ಹೆಸರಿನ ಪಕ್ಕ ಡಾಕ್ಟರ್ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡರೆ ರೋಗಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪದವಿ ಒಂದು ಹೆಸರು, ಕೆಲಸ ಬೇರೆಯದೇ ಮಾತು.
ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯ ಪುರುಷ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕೃತಂ ಪುರುಷಶಬ್ದೇನ ಜಾತಿಮಾತ್ರಾವಲಂಬಿನಾ
ಯೋಽಂಗೀಕೃತಗುಣೈಃ ಶ್ಲಾಘ್ಯಃ ಸವಿಸ್ಮಯಮುದಾಹೃತಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कृतं पुरुषशब्देन जातिमात्रावलम्बिना
योऽङ्गीकृतगुणैः श्लाघ्यः सविस्मयमुदाहृतः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kṛtaṃ puruṣaśabdena jātimātrāvalambinā
yo’ṅgīkṛtaguṇaiḥ ślāghyaḥ savismayamudāhṛtaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕೃತಂ (कृतं, kṛtaṃ) = ಸಾಕು, ಸಾಕು ಬಿಡಿ (enough of)
- ಪುರುಷಶಬ್ದೇನ (पुरुषशब्देन, puruṣaśabdena) = ಪುರುಷ ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ (the word purusha)
- ಜಾತಿಮಾತ್ರಾವಲಂಬಿನಾ (जातिमात्रावलम्बिना, jātimātrāvalambinā) = ಹುಟ್ಟಿನ ಜಾತಿಯೊಂದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿದ (ಜಾತಿಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿನಾ) (resting on mere birth (jatimatra avalambina))
- ಯೋಽಂಗೀಕೃತಗುಣೈಃ (योऽङ्गीकृतगुणैः, yo’ṅgīkṛtaguṇaiḥ) = ಯಾರು ತಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಗುಣಗಳಿಂದ (ಯಃ ಅಂಗೀಕೃತಗುಣೈಃ) (who, by the qualities he has taken up (yah angikritagunaih))
- ಶ್ಲಾಘ್ಯಃ (श्लाघ्यः, ślāghyaḥ) = ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದವನು (worthy of praise)
- ಸವಿಸ್ಮಯಮುದಾಹೃತಃ (सविस्मयमुदाहृतः, savismayamudāhṛtaḥ) = ಅಚ್ಚರಿಯೊಡನೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಹೇಳುವವನು (ಸವಿಸ್ಮಯಮ್ ಉದಾಹೃತಃ) (cited with wonder (savismayam udahritah))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹುಟ್ಟಿನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿದ ಪುರುಷ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಸಾಕು. ತಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಅರ್ಹನಾಗಿ ಅಚ್ಚರಿಯೊಡನೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವವನೇ ನಿಜವಾದ ಪುರುಷ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚನೆ ಇದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Enough of the word man when it rests on mere birth. The one who is praiseworthy for the qualities he has taken up, and who is cited with wonder, is the real man: this is what the verse implies.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪದ್ಯದ ವಾಕ್ಯ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನೇ ಪುರುಷ ಎಂಬ ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಓದುಗ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಮುಕ್ತಾಯ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು.
The sentence of the verse ends without stating its conclusion that he alone is the man. The reader must supply it, so this ending is our reading and may be taken slightly differently.
ಜಾತಿ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದ ವರ್ಗ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಗಂಡು ಎಂಬ ಹುಟ್ಟಿನ ಗುರುತು. ಅದನ್ನೇ ಪುರುಷ ಶಬ್ದ ಆಧರಿಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನುವುದು ಕವಿಯ ಮಾತು.
The word jati here seems to mean a class given by birth, that is, the mark of being born human or male. The poet says that if the word purusha rests only on that, it is worth little.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 77. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 77. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಪದವಿ, ಪದನಾಮ, ಕುಲನಾಮ ಯಾವುದೂ ಕೆಲಸದ ಗುಣವನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ರೆಸಿಡೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳುವಾಗ, ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಅವರು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಪದ್ಯ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
A degree, a designation or a family name says nothing about the quality of the work. When teaching residents, the verse reminds us to look at what they actually do, not at the title.
ಗುಣದಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದು. ಅಂದರೆ ಅದು ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ.
Earning respect through qualities means others notice and cite them. It is not a self declaration.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ