ಹೊಸದಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹಣ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯ ಬದಲಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಆ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಹಲವರ ಅನುಭವ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ಪಿಶಾಚಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾದೃಶಿ ತಾದೃಶಿ ವಿತ್ತಸನಾಥೇ ಪಂಚ ಪಿಶಾಚಶತಾನಿ ವಸಂತಿ
ಯಾನಿ ಪುನರ್ನಿವಸಂತಿ ಮಹೀಶೇ ತಾನಿ ನ ಕೇನಚಿದಾಕಲಿತಾನಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यादृशि तादृशि वित्तसनाथे पञ्च पिशाचशतानि वसन्ति
यानि पुनर्निवसन्ति महीशे तानि न केनचिदाकलितानि
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yādṛśi tādṛśi vittasanāthe pañca piśācaśatāni vasanti
yāni punarnivasanti mahīśe tāni na kenacidākalitāni
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಾದೃಶಿ (यादृशि, yādṛśi) = ಯಾವ ತರದವನಲ್ಲಿ (in whatever sort of one)
- ತಾದೃಶಿ (तादृशि, tādṛśi) = ಅಂಥವನಲ್ಲಿ (in such a one)
- ವಿತ್ತಸನಾಥೇ (वित्तसनाथे, vittasanāthe) = ಹಣ ಉಳ್ಳವನಲ್ಲಿ (in one who possesses wealth)
- ಪಂಚ ಪಿಶಾಚಶತಾನಿ (पञ्च पिशाचशतानि, pañca piśācaśatāni) = ಐದು ನೂರು ಪಿಶಾಚಗಳು (five hundreds of demons)
- ವಸಂತಿ (वसन्ति, vasanti) = ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ (dwell)
- ಯಾನಿ (यानि, yāni) = ಯಾವುವು (which)
- ಪುನರ್ನಿವಸಂತಿ (पुनर्निवसन्ति, punarnivasanti) = ಇನ್ನು ನೆಲೆಸಿರುವವು (ಪುನಃ + ನಿವಸಂತಿ) (again, those that dwell (punah + nivasanti))
- ಮಹೀಶೇ (महीशे, mahīśe) = ರಾಜನಲ್ಲಿ (in a king)
- ತಾನಿ (तानि, tāni) = ಅವು (those)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಕೇನಚಿದಾಕಲಿತಾನಿ (केनचिदाकलितानि, kenacidākalitāni) = ಯಾರಿಂದಲೂ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕದವು (ಕೇನಚಿತ್ + ಆಕಲಿತಾನಿ) (counted by anyone (kenachit + akalitani))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾವುದೇ ಸಿರಿವಂತನಲ್ಲಿ ಐನೂರು ಪಿಶಾಚಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ರಾಜನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪಿಶಾಚಗಳನ್ನಂತೂ ಯಾರೂ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
In any wealthy man whatever, five hundred demons dwell. As for the ones that dwell in a king, no one has counted them.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪಿಶಾಚ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ಜೀವಿ. ಇಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚಗಳನ್ನು ದೋಷಗಳ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಓದಬಹುದು. ಶ್ಲೋಕ ಅವು ಏನೆಂದು ಹೆಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಓದುಗನ ಊಹೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದೆ.
A pishacha is a demon of the lower sort. Here the demons may be read as a symbol of faults. The verse does not name what they are and leaves it to the reader.
ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ಏರಿಕೆ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಐನೂರು. ಅನಂತರ ರಾಜನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರ ಹಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕರ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಇದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
There is a rising exaggeration here. It first gives a definite number, five hundred. Then for the king it says there is no counting. One may hear the suggestion that power is more dangerous than wealth.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 65. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 65. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಣ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರ ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ದೋಷಗಳು ಹೊರಬರಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಹಿರಿಯ ಸ್ಥಾನ ಸಿಕ್ಕ ವೈದ್ಯ ತನ್ನ ಕಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಅವನ ಗುಣದ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಆಗಬಹುದು.
When money or power arrives, the faults within us get room to come out. How a doctor newly in a senior post treats those junior to him can be one test of character.
ಇದು ಎಲ್ಲ ಸಿರಿವಂತರ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. ಗಾದೆಯಂತೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಶ್ಲೋಕ. ಹೊಸ ಸ್ಥಾನ ಸಿಕ್ಕಾಗ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪಾಠ.
This is not a verdict on all the rich. It is a verse that warns through exaggeration, much like a proverb. The lesson is that when a new position comes we should watch ourselves a little more carefully.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ