सि ।
त्वं ज्ञानमयो विज्ञान॑मयो॒ऽसि ॥ 4 ॥

5

सर्वं जगदिदं त्व॑त्तो जा॒यते ।
सर्वं जगदिदं त्व॑त्तस्ति॒ष्ठति ।
सर्वं जगदिदं त्वयि लय॑मेष्य॒ति ।
सर्वं जगदिदं त्वयि॑ प्रत्ये॒ति ।
त्वं भूमिरापोऽनलोऽनि॑लो न॒भः ।
त्वं चत्वारि वा᳚क्पदा॒नि ॥ 5 ॥

6

त्वं गु॒णत्र॑याती॒तः । त्वं अवस्थात्र॑याती॒तः ।
त्वं दे॒हत्र॑याती॒तः । त्वं का॒लत्र॑याती॒तः ।
त्वं मूलाधारस्थितो॑ऽसि नि॒त्यम् । त्वं शक्तित्र॑यात्म॒कः ।
त्वां-योँगिनो ध्यायं॑ति नि॒त्यम् ।
त्वं ब्रह्मा त्वं-विँष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिंद्रस्त्वमग्निस्त्वं-वाँयुस्त्वं सूर्यस्त्वं चंद्रमास्त्वं ब्रह्म॒ भूर्भुवः॒ स्वरोम् ॥ 6 ॥

7. ಗಣೇಶ ವಿದ್ಯೆ

ग॒णादिं᳚ पूर्व॑मुच्चा॒र्य॒ व॒र्णादीं᳚ स्तदनं॒तरम् ।
अनुस्वारः प॑रत॒रः । अर्धें᳚दुल॒सितम् ।
तारे॑ण ऋ॒द्धम् । एतत्तव मनु॑स्वरू॒पम् ।
गकारः पू᳚र्वरू॒पम् । अकारो मध्य॑मरू॒पम् ।
अनुस्वारश्चां᳚त्यरू॒पम् । बिंदुरुत्त॑ररू॒पम् ।
नादः॑ संधा॒नम् । सग्ंहि॑ता सं॒धिः ।
सैषा गणे॑शवि॒द्या । गण॑क ऋ॒षिः ।
निचृद्गाय॑त्रीच्छं॒दः । श्री महागणपति॑र्देवता ।
ॐ गं ग॒णप॑तये नमः ॥ 7 ॥

8. ಗಣೇಶ ಗಾಯತ್ರೀ

एकदं॒ताय॑ वि॒द्महे॑ वक्रतुं॒डाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ दंतिः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 8 ॥

9. ಧ್ಯಾನ

एकदं॒तं च॑तुर्ह॒स्तं॒ पा॒शमं॑कुश॒धारि॑णम् ।
रदं॑ च॒ वर॑दं ह॒स्तै॒र्बि॒भ्राणं॑ मूष॒कध्व॑जम् ।
रक्तं॑-लँं॒बोद॑रं शू॒र्प॒कर्णकं॑ रक्त॒वास॑सम् ।
रक्त॑गं॒धानु॑लिप्तां॒गं॒ र॒क्तपु॑ष्पैः सु॒पूजि॑तम् ।
भक्ता॑नु॒कंपि॑नं दे॒वं॒ ज॒गत्का॑रण॒मच्यु॑तम् ।
आवि॑र्भू॒तं च॑ सृ॒ष्ट्या॒दौ॒ प्र॒कृतेः᳚ पुरु॒षात्प॑रम् ।
एवं॑ ध्या॒यति॑ यो नि॒त्यं॒ स॒ योगी॑ योगि॒नां-वँ॑रः ॥ 9 ॥

10. ನಮಸ್ಕಾರ

नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतये नमस्तेऽस्तु लंबोदरायैकदंताय विघ्नविनाशिने शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये॒ नमः ॥ 10 ॥

11. ಫಲಶ್ರುತಿ

एतदथर्वशीर्षं-योँऽधी॒ते । स ब्रह्मभूया॑य क॒ल्पते ।
स सर्वविघ्नै᳚र्न बा॒ध्यते । स सर्वतः सुख॑मेध॒ते ।
स पंचमहापापा᳚त् प्रमु॒च्यते । सा॒यम॑धीया॒नो॒ दिवसकृतं पापं॑ नाश॒यति ।
प्रा॒तर॑धीया॒नो॒ रात्रिकृतं पापं॑ नाश॒यति ।
सायं प्रातः प्र॑युंजा॒नो॒ पापोऽपा॑पो भ॒वति ।
सर्वत्राधीयानोऽपवि॑घ्नो भवति । धर्मार्थकाममोक्षं॑ च विं॒दति ।
इदमथर्वशीर्षमशिष्याय॑ न दे॒यम् । यो यदि मो॑हाद् दा॒स्यति स पापी॑यान् भ॒वति ।
सहस्रावर्तनाद्यं-यंँ काम॑मधी॒ते । तं तमने॑न सा॒धयेत् ॥ 11 ॥

12

अनेन गणपतिम॑भिषिं॒चति । स वा᳚ग्मी भ॒वति ।
चतुर्थ्यामन॑श्नन् ज॒पति स विद्या॑वान् भ॒वति ।
इत्यथर्व॑णवा॒क्यम् । ब्रह्माद्या॒चर॑णं-विँ॒द्यान्न बिभेति कदा॑चने॒ति ॥ 12 ॥

13

यो दूर्वांकु॑रैर्य॒जति स वैश्रवणोप॑मो भ॒वति ।
यो ला॑जैर्य॒जति स यशो॑वान् भ॒वति । स मेधा॑वान् भ॒वति ।
यो मोदकसहस्रे॑ण य॒जति स वांछितफलम॑वाप्नो॒ति ।
यः साज्य समि॑द्भिर्य॒जति स सर्वं-लँभते स स॑र्वं-लँ॒भते ॥ 13 ॥

14

अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग् ग्रा॑हयि॒त्वा सूर्यवर्च॑स्वी भ॒वति ।
सूर्यग्रहे म॑हान॒द्यां प्रतिमासन्निधौ वा ज॒प्त्वा सिद्धमं॑त्रो भ॒वति ।
महाविघ्ना᳚त् प्रमु॒च्यते । महादोषा᳚त् प्रमु॒च्यते ।
महापापा᳚त् प्रमु॒च्यते । [महाप्रत्यवाया᳚त् प्रमु॒च्यते । ]
स सर्व॑विद्भवति स सर्व॑विद्भ॒वति ।
य ए॑वं-वेँ॒द । इत्यु॑प॒निष॑त् ॥ 14 ॥

ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರ

ॐ भ॒द्रं कर्णे॑भिः शृणु॒याम॑ देवाः ।
भ॒द्रं प॑श्येमा॒क्षभि॒र्यज॑त्राः ।
स्थि॒रैरंगै᳚स्तुष्ठु॒वाग्ं स॑स्त॒नूभिः॑ ।
व्यशे॑म दे॒वहि॑तं॒-यँदायुः॑ ।
स्व॒स्ति न॒ इंद्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः ।
स्व॒स्ति नः॑ पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः ।
स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः ।
स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑र्दधातु ॥
ॐ शांतिः॒ शांतिः॒ शांतिः॑ ॥

oṃ bha̱draṃ karṇébhiḥ śṛṇu̱yāmá devāḥ |
bha̱draṃ páśyemā̱kṣabhi̱ryajátrāḥ |
sthi̱rairaṃgai̋stuṣṭhu̱vāgṃ sásta̱nūbhíḥ |
vyaśéma de̱vahíta̱ṃ-ya~dāyúḥ |
sva̱sti na̱ iṃdró vṛ̱ddhaśrávāḥ |
sva̱sti náḥ pū̱ṣā vi̱śvavédāḥ |
sva̱sti na̱stārkṣyo̱ aríṣṭanemiḥ |
sva̱sti no̱ bṛha̱spatírdadhātu ||
oṃ śāṃti̱ḥ śāṃti̱ḥ śāṃtíḥ ||

1

oṃ namáste ga̱ṇapátaye |
tvame̱va pra̱tyakṣa̱ṃ tattvámasi |
tvame̱va ke̱vala̱ṃ kartā́’si |
tvame̱va ke̱vala̱ṃ hartā́’si |
tvame̱va ke̱vala̱ṃ dhartā́’si |
tvameva sarvaṃ khalvidáṃ brahmā̱si |
tvaṃ sākṣādātmā́’si ni̱tyam || 1 ||

2

ṛ́taṃ-va̱~cmi | sátyaṃ-va̱~cmi || 2 ||

3

a̱va tva̱ṃ mām | avá va̱ktāra̋ṃ |
avá śro̱tāra̋ṃ | avá dā̱tāra̋ṃ | avá dhā̱tāra̋ṃ |
avānūcānamáva śi̱ṣyam | avá pa̱ścāttā̋t |
avá pu̱rastā̋t | avotta̱rāttā̋t |
avá da̱kṣiṇāttā̋t | avá co̱rdhvāttā̋t |
avādha̱rāttā̋t | sarvato māṃ pāhi pāhí sama̱ṃtāt || 3 ||

4

tvaṃ-vā~ṅmayástvaṃ cinma̱yaḥ |
tvamānaṃdamayástvaṃ brahma̱mayaḥ |
tvaṃ saccidānaṃdā’dvítīyo̱’si |
tvaṃ pra̱tyakṣa̱ṃ brahmā́si |
tvaṃ jñānamayo vijñānámayo̱’si || 4 ||

5

sarvaṃ jagadidaṃ tvátto jā̱yate |
sarvaṃ jagadidaṃ tváttasti̱ṣṭhati |
sarvaṃ jagadidaṃ tvayi layámeṣya̱ti |
sarvaṃ jagadidaṃ tvayí pratye̱ti |
tvaṃ bhūmirāpo’nalo’nílo na̱bhaḥ |
tvaṃ catvāri vā̋kpadā̱ni || 5 ||

6

tvaṃ gu̱ṇatráyātī̱taḥ | tvaṃ avasthātráyātī̱taḥ |
tvaṃ de̱hatráyātī̱taḥ | tvaṃ kā̱latráyātī̱taḥ |
tvaṃ mūlādhārasthitó’si ni̱tyam | tvaṃ śaktitráyātma̱kaḥ |
tvāṃ-yo~gino dhyāyáṃti ni̱tyam |
tvaṃ brahmā tvaṃ-vi~ṣṇustvaṃ rudrastvamiṃdrastvamagnistvaṃ-vā~yustvaṃ sūryastvaṃ caṃdramāstvaṃ brahma̱ bhūrbhuva̱ḥ svarom || 6 ||

7. ಗಣೇಶ ವಿದ್ಯೆ

ga̱ṇādi̋ṃ pūrvámuccā̱rya̱ va̱rṇādī̋ṃ stadana̱ṃtaram |
anusvāraḥ párata̱raḥ | ardhe̋ṃdula̱sitam |
tāréṇa ṛ̱ddham | etattava manúsvarū̱pam |
gakāraḥ pū̋rvarū̱pam | akāro madhyámarū̱pam |
anusvāraścā̋ṃtyarū̱pam | biṃduruttárarū̱pam |
nādáḥ saṃdhā̱nam | sagṃhítā sa̱ṃdhiḥ |
saiṣā gaṇéśavi̱dyā | gaṇáka ṛ̱ṣiḥ |
nicṛdgāyátrīccha̱ṃdaḥ | śrī mahāgaṇapatírdevatā |
oṃ gaṃ ga̱ṇapátaye namaḥ || 7 ||

8. ಗಣೇಶ ಗಾಯತ್ರೀ

ekada̱ṃtāyá vi̱dmahé vakratu̱ṃḍāyá dhīmahi |
tannó daṃtiḥ praco̱dayā̋t || 8 ||

9. ಧ್ಯಾನ

ekada̱ṃtaṃ cáturha̱sta̱ṃ pā̱śamáṃkuśa̱dhāríṇam |
radáṃ ca̱ varádaṃ ha̱stai̱rbi̱bhrāṇáṃ mūṣa̱kadhvájam |
raktáṃ-la̱~ṃbodáraṃ śū̱rpa̱karṇakáṃ rakta̱vāsásam |
raktága̱ṃdhānúliptā̱ṃga̱ṃ ra̱ktapúṣpaiḥ su̱pūjítam |
bhaktā́nu̱kaṃpínaṃ de̱va̱ṃ ja̱gatkā́raṇa̱macyútam |
āvírbhū̱taṃ cá sṛ̱ṣṭyā̱dau̱ pra̱kṛte̋ḥ puru̱ṣātpáram |
eváṃ dhyā̱yatí yo ni̱tya̱ṃ sa̱ yogī́ yogi̱nāṃ-vá~raḥ || 9 ||

10. ನಮಸ್ಕಾರ

namo vrātapataye namo gaṇapataye namaḥ pramathapataye namaste’stu laṃbodarāyaikadaṃtāya vighnavināśine śivasutāya śrīvaradamūrtaye̱ namaḥ || 10 ||

11. ಫಲಶ್ರುತಿ

etadatharvaśīrṣaṃ-yo~’dhī̱te | sa brahmabhūyā́ya ka̱lpate |
sa sarvavighnai̋rna bā̱dhyate | sa sarvataḥ sukhámedha̱te |
sa paṃcamahāpāpā̋t pramu̱cyate | sā̱yamádhīyā̱no̱ divasakṛtaṃ pāpáṃ nāśa̱yati |
prā̱tarádhīyā̱no̱ rātrikṛtaṃ pāpáṃ nāśa̱yati |
sāyaṃ prātaḥ práyuṃjā̱no̱ pāpo’pā́po bha̱vati |
sarvatrādhīyāno’pavíghno bhavati | dharmārthakāmamokṣáṃ ca vi̱ṃdati |
idamatharvaśīrṣamaśiṣyāyá na de̱yam | yo yadi móhād dā̱syati sa pāpī́yān bha̱vati |
sahasrāvartanādyaṃ-yaṃ~ kāmámadhī̱te | taṃ tamanéna sā̱dhayet || 11 ||

12

anena gaṇapatimábhiṣi̱ṃcati | sa vā̋gmī bha̱vati |
caturthyāmanáśnan ja̱pati sa vidyā́vān bha̱vati |
ityatharváṇavā̱kyam | brahmādyā̱caráṇaṃ-vi̱~dyānna bibheti kadā́cane̱ti || 12 ||

13

yo dūrvāṃkúrairya̱jati sa vaiśravaṇopámo bha̱vati |
yo lā́jairya̱jati sa yaśóvān bha̱vati | sa medhā́vān bha̱vati |
yo modakasahasréṇa ya̱jati sa vāṃchitaphalamávāpno̱ti |
yaḥ sājya samídbhirya̱jati sa sarvaṃ-la~bhate sa sárvaṃ-la̱~bhate || 13 ||

14

aṣṭau brāhmaṇān samyag grā́hayi̱tvā sūryavarcásvī bha̱vati |
sūryagrahe máhāna̱dyāṃ pratimāsannidhau vā ja̱ptvā siddhamáṃtro bha̱vati |
mahāvighnā̋t pramu̱cyate | mahādoṣā̋t pramu̱cyate |
mahāpāpā̋t pramu̱cyate | [mahāpratyavāyā̋t pramu̱cyate | ]
sa sarvávidbhavati sa sarvávidbha̱vati |
ya évaṃ-ve̱~da | ityúpa̱niṣát || 14 ||

ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರ

oṃ bha̱draṃ karṇébhiḥ śṛṇu̱yāmá devāḥ |
bha̱draṃ páśyemā̱kṣabhi̱ryajátrāḥ |
sthi̱rairaṃgai̋stuṣṭhu̱vāgṃ sásta̱nūbhíḥ |
vyaśéma de̱vahíta̱ṃ-ya~dāyúḥ |
sva̱sti na̱ iṃdró vṛ̱ddhaśrávāḥ |
sva̱sti náḥ pū̱ṣā vi̱śvavédāḥ |
sva̱sti na̱stārkṣyo̱ aríṣṭanemiḥ |
sva̱sti no̱ bṛha̱spatírdadhātu ||
oṃ śāṃti̱ḥ śāṃti̱ḥ śāṃtíḥ ||

ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಅನುದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಗೆರೆ (a̱), ಸ್ವರಿತಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಗೆರೆ (á), ಕಂಪಕ್ಕೆ ಎರಡು ಗೆರೆ (a̋). ಉದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲ. · Accents: macron below for anudātta, acute for svarita, double acute for the kampa; udātta is unmarked.

ಪರಂಪರೆ ಗಣಪತಿ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷವನ್ನು ಅಥರ್ವವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಉಪನಿಷತ್ತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದನ್ನು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ತಡವಾಗಿ ರಚನೆಯಾದದ್ದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಠಣ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ. ಋಗ್ವೇದದ ಗಣೇಶ ಸೂಕ್ತಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುಟವಿದೆ.

Tradition regards the Ganapati Atharvashirsha as an Upanishad of the Atharva Veda. Modern scholars consider it one of the latest of the Upanishads to be composed. Its recitation is very popular in Maharashtra and Karnataka. The Ganesha Sukta of the Rig Veda has its own page.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ vignanam.org ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾಠದಿಂದ. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗದ ಚೌಕ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲನ್ನು ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಪಾಠದ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ. ಫಲಶ್ರುತಿಯ ಮಾತುಗಳು ಪಠಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊಡುವ ಪರಂಪರೆಯ ಶೈಲಿ.

The accented text is from vignanam.org. The line in square brackets in part 14 is recited only in some traditions. The numbering of the parts varies a little from book to book. The words of the phalashruti are the traditional way of encouraging recitation.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಮೂರನೆಯ ಭಾಗ ಹೇಳುವವನು, ಕೇಳುವವನು, ಗುರು, ಶಿಷ್ಯ, ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಪಾಡು ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಕಲಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವವರು ಇಬ್ಬರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಾಗ ಪಾಠ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

The third part asks protection for the speaker and the listener, the teacher and the student alike. A lesson bears fruit best when both the one who teaches and the one who learns are well.

ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಕುಳಿತು ಶಾಂತವಾಗಿ ಪಠಿಸುವುದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಪಠಣದ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆಯೂ ಇರಲಿ.

Sitting for a few minutes to recite calmly before starting new work may help gather the mind. Let it go along with real preparation for the work.