ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭುಜಂಗ: ಕಡಲ ತೀರದ ಷಣ್ಮುಖನಿಗೆ ಶಂಕರರ ಮೊರೆ

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭುಜಂಗ ಕಡಲ ತೀರದ ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ ಷಣ್ಮುಖನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚೆಂದೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಂಕರರು ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಾವಿನ ಹರಿದಾಟದಂತೆ ಸಾಗುವ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

The Subrahmanya Bhujangam is a hymn of thirty three verses to the six faced god who dwells in a cave on a hill by the sea. Tradition holds that Shankara composed it at Tiruchendur in Tamil Nadu. It takes its name from the bhujangaprayata metre, which moves like the gliding of a serpent.

ಸ್ತೋತ್ರ ದೇವರ ರೂಪ, ಕ್ಷೇತ್ರ, ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಸಾವಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಿರು ಎಂಬ ನೇರವಾದ ಮೊರೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ಪಾಠವನ್ನು ಮೂರು ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

The hymn describes the god’s form, his shrine, his weapon and his play. It also holds a direct plea to be present at the moment of death. Below we give the text in three scripts and the meaning of each verse in Kannada and English.

---

ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)

ಸದಾ ಬಾಲರೂಪಾಪಿ ವಿಘ್ನಾದ್ರಿಹಂತ್ರೀ
ಮಹಾದಂತಿವಕ್ತ್ರಾಪಿ ಪಂಚಾಸ್ಯಮಾನ್ಯಾ ।
ವಿಧೀಂದ್ರಾದಿಮೃಗ್ಯಾ ಗಣೇಶಾಭಿಧಾ ಮೇ
ವಿಧತ್ತಾಂ ಶ್ರಿಯಂ ಕಾಪಿ ಕಲ್ಯಾಣಮೂರ್ತಿಃ ॥ 1 ॥

ನ ಜಾನಾಮಿ ಶಬ್ದಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಚಾರ್ಥಂ
ನ ಜಾನಾಮಿ ಪದ್ಯಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಗದ್ಯಮ್ ।
ಚಿದೇಕಾ ಷಡಾಸ್ಯಾ ಹೃದಿ ದ್ಯೋತತೇ ಮೇ
ಮುಖಾನ್ನಿಃಸರಂತೇ ಗಿರಶ್ಚಾಪಿ ಚಿತ್ರಮ್ ॥ 2 ॥

ಮಯೂರಾಧಿರೂಢಂ ಮಹಾವಾಕ್ಯಗೂಢಂ
ಮನೋಹಾರಿದೇಹಂ ಮಹಚ್ಚಿತ್ತಗೇಹಮ್ ।
ಮಹೀದೇವದೇವಂ ಮಹಾವೇದಭಾವಂ
ಮಹಾದೇವಬಾಲಂ ಭಜೇ ಲೋಕಪಾಲಮ್ ॥ 3 ॥

ಯದಾ ಸಂನಿಧಾನಂ ಗತಾ ಮಾನವಾ ಮೇ
ಭವಾಂಭೋಧಿಪಾರಂ ಗತಾಸ್ತೇ ತದೈವ ।
ಇತಿ ವ್ಯಂಜಯನ್ಸಿಂಧುತೀರೇ ಯ ಆಸ್ತೇ
ತಮೀಡೇ ಪವಿತ್ರಂ ಪರಾಶಕ್ತಿಪುತ್ರಮ್ ॥ 4 ॥

ಯಥಾಬ್ಧೇಸ್ತರಂಗಾ ಲಯಂ ಯಾಂತಿ ತುಂಗಾಃ
ತಥೈವಾಪದಃ ಸಂನಿಧೌ ಸೇವತಾಂ ಮೇ ।
ಇತೀವೋರ್ಮಿಪಂಕ್ತೀರ್ನೃಣಾಂ ದರ್ಶಯಂತಂ
ಸದಾ ಭಾವಯೇ ಹೃತ್ಸರೋಜೇ ಗುಹಂ ತಮ್ ॥ 5 ॥

ಗಿರೌ ಮನ್ನಿವಾಸೇ ನರಾ ಯೇಽಧಿರೂಢಾಃ
ತದಾ ಪರ್ವತೇ ರಾಜತೇ ತೇಽಧಿರೂಢಾಃ ।
ಇತೀವ ಬ್ರುವನ್ಗಂಧಶೈಲಾಧಿರೂಢಃ
ಸ ದೇವೋ ಮುದೇ ಮೇ ಸದಾ ಷಣ್ಮುಖೋಽಸ್ತು ॥ 6 ॥

ಮಹಾಂಭೋಧಿತೀರೇ ಮಹಾಪಾಪಚೋರೇ
ಮುನೀಂದ್ರಾನುಕೂಲೇ ಸುಗಂಧಾಖ್ಯಶೈಲೇ ।
ಗುಹಾಯಾಂ ವಸಂತಂ ಸ್ವಭಾಸಾ ಲಸಂತಂ
ಜನಾರ್ತಿಂ ಹರಂತಂ ಶ್ರಯಾಮೋ ಗುಹಂ ತಮ್ ॥ 7 ॥

ಲಸತ್ಸ್ವರ್ಣಗೇಹೇ ನೃಣಾಂ ಕಾಮದೋಹೇ
ಸುಮಸ್ತೋಮಸಂಛನ್ನಮಾಣಿಕ್ಯಮಂಚೇ ।
ಸಮುದ್ಯತ್ಸಹಸ್ರಾರ್ಕತುಲ್ಯಪ್ರಕಾಶಂ
ಸದಾ ಭಾವಯೇ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಂ ಸುರೇಶಮ್ ॥ 8 ॥

ರಣದ್ಧಂಸಕೇ ಮಂಜುಲೇಽತ್ಯಂತಶೋಣೇ
ಮನೋಹಾರಿಲಾವಣ್ಯಪೀಯೂಷಪೂರ್ಣೇ ।
ಮನಃಷಟ್ಪದೋ ಮೇ ಭವಕ್ಲೇಶತಪ್ತಃ
ಸದಾ ಮೋದತಾಂ ಸ್ಕಂದ ತೇ ಪಾದಪದ್ಮೇ ॥ 9 ॥

ಸುವರ್ಣಾಭದಿವ್ಯಾಂಬರೈರ್ಭಾಸಮಾನಾಂ
ಕ್ವಣತ್ಕಿಂಕಿಣೀಮೇಖಲಾಶೋಭಮಾನಾಮ್ ।
ಲಸದ್ಧೇಮಪಟ್ಟೇನ ವಿದ್ಯೋತಮಾನಾಂ
ಕಟಿಂ ಭಾವಯೇ ಸ್ಕಂದ ತೇ ದೀಪ್ಯಮಾನಾಮ್ ॥ 10 ॥

ಪುಲಿಂದೇಶಕನ್ಯಾಘನಾಭೋಗತುಂಗ
ಸ್ತನಾಲಿಂಗನಾಸಕ್ತಕಾಶ್ಮೀರರಾಗಮ್ ।
ನಮಸ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ತಾರಕಾರೇ ತವೋರಃ
ಸ್ವಭಕ್ತಾವನೇ ಸರ್ವದಾ ಸಾನುರಾಗಮ್ ॥ 11 ॥

ವಿಧೌ ಕ್ಲೃಪ್ತದಂಡಾನ್ಸ್ವಲೀಲಾಧೃತಾಂಡಾನ್
ನಿರಸ್ತೇಭಶುಂಡಾನ್ದ್ವಿಷತ್ಕಾಲದಂಡಾನ್ ।
ಹತೇಂದ್ರಾರಿಷಂಡಾಂಜಗತ್ತ್ರಾಣಶೌಂಡಾನ್
ಸದಾ ತೇ ಪ್ರಚಂಡಾನ್ಶ್ರಯೇ ಬಾಹುದಂಡಾನ್ ॥ 12 ॥

ಸದಾ ಶಾರದಾಃ ಷಣ್ಮೃಗಾಂಕಾ ಯದಿ ಸ್ಯುಃ
ಸಮುದ್ಯಂತ ಏವ ಸ್ಥಿತಾಶ್ಚೇತ್ಸಮಂತಾತ್ ।
ಸದಾ ಪೂರ್ಣಬಿಂಬಾಃ ಕಲಂಕೈಶ್ಚ ಹೀನಾಃ
ತದಾ ತ್ವನ್ಮುಖಾನಾಂ ಬ್ರುವೇ ಸ್ಕಂದ ಸಾಮ್ಯಮ್ ॥ 13 ॥

ಸ್ಫುರನ್ಮಂದಹಾಸೈಃ ಸಹಂಸಾನಿ ಚಂಚತ್
ಕಟಾಕ್ಷಾವಲೀಭೃಂಗಸಂಘೋಜ್ಜ್ವಲಾನಿ ।
ಸುಧಾಸ್ಯಂದಿಬಿಂಬಾಧರಾಣೀಶಸೂನೋ
ತವಾಲೋಕಯೇ ಷಣ್ಮುಖಾಂಭೋರುಹಾಣಿ ॥ 14 ॥

ವಿಶಾಲೇಷು ಕರ್ಣಾಂತದೀರ್ಘೇಷ್ವಜಸ್ರಂ
ದಯಾಸ್ಯಂದಿಷು ದ್ವಾದಶಸ್ವೀಕ್ಷಣೇಷು ।
ಮಯೀಷತ್ಕಟಾಕ್ಷಃ ಸಕೃತ್ಪಾತಿತಶ್ಚೇತ್
ಭವೇತ್ತೇ ದಯಾಶೀಲ ಕಾ ನಾಮ ಹಾನಿಃ ॥ 15 ॥

ಸುತಾಂಗೋದ್ಭವೋ ಮೇಽಸಿ ಜೀವೇತಿ ಷಡ್ಧಾ
ಜಪನ್ಮಂತ್ರಮೀಶೋ ಮುದಾ ಜಿಘ್ರತೇ ಯಾನ್ ।
ಜಗದ್ಭಾರಭೃದ್ಭ್ಯೋ ಜಗನ್ನಾಥ ತೇಭ್ಯಃ
ಕಿರೀಟೋಜ್ಜ್ವಲೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ಮಸ್ತಕೇಭ್ಯಃ ॥ 16 ॥

ಸ್ಫುರದ್ರತ್ನಕೇಯೂರಹಾರಾಭಿರಾಮಃ
ಚಲತ್ಕುಂಡಲಶ್ರೀಲಸದ್ಗಂಡಭಾಗಃ ।
ಕಟೌ ಪೀತವಾಸಾಃ ಕರೇ ಚಾರುಶಕ್ತಿಃ
ಪುರಸ್ತಾನ್ಮಮಾಸ್ತಾಂ ಪುರಾರೇಸ್ತನೂಜಃ ॥ 17 ॥

ಇಹಾಯಾಹಿ ವತ್ಸೇತಿ ಹಸ್ತಾನ್ಪ್ರಸಾರ್ಯ
ಆಹ್ವಯತ್ಯಾದರಾಚ್ಛಂಕರೇ ಮಾತುರಂಕಾತ್ ।
ಸಮುತ್ಪತ್ಯ ತಾತಂ ಶ್ರಯಂತಂ ಕುಮಾರಂ
ಹರಾಶ್ಲಿಷ್ಟಗಾತ್ರಂ ಭಜೇ ಬಾಲಮೂರ್ತಿಮ್ ॥ 18 ॥

ಕುಮಾರೇಶಸೂನೋ ಗುಹ ಸ್ಕಂದ ಸೇನಾ
ಪತೇ ಶಕ್ತಿಪಾಣೇ ಮಯೂರಾಧಿರೂಢ ।
ಪುಲಿಂದಾತ್ಮಜಾಕಾಂತ ಭಕ್ತಾರ್ತಿಹಾರಿನ್
ಪ್ರಭೋ ತಾರಕಾರೇ ಸದಾ ರಕ್ಷ ಮಾಂ ತ್ವಮ್ ॥ 19 ॥

ಪ್ರಶಾಂತೇಂದ್ರಿಯೇ ನಷ್ಟಸಂಜ್ಞೇ ವಿಚೇಷ್ಟೇ
ಕಫೋದ್ಗಾರಿವಕ್ತ್ರೇ ಭಯೋತ್ಕಂಪಿಗಾತ್ರೇ ।
ಪ್ರಯಾಣೋನ್ಮುಖೇ ಮಯ್ಯನಾಥೇ ತದಾನೀಂ
ದ್ರುತಂ ಮೇ ದಯಾಲೋ ಭವಾಗ್ರೇ ಗುಹ ತ್ವಮ್ ॥ 20 ॥

ಕೃತಾಂತಸ್ಯ ದೂತೇಷು ಚಂಡೇಷು ಕೋಪಾತ್
ದಹ ಚ್ಛಿಂಧಿ ಭಿಂಧೀತಿ ಮಾಂ ತರ್ಜಯತ್ಸು ।
ಮಯೂರಂ ಸಮಾರುಹ್ಯ ಮಾ ಭೈರಿತಿ ತ್ವಂ
ಪುರಃ ಶಕ್ತಿಪಾಣಿರ್ಮಮಾಯಾಹಿ ಶೀಘ್ರಮ್ ॥ 21 ॥

ಪ್ರಣಮ್ಯಾಸಕೃತ್ಪಾದಯೋಸ್ತೇ ಪತಿತ್ವಾ
ಪ್ರಸಾದ್ಯ ಪ್ರಭೋ ಪ್ರಾರ್ಥಯೇಽನೇಕವಾರಮ್ ।
ನ ವಕ್ತುಂ ಕ್ಷಮೋಽಹಂ ತದಾನೀಂ ಕೃಪಾಬ್ಧೇ
ನ ಕಾರ್ಯಾಂತಕಾಲೇ ಮನಾಗಪ್ಯುಪೇಕ್ಷಾ ॥ 22 ॥

ಸಹಸ್ರಾಂಡಭೋಕ್ತಾ ತ್ವಯಾ ಶೂರನಾಮಾ
ಹತಸ್ತಾರಕಃ ಸಿಂಹವಕ್ತ್ರಶ್ಚ ದೈತ್ಯಃ ।
ಮಮಾಂತರ್ಹೃದಿಸ್ಥಂ ಮನಃಕ್ಲೇಶಮೇಕಂ
ನ ಹಂಸಿ ಪ್ರಭೋ ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ಕ್ವ ಯಾಮಿ ॥ 23 ॥

ಅಹಂ ಸರ್ವದಾ ದುಃಖಭಾರಾವಸನ್ನೋ
ಭವಾಂದೀನಬಂಧುಸ್ತ್ವದನ್ಯಂ ನ ಯಾಚೇ ।
ಭವದ್ಭಕ್ತಿರೋಧಂ ಸದಾ ಕ್ಲೃಪ್ತಬಾಧಂ
ಮಮಾಧಿಂ ದ್ರುತಂ ನಾಶಯೋಮಾಸುತ ತ್ವಮ್ ॥ 24 ॥

ಅಪಸ್ಮಾರಕುಷ್ಠಕ್ಷಯಾರ್ಶಃಪ್ರಮೇಹ
ಜ್ವರೋನ್ಮಾದಗುಲ್ಮಾದಿರೋಗಾ ಮಹಾಂತಃ ।
ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಭವತ್ಪತ್ರಭೂತಿಂ
ವಿಲೋಕ್ಯ ಕ್ಷಣಾತ್ತಾರಕಾರೇ ದ್ರವಂತೇ ॥ 25 ॥

ದೃಶಿ ಸ್ಕಂದಮೂರ್ತಿಃ ಶ್ರುತೌ ಸ್ಕಂದಕೀರ್ತಿಃ
ಮುಖೇ ಮೇ ಪವಿತ್ರಂ ಸದಾ ತಚ್ಚರಿತ್ರಮ್ ।
ಕರೇ ತಸ್ಯ ಕೃತ್ಯಂ ವಪುಸ್ತಸ್ಯ ಭೃತ್ಯಂ
ಗುಹೇ ಸಂತು ಲೀನಾ ಮಮಾಶೇಷಭಾವಾಃ ॥ 26 ॥

ಮುನೀನಾಮುತಾಹೋ ನೃಣಾಂ ಭಕ್ತಿಭಾಜಾಮ್
ಅಭೀಷ್ಟಪ್ರದಾಃ ಸಂತಿ ಸರ್ವತ್ರ ದೇವಾಃ ।
ನೃಣಾಮಂತ್ಯಜಾನಾಮಪಿ ಸ್ವಾರ್ಥದಾನೇ
ಗುಹಾದ್ದೇವಮನ್ಯಂ ನ ಜಾನೇ ನ ಜಾನೇ ॥ 27 ॥

ಕಲತ್ರಂ ಸುತಾ ಬಂಧುವರ್ಗಃ ಪಶುರ್ವಾ
ನರೋ ವಾಥ ನಾರೀ ಗೃಹೇ ಯೇ ಮದೀಯಾಃ ।
ಯಜಂತೋ ನಮಂತಃ ಸ್ತುವಂತೋ ಭವಂತಂ
ಸ್ಮರಂತಶ್ಚ ತೇ ಸಂತು ಸರ್ವೇ ಕುಮಾರ ॥ 28 ॥

ಮೃಗಾಃ ಪಕ್ಷಿಣೋ ದಂಶಕಾ ಯೇ ಚ ದುಷ್ಟಾಃ
ತಥಾ ವ್ಯಾಧಯೋ ಬಾಧಕಾ ಯೇ ಮದಂಗೇ ।
ಭವಚ್ಛಕ್ತಿತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರಭಿನ್ನಾಃ ಸುದೂರೇ
ವಿನಶ್ಯಂತು ತೇ ಚೂರ್ಣಿತಕ್ರೌಂಚಶೈಲ ॥ 29 ॥

ಜನಿತ್ರೀ ಪಿತಾ ಚ ಸ್ವಪುತ್ರಾಪರಾಧಂ
ಸಹೇತೇ ನ ಕಿಂ ದೇವಸೇನಾಧಿನಾಥ ।
ಅಹಂ ಚಾತಿಬಾಲೋ ಭವಾಂಲ್ಲೋಕತಾತಃ
ಕ್ಷಮಸ್ವಾಪರಾಧಂ ಸಮಸ್ತಂ ಮಹೇಶ ॥ 30 ॥

ನಮಃ ಕೇಕಿನೇ ಶಕ್ತಯೇ ಚಾಪಿ ತುಭ್ಯಂ
ನಮಶ್ಛಾಗ ತುಭ್ಯಂ ನಮಃ ಕುಕ್ಕುಟಾಯ ।
ನಮಃ ಸಿಂಧವೇ ಸಿಂಧುದೇಶಾಯ ತುಭ್ಯಂ
ಪುನಃ ಸ್ಕಂದಮೂರ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ನಮೋಽಸ್ತು ॥ 31 ॥

ಜಯಾನಂದಭೂಮಂ ಜಯಾಪಾರಧಾಮಂ
ಜಯಾಮೋಘಕೀರ್ತೇ ಜಯಾನಂದಮೂರ್ತೇ ।
ಜಯಾನಂದಸಿಂಧೋ ಜಯಾಶೇಷಬಂಧೋ
ಜಯ ತ್ವಂ ಸದಾ ಮುಕ್ತಿದಾನೇಶಸೂನೋ ॥ 32 ॥

ಫಲಶ್ರುತಿ

ಭುಜಂಗಾಖ್ಯವೃತ್ತೇನ ಕ್ಲೃಪ್ತಂ ಸ್ತವಂ ಯಃ
ಪಠೇದ್ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತೋ ಗುಹಂ ಸಂಪ್ರಣಮ್ಯ ।
ಸ ಪುತ್ರಾನ್ಕಲತ್ರಂ ಧನಂ ದೀರ್ಘಮಾಯುಃ
ಲಭೇತ್ಸ್ಕಂದಸಾಯುಜ್ಯಮಂತೇ ನರಃ ಸಃ ॥ 33 ॥

ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari

सदा बालरूपापि विघ्नाद्रिहंत्री
महादंतिवक्त्रापि पंचास्यमान्या ।
विधींद्रादिमृग्या गणेशाभिधा मे
विधत्तां श्रियं कापि कल्याणमूर्तिः ॥ 1 ॥

न जानामि शब्दं न जानामि चार्थं
न जानामि पद्यं न जानामि गद्यम् ।
चिदेका षडास्या हृदि द्योतते मे
मुखान्निःसरंते गिरश्चापि चित्रम् ॥ 2 ॥

मयूराधिरूढं महावाक्यगूढं
मनोहारिदेहं महच्चित्तगेहम् ।
महीदेवदेवं महावेदभावं
महादेवबालं भजे लोकपालम् ॥ 3 ॥

यदा संनिधानं गता मानवा मे
भवांभोधिपारं गतास्ते तदैव ।
इति व्यंजयन्सिंधुतीरे य आस्ते
तमीडे पवित्रं पराशक्तिपुत्रम् ॥ 4 ॥

यथाब्धेस्तरंगा लयं यांति तुंगाः
तथैवापदः संनिधौ सेवतां मे ।
इतीवोर्मिपंक्तीर्नृणां दर्शयंतं
सदा भावये हृत्सरोजे गुहं तम् ॥ 5 ॥

गिरौ मन्निवासे नरा येऽधिरूढाः
तदा पर्वते राजते तेऽधिरूढाः ।
इतीव ब्रुवन्गंधशैलाधिरूढः
स देवो मुदे मे सदा षण्मुखोऽस्तु ॥ 6 ॥

महांभोधितीरे महापापचोरे
मुनींद्रानुकूले सुगंधाख्यशैले ।
गुहायां वसंतं स्वभासा लसंतं
जनार्तिं हरंतं श्रयामो गुहं तम् ॥ 7 ॥

लसत्स्वर्णगेहे नृणां कामदोहे
सुमस्तोमसंछन्नमाणिक्यमंचे ।
समुद्यत्सहस्रार्कतुल्यप्रकाशं
सदा भावये कार्तिकेयं सुरेशम् ॥ 8 ॥

रणद्धंसके मंजुलेऽत्यंतशोणे
मनोहारिलावण्यपीयूषपूर्णे ।
मनःषट्पदो मे भवक्लेशतप्तः
सदा मोदतां स्कंद ते पादपद्मे ॥ 9 ॥

सुवर्णाभदिव्यांबरैर्भासमानां
क्वणत्किंकिणीमेखलाशोभमानाम् ।
लसद्धेमपट्टेन विद्योतमानां
कटिं भावये स्कंद ते दीप्यमानाम् ॥ 10 ॥

पुलिंदेशकन्याघनाभोगतुंग
स्तनालिंगनासक्तकाश्मीररागम् ।
नमस्याम्यहं तारकारे तवोरः
स्वभक्तावने सर्वदा सानुरागम् ॥ 11 ॥

विधौ क्लृप्तदंडान्स्वलीलाधृतांडान्
निरस्तेभशुंडान्द्विषत्कालदंडान् ।
हतेंद्रारिषंडांजगत्त्राणशौंडान्
सदा ते प्रचंडान्श्रये बाहुदंडान् ॥ 12 ॥

सदा शारदाः षण्मृगांका यदि स्युः
समुद्यंत एव स्थिताश्चेत्समंतात् ।
सदा पूर्णबिंबाः कलंकैश्च हीनाः
तदा त्वन्मुखानां ब्रुवे स्कंद साम्यम् ॥ 13 ॥

स्फुरन्मंदहासैः सहंसानि चंचत्
कटाक्षावलीभृंगसंघोज्ज्वलानि ।
सुधास्यंदिबिंबाधराणीशसूनो
तवालोकये षण्मुखांभोरुहाणि ॥ 14 ॥

विशालेषु कर्णांतदीर्घेष्वजस्रं
दयास्यंदिषु द्वादशस्वीक्षणेषु ।
मयीषत्कटाक्षः सकृत्पातितश्चेत्
भवेत्ते दयाशील का नाम हानिः ॥ 15 ॥

सुतांगोद्भवो मेऽसि जीवेति षड्धा
जपन्मंत्रमीशो मुदा जिघ्रते यान् ।
जगद्भारभृद्भ्यो जगन्नाथ तेभ्यः
किरीटोज्ज्वलेभ्यो नमो मस्तकेभ्यः ॥ 16 ॥

स्फुरद्रत्नकेयूरहाराभिरामः
चलत्कुंडलश्रीलसद्गंडभागः ।
कटौ पीतवासाः करे चारुशक्तिः
पुरस्तान्ममास्तां पुरारेस्तनूजः ॥ 17 ॥

इहायाहि वत्सेति हस्तान्प्रसार्य
आह्वयत्यादराच्छंकरे मातुरंकात् ।
समुत्पत्य तातं श्रयंतं कुमारं
हराश्लिष्टगात्रं भजे बालमूर्तिम् ॥ 18 ॥

कुमारेशसूनो गुह स्कंद सेना
पते शक्तिपाणे मयूराधिरूढ ।
पुलिंदात्मजाकांत भक्तार्तिहारिन्
प्रभो तारकारे सदा रक्ष मां त्वम् ॥ 19 ॥

प्रशांतेंद्रिये नष्टसंज्ञे विचेष्टे
कफोद्गारिवक्त्रे भयोत्कंपिगात्रे ।
प्रयाणोन्मुखे मय्यनाथे तदानीं
द्रुतं मे दयालो भवाग्रे गुह त्वम् ॥ 20 ॥

कृतांतस्य दूतेषु चंडेषु कोपात्
दह च्छिंधि भिंधीति मां तर्जयत्सु ।
मयूरं समारुह्य मा भैरिति त्वं
पुरः शक्तिपाणिर्ममायाहि शीघ्रम् ॥ 21 ॥

प्रणम्यासकृत्पादयोस्ते पतित्वा
प्रसाद्य प्रभो प्रार्थयेऽनेकवारम् ।
न वक्तुं क्षमोऽहं तदानीं कृपाब्धे
न कार्यांतकाले मनागप्युपेक्षा ॥ 22 ॥

सहस्रांडभोक्ता त्वया शूरनामा
हतस्तारकः सिंहवक्त्रश्च दैत्यः ।
ममांतर्हृदिस्थं मनःक्लेशमेकं
न हंसि प्रभो किं करोमि क्व यामि ॥ 23 ॥

अहं सर्वदा दुःखभारावसन्नो
भवांदीनबंधुस्त्वदन्यं न याचे ।
भवद्भक्तिरोधं सदा क्लृप्तबाधं
ममाधिं द्रुतं नाशयोमासुत त्वम् ॥ 24 ॥

अपस्मारकुष्ठक्षयार्शःप्रमेह
ज्वरोन्मादगुल्मादिरोगा महांतः ।
पिशाचाश्च सर्वे भवत्पत्रभूतिं
विलोक्य क्षणात्तारकारे द्रवंते ॥ 25 ॥

दृशि स्कंदमूर्तिः श्रुतौ स्कंदकीर्तिः
मुखे मे पवित्रं सदा तच्चरित्रम् ।
करे तस्य कृत्यं वपुस्तस्य भृत्यं
गुहे संतु लीना ममाशेषभावाः ॥ 26 ॥

मुनीनामुताहो नृणां भक्तिभाजाम्
अभीष्टप्रदाः संति सर्वत्र देवाः ।
नृणामंत्यजानामपि स्वार्थदाने
गुहाद्देवमन्यं न जाने न जाने ॥ 27 ॥

कलत्रं सुता बंधुवर्गः पशुर्वा
नरो वाथ नारी गृहे ये मदीयाः ।
यजंतो नमंतः स्तुवंतो भवंतं
स्मरंतश्च ते संतु सर्वे कुमार ॥ 28 ॥

मृगाः पक्षिणो दंशका ये च दुष्टाः
तथा व्याधयो बाधका ये मदंगे ।
भवच्छक्तितीक्ष्णाग्रभिन्नाः सुदूरे
विनश्यंतु ते चूर्णितक्रौंचशैल ॥ 29 ॥

जनित्री पिता च स्वपुत्रापराधं
सहेते न किं देवसेनाधिनाथ ।
अहं चातिबालो भवांल्लोकतातः
क्षमस्वापराधं समस्तं महेश ॥ 30 ॥

नमः केकिने शक्तये चापि तुभ्यं
नमश्छाग तुभ्यं नमः कुक्कुटाय ।
नमः सिंधवे सिंधुदेशाय तुभ्यं
पुनः स्कंदमूर्ते नमस्ते नमोऽस्तु ॥ 31 ॥

जयानंदभूमं जयापारधामं
जयामोघकीर्ते जयानंदमूर्ते ।
जयानंदसिंधो जयाशेषबंधो
जय त्वं सदा मुक्तिदानेशसूनो ॥ 32 ॥

ಫಲಶ್ರುತಿ

भुजंगाख्यवृत्तेन क्लृप्तं स्तवं यः
पठेद्भक्तियुक्तो गुहं संप्रणम्य ।
स पुत्रान्कलत्रं धनं दीर्घमायुः
लभेत्स्कंदसायुज्यमंते नरः सः ॥ 33 ॥

IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration

sadā bālarūpāpi vighnādrihaṃtrī
mahādaṃtivaktrāpi paṃcāsyamānyā |
vidhīṃdrādimṛgyā gaṇeśābhidhā me
vidhattāṃ śriyaṃ kāpi kalyāṇamūrtiḥ || 1 ||

na jānāmi śabdaṃ na jānāmi cārthaṃ
na jānāmi padyaṃ na jānāmi gadyam |
cidekā ṣaḍāsyā hṛdi dyotate me
mukhānniḥsaraṃte giraścāpi citram || 2 ||

mayūrādhirūḍhaṃ mahāvākyagūḍhaṃ
manohāridehaṃ mahaccittageham |
mahīdevadevaṃ mahāvedabhāvaṃ
mahādevabālaṃ bhaje lokapālam || 3 ||

yadā saṃnidhānaṃ gatā mānavā me
bhavāṃbhodhipāraṃ gatāste tadaiva |
iti vyaṃjayansiṃdhutīre ya āste
tamīḍe pavitraṃ parāśaktiputram || 4 ||

yathābdhestaraṃgā layaṃ yāṃti tuṃgāḥ
tathaivāpadaḥ saṃnidhau sevatāṃ me |
itīvormipaṃktīrnṛṇāṃ darśayaṃtaṃ
sadā bhāvaye hṛtsaroje guhaṃ tam || 5 ||

girau mannivāse narā ye’dhirūḍhāḥ
tadā parvate rājate te’dhirūḍhāḥ |
itīva bruvangaṃdhaśailādhirūḍhaḥ
sa devo mude me sadā ṣaṇmukho’stu || 6 ||

mahāṃbhodhitīre mahāpāpacore
munīṃdrānukūle sugaṃdhākhyaśaile |
guhāyāṃ vasaṃtaṃ svabhāsā lasaṃtaṃ
janārtiṃ haraṃtaṃ śrayāmo guhaṃ tam || 7 ||

lasatsvarṇagehe nṛṇāṃ kāmadohe
sumastomasaṃchannamāṇikyamaṃce |
samudyatsahasrārkatulyaprakāśaṃ
sadā bhāvaye kārtikeyaṃ sureśam || 8 ||

raṇaddhaṃsake maṃjule’tyaṃtaśoṇe
manohārilāvaṇyapīyūṣapūrṇe |
manaḥṣaṭpado me bhavakleśataptaḥ
sadā modatāṃ skaṃda te pādapadme || 9 ||

suvarṇābhadivyāṃbarairbhāsamānāṃ
kvaṇatkiṃkiṇīmekhalāśobhamānām |
lasaddhemapaṭṭena vidyotamānāṃ
kaṭiṃ bhāvaye skaṃda te dīpyamānām || 10 ||

puliṃdeśakanyāghanābhogatuṃga
stanāliṃganāsaktakāśmīrarāgam |
namasyāmyahaṃ tārakāre tavoraḥ
svabhaktāvane sarvadā sānurāgam || 11 ||

vidhau klṛptadaṃḍānsvalīlādhṛtāṃḍān
nirastebhaśuṃḍāndviṣatkāladaṃḍān |
hateṃdrāriṣaṃḍāṃjagattrāṇaśauṃḍān
sadā te pracaṃḍānśraye bāhudaṃḍān || 12 ||

sadā śāradāḥ ṣaṇmṛgāṃkā yadi syuḥ
samudyaṃta eva sthitāścetsamaṃtāt |
sadā pūrṇabiṃbāḥ kalaṃkaiśca hīnāḥ
tadā tvanmukhānāṃ bruve skaṃda sāmyam || 13 ||

sphuranmaṃdahāsaiḥ sahaṃsāni caṃcat
kaṭākṣāvalībhṛṃgasaṃghojjvalāni |
sudhāsyaṃdibiṃbādharāṇīśasūno
tavālokaye ṣaṇmukhāṃbhoruhāṇi || 14 ||

viśāleṣu karṇāṃtadīrgheṣvajasraṃ
dayāsyaṃdiṣu dvādaśasvīkṣaṇeṣu |
mayīṣatkaṭākṣaḥ sakṛtpātitaścet
bhavette dayāśīla kā nāma hāniḥ || 15 ||

sutāṃgodbhavo me’si jīveti ṣaḍdhā
japanmaṃtramīśo mudā jighrate yān |
jagadbhārabhṛdbhyo jagannātha tebhyaḥ
kirīṭojjvalebhyo namo mastakebhyaḥ || 16 ||

sphuradratnakeyūrahārābhirāmaḥ
calatkuṃḍalaśrīlasadgaṃḍabhāgaḥ |
kaṭau pītavāsāḥ kare cāruśaktiḥ
purastānmamāstāṃ purārestanūjaḥ || 17 ||

ihāyāhi vatseti hastānprasārya
āhvayatyādarācchaṃkare māturaṃkāt |
samutpatya tātaṃ śrayaṃtaṃ kumāraṃ
harāśliṣṭagātraṃ bhaje bālamūrtim || 18 ||

kumāreśasūno guha skaṃda senā
pate śaktipāṇe mayūrādhirūḍha |
puliṃdātmajākāṃta bhaktārtihārin
prabho tārakāre sadā rakṣa māṃ tvam || 19 ||

praśāṃteṃdriye naṣṭasaṃjñe viceṣṭe
kaphodgārivaktre bhayotkaṃpigātre |
prayāṇonmukhe mayyanāthe tadānīṃ
drutaṃ me dayālo bhavāgre guha tvam || 20 ||

kṛtāṃtasya dūteṣu caṃḍeṣu kopāt
daha cchiṃdhi bhiṃdhīti māṃ tarjayatsu |
mayūraṃ samāruhya mā bhairiti tvaṃ
puraḥ śaktipāṇirmamāyāhi śīghram || 21 ||

praṇamyāsakṛtpādayoste patitvā
prasādya prabho prārthaye’nekavāram |
na vaktuṃ kṣamo’haṃ tadānīṃ kṛpābdhe
na kāryāṃtakāle manāgapyupekṣā || 22 ||

sahasrāṃḍabhoktā tvayā śūranāmā
hatastārakaḥ siṃhavaktraśca daityaḥ |
mamāṃtarhṛdisthaṃ manaḥkleśamekaṃ
na haṃsi prabho kiṃ karomi kva yāmi || 23 ||

ahaṃ sarvadā duḥkhabhārāvasanno
bhavāṃdīnabaṃdhustvadanyaṃ na yāce |
bhavadbhaktirodhaṃ sadā klṛptabādhaṃ
mamādhiṃ drutaṃ nāśayomāsuta tvam || 24 ||

apasmārakuṣṭhakṣayārśaḥprameha
jvaronmādagulmādirogā mahāṃtaḥ |
piśācāśca sarve bhavatpatrabhūtiṃ
vilokya kṣaṇāttārakāre dravaṃte || 25 ||

dṛśi skaṃdamūrtiḥ śrutau skaṃdakīrtiḥ
mukhe me pavitraṃ sadā taccaritram |
kare tasya kṛtyaṃ vapustasya bhṛtyaṃ
guhe saṃtu līnā mamāśeṣabhāvāḥ || 26 ||

munīnāmutāho nṛṇāṃ bhaktibhājām
abhīṣṭapradāḥ saṃti sarvatra devāḥ |
nṛṇāmaṃtyajānāmapi svārthadāne
guhāddevamanyaṃ na jāne na jāne || 27 ||

kalatraṃ sutā baṃdhuvargaḥ paśurvā
naro vātha nārī gṛhe ye madīyāḥ |
yajaṃto namaṃtaḥ stuvaṃto bhavaṃtaṃ
smaraṃtaśca te saṃtu sarve kumāra || 28 ||

mṛgāḥ pakṣiṇo daṃśakā ye ca duṣṭāḥ
tathā vyādhayo bādhakā ye madaṃge |
bhavacchaktitīkṣṇāgrabhinnāḥ sudūre
vinaśyaṃtu te cūrṇitakrauṃcaśaila || 29 ||

janitrī pitā ca svaputrāparādhaṃ
sahete na kiṃ devasenādhinātha |
ahaṃ cātibālo bhavāṃllokatātaḥ
kṣamasvāparādhaṃ samastaṃ maheśa || 30 ||

namaḥ kekine śaktaye cāpi tubhyaṃ
namaśchāga tubhyaṃ namaḥ kukkuṭāya |
namaḥ siṃdhave siṃdhudeśāya tubhyaṃ
punaḥ skaṃdamūrte namaste namo’stu || 31 ||

jayānaṃdabhūmaṃ jayāpāradhāmaṃ
jayāmoghakīrte jayānaṃdamūrte |
jayānaṃdasiṃdho jayāśeṣabaṃdho
jaya tvaṃ sadā muktidāneśasūno || 32 ||

ಫಲಶ್ರುತಿ

bhujaṃgākhyavṛttena klṛptaṃ stavaṃ yaḥ
paṭhedbhaktiyukto guhaṃ saṃpraṇamya |
sa putrānkalatraṃ dhanaṃ dīrghamāyuḥ
labhetskaṃdasāyujyamaṃte naraḥ saḥ || 33 ||

ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ

• 1 ಸದಾ ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿಘ್ನಗಳೆಂಬ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ, ದೊಡ್ಡ ಆನೆಯ ಮುಖವಿದ್ದರೂ ಪಂಚಾಸ್ಯನಿಂದ (ಐದು ಮುಖದ ಶಿವನಿಂದ, ಅಥವಾ ಆನೆಯ ವೈರಿಯಾದ ಸಿಂಹದಿಂದ) ಗೌರವ ಪಡೆಯುವ, ಬ್ರಹ್ಮ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳು ಹುಡುಕುವ, ಗಣೇಶ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅನಿರ್ವಚನೀಯ ಮಂಗಳಮೂರ್ತಿ ನನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಇದು ಗಣಪತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
  Ever in the form of a child, yet the breaker of mountains of obstacles; elephant faced, yet honoured by the five faced one (Shiva, or the lion, the elephant’s natural foe); sought by Brahma, Indra and the rest: may that indescribable auspicious form named Ganesha grant me good fortune. This verse is an invocation of Ganapati.
• 2 ನನಗೆ ಶಬ್ದ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಅರ್ಥ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಪದ್ಯ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಗದ್ಯ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆರು ಮುಖಗಳ ಒಂದೇ ಚೈತನ್ಯ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ. ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಮಾತುಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿವೆ, ಇದೇ ಆಶ್ಚರ್ಯ.
  I know not words, I know not meanings, I know not verse, I know not prose. Yet a single consciousness with six faces shines in my heart, and words flow from my mouth: a wonder.
• 3 ನವಿಲನ್ನೇರಿದವನು, ಮಹಾವಾಕ್ಯಗಳ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವವನು, ಮನಸೆಳೆಯುವ ದೇಹದವನು, ಮಹಾತ್ಮರ ಮನಸ್ಸೇ ಮನೆಯಾಗಿರುವವನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ದೇವರು, ವೇದಗಳ ಸಾರವಾಗಿರುವವನು, ಮಹಾದೇವನ ಮಗ, ಲೋಕಪಾಲಕನಾದ ಅವನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
  Riding the peacock, hidden in the meaning of the great Upanishadic sayings, of captivating form, whose home is the mind of the great; god of the brahmanas, the very sense of the Vedas, child of Mahadeva, protector of the world: him I worship.
• 4 “ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದ ಮನುಷ್ಯರು ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರಸಾಗರದ ಆಚೆಯ ದಡವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಸಾರುವಂತೆ ಕಡಲ ತೀರದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ, ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ಮಗನಾದ ಆ ಪವಿತ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
  As if to proclaim, “Those who come into my presence have at that very moment reached the far shore of the ocean of worldly life”, he dwells on the seashore. I praise that pure one, son of Parashakti.
• 5 “ಕಡಲಿನ ಎತ್ತರದ ಅಲೆಗಳು ದಡದಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುವಂತೆ, ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುವವರ ಆಪತ್ತುಗಳೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಅಲೆಗಳ ಸಾಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವಂತಿರುವ ಆ ಗುಹನನ್ನು ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
  “As the towering waves of the sea sink to rest, so do the troubles of those who serve me in my presence”: as if showing this to people through the rows of breaking waves, Guha stands there, and on him I meditate always in the lotus of my heart.
• 6 “ನಾನು ನೆಲಸಿರುವ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿದ ಮನುಷ್ಯರು ಆಗಲೇ ಬೆಳ್ಳಿಬೆಟ್ಟವಾದ ಕೈಲಾಸವನ್ನು ಏರಿದಂತೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಗಂಧಶೈಲವನ್ನು ಏರಿ ನಿಂತಿರುವ ಆ ಷಣ್ಮುಖ ದೇವನು ನನಗೆ ಸದಾ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಲಿ. (ರಾಜತೇ ಪರ್ವತೇ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ “ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ” ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ.)
  “Those who climb the hill where I dwell are at once established on the silver mountain, Kailasa”: as if saying this, the six faced god stands on the Gandhashaila, the fragrant hill. May he always be my joy. (Rājate parvate is read here as on the silver mountain.)
• 7 ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನು ಕದ್ದೊಯ್ಯುವ ಮಹಾಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಸುಗಂಧ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ, ತನ್ನದೇ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ, ಜನರ ನೋವನ್ನು ಹರಿಸುವ ಆ ಗುಹನನ್ನು ನಾವು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತೇವೆ.
  On the shore of the great ocean that steals away great sins, on the hill called Sugandha, dear to great sages, dwelling in a cave, shining with his own light, removing the sufferings of people: in that Guha we take refuge.
• 8 ಜನರ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ, ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನದ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ, ಹೂವಿನ ರಾಶಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಮಾಣಿಕ್ಯದ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ, ಉದಯಿಸುವ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಿಗೆ ಸಮನಾದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಇರುವ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
  In the shining golden shrine that fulfils the wishes of people, on a ruby couch strewn with heaps of flowers, radiant as a thousand rising suns: on Kartikeya, lord of the gods, I meditate always.
• 9 ಸ್ಕಂದನೇ, ಗಿಲಿಗಿಲಿ ಎನ್ನುವ ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆಗಳಿರುವ, ಸುಂದರವಾದ, ಗಾಢ ಕೆಂಪಿನ, ಮನಸೆಳೆಯುವ ಲಾವಣ್ಯವೆಂಬ ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಸಾರದ ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ಬೆಂದಿರುವ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೆಂಬ ದುಂಬಿ ಸದಾ ಆನಂದಿಸಲಿ.
  O Skanda, at your lotus feet, with tinkling anklets, lovely, deep red, full of the nectar of captivating beauty, may the bee of my mind, scorched by the troubles of worldly life, ever rejoice.
• 10 ಸ್ಕಂದನೇ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಬೆಳಗುವ, ಕಿಣಿಕಿಣಿ ಎನ್ನುವ ಗೆಜ್ಜೆಗಳ ಒಡ್ಯಾಣದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಮಿನುಗುವ ಚಿನ್ನದ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ನಿನ್ನ ಸೊಂಟವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
  O Skanda, I meditate on your waist, bright with divine garments that gleam like gold, graced by a girdle of jingling bells, shining with a glittering golden band.
• 11 ತಾರಕಾಸುರನ ಶತ್ರುವೇ, ಬೇಡರ ಒಡೆಯನ ಮಗಳಾದ ವಳ್ಳಿಯ ತುಂಬಿದ ಎತ್ತರದ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಅಂಟಿದ ಕೇಸರಿಯ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವಿರುವ, ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಕಾಯುವುದರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ ನಿನ್ನ ಎದೆಗೆ ನಾನು ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
  O enemy of Taraka, I bow to your chest, reddened with saffron from embracing the full, high breasts of Valli, daughter of the chief of the hunters, and ever full of love for protecting your devotees.
• 12 ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದ (ಓಂಕಾರದ ಅರ್ಥ ಹೇಳಲಾಗದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆ), ಲೀಲೆಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ, ಶತ್ರುಗಳ ಆನೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲುಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ, ವೈರಿಗಳಿಗೆ ಯಮದಂಡದಂತಿರುವ, ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕೊಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಚತುರವಾದ, ಸದಾ ಪ್ರಚಂಡವಾದ ನಿನ್ನ ದಂಡದಂತಹ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತೇನೆ.
  Your staff-like arms, which punished Brahma (the story of Skanda imprisoning Brahma when he could not explain the syllable Om), which bear the universes in play, which beat back the trunks of the enemy’s elephants, which are the rod of death to foes, which slew the hosts of Indra’s enemies, skilled in protecting the world, ever mighty: in them I take refuge.
• 13 ಸ್ಕಂದನೇ, ಆರು ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರರು ಸದಾ ಇದ್ದು, ಸುತ್ತಲೂ ಸದಾ ಉದಯಿಸುತ್ತಲೇ ನಿಂತಿದ್ದು, ಸದಾ ಪೂರ್ಣಬಿಂಬವಾಗಿದ್ದು, ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅವರನ್ನು ನಿನ್ನ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
  O Skanda, if there were six autumn moons, always present, always rising and standing all around, always full and without a blemish, then only would I speak of their likeness to your faces.
• 14 ಈಶನ ಮಗನೇ, ಮಿನುಗುವ ಮಂದಹಾಸಗಳೆಂಬ ಹಂಸಗಳಿರುವ, ಚಲಿಸುವ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟಗಳೆಂಬ ದುಂಬಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಿಂದ ಬೆಳಗುವ, ಅಮೃತ ಸುರಿಯುವ ತೊಂಡೆಹಣ್ಣಿನಂತಹ ತುಟಿಗಳುಳ್ಳ ನಿನ್ನ ಆರು ಮುಖಕಮಲಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
  O son of Isha, I behold your six lotus faces, with gleaming gentle smiles for swans, bright with swarms of bees that are your darting side glances, with lips red as the bimba fruit that flow with nectar.
• 15 ದಯಾಶೀಲನೇ, ವಿಶಾಲವಾದ, ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಉದ್ದವಾದ, ಸದಾ ದಯೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುವ ನಿನ್ನ ಹನ್ನೆರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಕಿರುನೋಟ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೆ ನಿನಗೆ ಏನು ನಷ್ಟವಾದೀತು?
  O compassionate one, among your twelve eyes, wide, long up to the ears, ever flowing with mercy, if a slight side glance were cast on me just once, what loss would it be to you?
• 16 “ನನ್ನ ಅಂಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗನು ನೀನು, ಬಾಳು” ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಆರು ಬಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ಶಿವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಯಾವ ತಲೆಗಳನ್ನು ಮೂಸಿ ಮುದ್ದಿಸುತ್ತಾನೋ, ಜಗತ್ತಿನ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ, ಕಿರೀಟಗಳಿಂದ ಬೆಳಗುವ ಆ ನಿನ್ನ ತಲೆಗಳಿಗೆ, ಜಗನ್ನಾಥನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ.
  “You are my son, born of my own body: live!” Chanting this mantra six times, the Lord Shiva joyfully smells and kisses your heads. To those heads that bear the burden of the world, shining with crowns, O lord of the world, salutation.
• 17 ಹೊಳೆಯುವ ರತ್ನದ ತೋಳುಬಂದಿ ಮತ್ತು ಹಾರಗಳಿಂದ ಮನೋಹರನಾದ, ಅಲುಗಾಡುವ ಕುಂಡಲಗಳ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಕೆನ್ನೆಗಳುಳ್ಳ, ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧ ಹಿಡಿದ ತ್ರಿಪುರಾರಿಯ ಮಗನು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲಿ.
  Lovely with shining jewelled armlets and necklaces, his cheeks bright with the gleam of swinging earrings, a yellow cloth at his waist and the beautiful spear in his hand: may the son of Shiva, enemy of Tripura, stand before me.
• 18 “ಮಗೂ, ಇಲ್ಲಿ ಬಾ” ಎಂದು ಶಂಕರನು ಕೈಚಾಚಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದಾಗ, ತಾಯಿಯ ತೊಡೆಯಿಂದ ನೆಗೆದು ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಓಡುವ, ಹರನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಾಲರೂಪದ ಕುಮಾರನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
  When Shankara stretches out his hands and lovingly calls, “Come here, child”, the boy leaps from his mother’s lap and runs to his father. That Kumara in child form, held in Hara’s embrace, I worship.
• 19 ಕುಮಾರನೇ, ಈಶನ ಮಗನೇ, ಗುಹನೇ, ಸ್ಕಂದನೇ, ದೇವಸೇನೆಯ ಸೇನಾಪತಿಯೇ, ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧಧಾರಿಯೇ, ನವಿಲನ್ನೇರಿದವನೇ, ಬೇಡರ ಮಗಳಾದ ವಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಿಯನೇ, ಭಕ್ತರ ನೋವನ್ನು ಹರಿಸುವವನೇ, ಪ್ರಭುವೇ, ತಾರಕಾರಿಯೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಕಾಪಾಡು.
  O Kumara, son of Isha, Guha, Skanda, commander of the army of the gods, bearer of the spear, rider of the peacock, beloved of Valli the hunter’s daughter, remover of the pain of devotees, Lord, enemy of Taraka: protect me always.
• 20 ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ, ಅಲುಗಾಡಲೂ ಆಗದೆ, ಬಾಯಿಂದ ಕಫ ಉಕ್ಕಿ, ಭಯದಿಂದ ದೇಹ ನಡುಗುತ್ತಾ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಅನಾಥನಾಗಿರುವಾಗ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ದಯಾಳುವಾದ ಗುಹನೇ, ನೀನು ಬೇಗನೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲು.
  When my senses have fallen still, my awareness is lost and I cannot move, when phlegm rises from my mouth and my body trembles with fear, when I am about to depart and have no one to protect me: at that moment, O merciful Guha, come quickly and stand before me.
• 21 ಯಮನ ಭೀಕರ ದೂತರು ಕೋಪದಿಂದ “ಸುಡು, ಕತ್ತರಿಸು, ಸೀಳು” ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಬೆದರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ನೀನು ನವಿಲನ್ನೇರಿ, “ಹೆದರಬೇಡ” ಎನ್ನುತ್ತಾ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧ ಹಿಡಿದು ಬೇಗನೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಾ.
  When the fierce messengers of Yama threaten me in anger, crying “Burn him, cut him, pierce him”, then mount your peacock, say “Do not fear”, and come quickly before me with the spear in your hand.
• 22 ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಿಸಿ, ಅಡ್ಡಬಿದ್ದು, ನಿನ್ನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ಈಗಲೇ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಪಾಸಾಗರನೇ, ಅಂತಿಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕಡೆಗಣಿಸಬೇಡ.
  Bowing again and again, falling at your feet and seeking your favour, O Lord, I pray to you many times now, for at that time I shall not be able to speak. O ocean of mercy, at the final hour do not neglect me even a little.
• 23 ಸಾವಿರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಶೂರ (ಶೂರಪದ್ಮ) ಎಂಬ ಅಸುರನನ್ನು, ತಾರಕನನ್ನು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಮುಖ ದೈತ್ಯನನ್ನು ನೀನು ಕೊಂದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಒಂದು ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ನೀನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?
  The demon called Shura (Shurapadma), who held sway over a thousand universes, was slain by you, and Taraka too, and the lion faced demon. Yet this one anguish lodged deep in my heart you do not slay. O Lord, what shall I do, where shall I go?
• 24 ನಾನು ಸದಾ ದುಃಖದ ಭಾರದಿಂದ ಕುಸಿದಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ದೀನರ ಬಂಧು, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವ, ಸದಾ ಬಾಧೆ ಕೊಡುವ ನನ್ನ ಮನೋವ್ಯಥೆಯನ್ನು, ಉಮೆಯ ಮಗನೇ, ನೀನು ಬೇಗನೆ ನಾಶಮಾಡು.
  I am ever sunk beneath a load of sorrow. You are the friend of the helpless, and I ask of no one but you. This anguish of mine, which blocks my devotion to you and torments me always, destroy it quickly, O son of Uma.
• 25 ತಾರಕಾರಿಯೇ, ಅಪಸ್ಮಾರ (ಮೂರ್ಛೆರೋಗ), ಕುಷ್ಠ (ಕುಷ್ಠರೋಗ ಮತ್ತು ಚರ್ಮರೋಗಗಳು), ಕ್ಷಯ, ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ, ಪ್ರಮೇಹ, ಜ್ವರ, ಉನ್ಮಾದ, ಗುಲ್ಮ (ಹೊಟ್ಟೆಯ ಗಡ್ಡೆ) ಮೊದಲಾದ ದೊಡ್ಡ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪಿಶಾಚಗಳು ನಿನ್ನ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತವೆ.
  O enemy of Taraka, epilepsy, leprosy and skin disease, consumption, piles, prameha (urinary disorders), fever, madness, gulma (abdominal swellings) and other great diseases, and all evil spirits, flee in an instant on seeing your sacred ash given in a leaf.
• 26 ನನ್ನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನ ರೂಪ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನ ಕೀರ್ತಿ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅವನ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಸೇವೆಯ ಕೆಲಸ, ದೇಹ ಅವನ ದಾಸ. ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳೂ ಗುಹನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಲಿ.
  Skanda’s form in my eyes, Skanda’s fame in my ears, his holy story always on my lips, his work in my hands, my body his servant: so may all that I am be absorbed in Guha.
• 27 ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಜನರಿಗೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಕೊಡುವ ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸಮಾಜ ಕಡೆಯವರೆಂದು ಕಂಡಿದ್ದ ಅಂತ್ಯಜರಿಗೂ ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಗುಹನಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯೆ, ಅರಿಯೆ.
  For sages, or for people rich in devotion, gods who grant wishes are everywhere. But for granting their desire even to those counted lowest in society (antyajas), I know no god other than Guha, I know none.
• 28 ಕುಮಾರನೇ, ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಬಳಗ, ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಗಂಡಸಾಗಲಿ ಹೆಂಗಸಾಗಲಿ, ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನವರೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ, ನಮಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಇರಲಿ.
  O Kumara, wife, children, kinsfolk or cattle, man or woman, all in my house who are mine: may they all be worshipping you, bowing to you, praising you and remembering you.
• 29 ಕ್ರೌಂಚಪರ್ವತವನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿದವನೇ, ಹಾನಿಮಾಡುವ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಕಚ್ಚುವ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ರೋಗಗಳು, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧದ ಹರಿತವಾದ ತುದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಸೀಳಿಹೋಗಿ ದೂರದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗಲಿ.
  O shatterer of the Krauncha mountain, harmful beasts, birds and stinging creatures, and the diseases that afflict my body: pierced by the sharp tip of your spear, may they perish far away.
• 30 ದೇವಸೇನೆಯ ಒಡೆಯನೇ, ತಾಯಿ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಮಗನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ನಾನು ತುಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಮಗು, ನೀನು ಲೋಕದ ತಂದೆ. ಮಹೇಶನೇ, ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸು.
  O lord of the army of the gods (or husband of Devasena), do not a mother and father bear with the faults of their own son? I am a very small child, and you are the father of the world. O great lord, forgive all my faults.
• 31 ನಿನ್ನ ನವಿಲಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧಕ್ಕೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಟಗರೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಕೋಳಿಗೆ (ಧ್ವಜದ ಕುಕ್ಕುಟನಿಗೆ) ನಮಸ್ಕಾರ. ಸಮುದ್ರಕ್ಕೂ ಸಮುದ್ರತೀರದ ನಿನ್ನ ನಾಡಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸ್ಕಂದಮೂರ್ತಿಯೇ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
  Salutation to your peacock and to your spear. Salutation to you, O ram, and salutation to the cock of your banner. Salutation to the sea and to your land by the sea. O Skanda, again and again, salutation to you.
• 32 ಆನಂದದ ಪೂರ್ಣತೆಯೇ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸೇ, ಅಮೋಘ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನೇ, ಆನಂದಮೂರ್ತಿಯೇ, ಆನಂದಸಾಗರನೇ, ಎಲ್ಲರ ಬಂಧುವೇ, ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡುವ ಈಶನ ಮಗನೇ, ನಿನಗೆ ಸದಾ ಜಯವಾಗಲಿ.
  Victory to you, fullness of bliss, light without bounds, of unfailing fame, form of bliss, ocean of bliss, kin of all: victory to you always, son of Isha, the giver of liberation.
• 33 ಭುಜಂಗ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಗುಹನಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
  Whoever, bowing to Guha, recites with devotion this hymn composed in the metre called Bhujanga gains sons, a wife, wealth and long life, and in the end attains union with Skanda.

---

ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn

ಶಂಕರರು ಒಂದು ಕಠಿಣ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಿರುಚೆಂದೂರಿನ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಆಗ ಅವರು ಗುಣಮುಖರಾದರು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರ್ಪವೊಂದು ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಭುಜಂಗ ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂಬ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಡಲ ತೀರ (ಸಿಂಧುತೀರೇ), ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧಶೈಲ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟ ತಿರುಚೆಂದೂರಿನ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.

Tradition says that Shankara, suffering from a grave illness, went to the Subrahmanya shrine at Tiruchendur, composed this hymn there and was cured. A further story says he saw a serpent worshipping the god and so chose the serpent metre. The seashore (sindhutīre), the waves and the hill called Gandhashaila in the hymn fit the setting of Tiruchendur.

ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಗಣಪತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಎರಡನೆಯದು ಕವಿಯ ವಿನಯ. ನಂತರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವರ್ಣನೆ, ಪಾದದಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗಿನ ರೂಪವರ್ಣನೆ, ಬಾಲಲೀಲೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡರವರೆಗಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸಾವಿನ ಕ್ಷಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿ, ಆಗ ಮಾತು ನಿಂತುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಈಗಲೇ ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ತನ್ನ ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ತಾನೇ ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳೂ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತದಲ್ಲಿವೆ.

The first verse invokes Ganapati and the second is the poet’s plea of humility. Then come the shrine, the form of the god from feet to head, and his childhood play. Verses 20 to 22 describe the moment of death plainly and make the plea now, since speech will fail then. The last verse names its own metre. All thirty three verses are in bhujangaprayata.

ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ತಿರುಚೆಂದೂರಿನಲ್ಲಿ ಪನ್ನೀರ್ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಚಿ ಕೊಡುವ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ರೋಗಗಳು ಓಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ರೋಗಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಪಠಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬದಲಿಯಲ್ಲ.

Verse 25 says that diseases flee at the sight of the sacred ash that Tiruchendur gives folded in a leaf. We have translated it, and the mention of diseases in verse 29, as they stand. Prayer and chanting do not replace medical treatment.

ಪಾಠವನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರನಿಧಿ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ “ದಹ ಚ್ಛಿಂಧಿ ಭಿಂಧೀತಿ” ಎಂದು ಮೂರು ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಅದು “ದಹಚ್ಛಿಂದ್ಧಿ ಭಿಂದ್ಧೀತಿ” ಎಂದಿದೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ “ಕ್ಲುಪ್ತ” ಎಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ರೂಪ “ಕ್ಲೃಪ್ತ” ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಸಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಒಡೆದ ಸಮಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಭಿನ್ನ ಪಾಠಗಳಿವೆ.

The text follows the Stotranidhi edition. In verse 21 we print the three commands separately as “daha cchindhi bhindhīti”, where the source has “dahacchinddhi bhinddhīti”. Where the source spells klupta, we give the correct form klṛpta. Compounds that run across a line break are left in their pausal form at the end of each line. Other editions differ on these points.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಪಕ್ಕ ನಿಂತವರು ತಕ್ಷಣ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕವಿ ಅದನ್ನು ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಮಾತು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿದೆ: ಆಗ ನನಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಲೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

Anyone who has stood beside a bed in an intensive care unit will recognise verse 20. The poet writes it without ornament. His real point comes in verse 22: I will not be able to speak then, so I am saying it now.

ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿರಲಿ, ಕ್ಷಮೆಯಿರಲಿ, ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಆಸೆಯಿರಲಿ, ಮಾತು ಇರುವಾಗಲೇ ನಮ್ಮವರಿಗೆ ಹೇಳಿಬಿಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಈ ಹಳೆಯ ಸ್ತೋತ್ರ ಅದನ್ನು ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

Whatever matters to us, a prayer, an apology, our wishes for our last days, is best said to those close to us while we still have speech. This old hymn is a very plain reminder of that.

---

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.