ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಸಾಡಲು ನಮಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡದ್ದು ಒಂದು ದಿನ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹಣವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಬಿಡುವ ಎರಡು ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಎದುರೆದುರು ಇಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ರಕ್ಷಂತಿ ಕೃಪಣಾಃ ಪಾಣೌ ದ್ರವ್ಯಂ ಕ್ರವ್ಯಮಿವಾತ್ಮನಃ
ತದೇವ ಸಂತಃ ಸತತಮುತ್ಸೃಜಂತಿ ಯಥಾ ಮಲಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
रक्षन्ति कृपणाः पाणौ द्रव्यं क्रव्यमिवात्मनः
तदेव सन्तः सततमुत्सृजन्ति यथा मलम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
rakṣanti kṛpaṇāḥ pāṇau dravyaṃ kravyamivātmanaḥ
tadeva santaḥ satatamutsṛjanti yathā malam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ರಕ್ಷಂತಿ (रक्षन्ति, rakṣanti) = ಕಾಯುತ್ತಾರೆ (they guard)
- ಕೃಪಣಾಃ (कृपणाः, kṛpaṇāḥ) = ಜಿಪುಣರು (misers)
- ಪಾಣೌ (पाणौ, pāṇau) = ಕೈಯಲ್ಲಿ (in the hand)
- ದ್ರವ್ಯಂ (द्रव्यं, dravyaṃ) = ಹಣವನ್ನು (wealth)
- ಕ್ರವ್ಯಮಿವಾತ್ಮನಃ (क्रव्यमिवात्मनः, kravyamivātmanaḥ) = ತಮ್ಮದೇ ಮಾಂಸದಂತೆ [ಕ್ರವ್ಯಮ್ + ಇವ + ಆತ್ಮನಃ] (like their own flesh)
- ತದೇವ (तदेव, tadeva) = ಅದನ್ನೇ (that very thing)
- ಸಂತಃ (सन्तः, santaḥ) = ಸಜ್ಜನರು (the good)
- ಸತತಮುತ್ಸೃಜಂತಿ (सततमुत्सृजन्ति, satatamutsṛjanti) = ಸದಾ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ [ಸತತಮ್ + ಉತ್ಸೃಜಂತಿ] (keep casting away)
- ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹಾಗೆ (as)
- ಮಲಮ್ (मलम्, malam) = ಕೊಳೆ ಅಥವಾ ಮಲ (filth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಜಿಪುಣರು ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಮಾಂಸದಂತೆ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಹಣವನ್ನು ಸಜ್ಜನರು ಕೊಳೆಯನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Misers guard their wealth in the hand like their own flesh. The good keep letting go of that same wealth, as one lets go of filth.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕ್ರವ್ಯ ಎಂದರೆ ಹಸಿ ಮಾಂಸ. ಹಸಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಜೋಪಾನ ಮಾಡುವ ಚಿತ್ರ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಚ ಕಠಿಣ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ತನ್ನ ದೇಹದ ಭಾಗದಂತೆ ಪ್ರೀತಿಸುವುದನ್ನು ಹೇಳುವ ಉಪಮೆ ಮಾತ್ರ.
Kravya means raw flesh. The picture of tending raw flesh gives the verse a somewhat harsh tone, but it is only a comparison for loving something as part of one’s own body.
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಹಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಉಪಮೆ ಬಂದಿವೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರೀತಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಬಿಡುವ ಅಸಹ್ಯ. ತದೇವ ಎಂಬ ಪದ ಇದು ಒಂದೇ ವಸ್ತು ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸತತಂ ಎಂಬ ಪದ ಸಜ್ಜನರ ಬಿಡುವಿಕೆ ಒಮ್ಮೆಯದಲ್ಲ, ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
Here one and the same wealth gets two comparisons, love in holding and disgust in letting go. The word tadeva stresses that it is one and the same thing. The word satatam suggests that the good let go not once but as a habit.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 70. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 70. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಣವಾಗಿರಲಿ, ಸಿಟ್ಟಾಗಿರಲಿ, ಅಹಂಕಾರವಾಗಿರಲಿ, ಯಾವುದನ್ನು ಬಿಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಹಿಡಿತ ಇದೆಯೇ, ಅದರ ಹಿಡಿತ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
Whether it is money, anger or pride, whatever is hard to let go of invites a question: do we hold it, or does it hold us.
ಶ್ಲೋಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಿಡುವುದು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಸಾಡುವುದು ಎಂದಲ್ಲ, ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲವಾಗಿರುವುದು ಎಂದು ನಾವು ಓದುತ್ತೇವೆ.
The verse is not financial advice. We read letting go not as throwing everything away but as holding loosely.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ