ವಿನಾ ನ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದಾ: ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಎಣ್ಣೆಯ ಹನಿ

ಒಂದು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಹನಿಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಇದ್ದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಈ ಉಪಜಾತಿ ಶ್ಲೋಕ ಕವಿಯ ಗುಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕುಪಂಡಿತನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 41 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Falsely Learned, verse 41

ವಿಷಯ: ಗುಣ ಹರಡುವ ಜಾಗ · Where merit spreads

ಛಂದಸ್ಸು: ಉಪಜಾತಿ · Upajati

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವಿನಾ ನ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದಾಪರತ್ರ
ಗುಣಃ ಕಥಂಚಿದ್ಗ್ರಥತೇ ಕವೀನಾಮ್ ।
ಆಲಮ್ಬತೇ ತತ್ಕ್ಷಣಮಮ್ಭಸೀವ
ವಿಸ್ತಾರಮನ್ಯತ್ರ ನ ತೈಲಬಿನ್ದುಃ ॥

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

विना न साहित्यविदापरत्र
गुणः कथंचिद्ग्रथते कवीनाम् ।
आलम्बते तत्क्षणमम्भसीव
विस्तारमन्यत्र न तैलबिन्दुः ॥

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

vinā na sāhityavidāparatra
guṇaḥ kathaṃcidgrathate kavīnām |
ālambate tatkṣaṇamambhasīva
vistāramanyatra na tailabinduḥ ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವಿನಾ (विना, vinā) = ಇಲ್ಲದೆ (without)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ಸಾಹಿತ್ಯವಿದಾ (साहित्यविदा, sāhityavidā) = ಸಾಹಿತ್ಯ ತಿಳಿದವನಿಂದ (by one who knows literature)
ಅಪರತ್ರ (अपरत्र, aparatra) = ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ (anywhere else)
ಗುಣಃ (गुणः, guṇaḥ) = ಗುಣ (the merit)
ಕಥಂಚಿತ್ (कथंचित्, kathaṃcit) = ಹೇಗೋ, ಒಂದಿಷ್ಟಾದರೂ (somehow, in any measure)
ಗ್ರಥತೇ (ग्रथते, grathate) = ಹೆಣೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (gets woven in, takes hold)
ಕವೀನಾಮ್ (कवीनाम्, kavīnām) = ಕವಿಗಳ (of poets)
ಆಲಮ್ಬತೇ (आलम्बते, ālambate) = ಹೊಂದುತ್ತದೆ (takes on)
ತತ್ಕ್ಷಣಮ್ (तत्क्षणम्, tatkṣaṇam) = ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ (that very instant)
ಅಮ್ಭಸಿ ಇವ (अम्भसि इव, ambhasi iva) = ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ (as it does in water)
ವಿಸ್ತಾರಮ್ (विस्तारम्, vistāram) = ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು (its spread)
ಅನ್ಯತ್ರ ನ (अन्यत्र न, anyatra na) = ಬೇರೆಡೆ ಇಲ್ಲ (nowhere else)
ತೈಲಬಿನ್ದುಃ (तैलबिन्दुः, tailabinduḥ) = ಎಣ್ಣೆಯ ಹನಿ (a drop of oil)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸಾಹಿತ್ಯ ತಿಳಿದವನಿಲ್ಲದೆ ಕವಿಗಳ ಗುಣ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಗೂ ಹೆಣೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಎಣ್ಣೆಯ ಹನಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಬೇರೆಡೆ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Without someone who knows literature, the merit of poets takes hold nowhere else, not in any measure. A drop of oil spreads the moment it falls on water, and nowhere else.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಗ್ರಥತೇ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹೊಲಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹೆಣೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಗುಣ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಾಣುವುದಲ್ಲ, ಕೇಳುವವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಅಲ್ಲಿದೆ.

Grathate means to be stitched or woven in. The hint is that merit is not merely seen; it has to weave itself into the mind of the one who receives it.

ತೈಲಬಿಂದುವಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತು ಸೇರಿವೆ. ಹರಡುವುದು ಎಣ್ಣೆಯ ಗುಣ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಬೇಕು. ಕವಿಯ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕೇಳುವವನ ತಿಳಿವು ಎರಡೂ ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕು.

Two things are packed into the image. Spreading is the oil’s own nature, but it needs the surface of water. Both the poet’s merit and the listener’s knowledge are needed here.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 40. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 40. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಒಬ್ಬರಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಅದು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

The belief that good work will be noticed on its own does not always hold. It travels if even one person who can recognise it comes along.

ಇದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ. ತಿಳಿದವರ ನಡುವೆ ಇರುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

This is not advice to advertise oneself. The verse is saying how much it matters to be among people who know.