“ಬಾಗಿಲನು ತೆರೆದು ಸೇವೆಯನು ಕೊಡು ಹರಿಯೆ” ಕನಕದಾಸರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ದೇವರ ಬಾಗಿಲ ಹೊರಗೆ ನಿಂತ ಭಕ್ತನು “ಇಷ್ಟು ಕೂಗಿದರೂ ನನ್ನ ದನಿ ನಿನಗೆ ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಹರಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಹಾಡು ಇದು. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನ ಆಪ್ತ ಸಲುಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
“Bāgilanu teredu sēveyanu koḍu hariye” is one of the best loved songs of Kanakadasa. A devotee standing outside the door of the Lord asks Hari plainly: I have called and called, did you not hear my voice? The question carries the easy intimacy of a devotee who feels he has a claim on his God.
ಮೂರು ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕನಕದಾಸರು ಹರಿ ಭಕ್ತರ ಕೂಗಿಗೆ ಓಡಿಬಂದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ: ಗಜೇಂದ್ರ, ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿ ಹಾಗೂ ಅಜಾಮಿಳ. “ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ನಿನಗೆ ಸಮಯ ಅಸಮಯ ಉಂಟೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಡು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನ ಪಾಠವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟು, ಪ್ರತಿ ನುಡಿಯ ಸರಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
In three charanas Kanakadasa recalls the times Hari came running at a devotee’s cry: Gajendra, Prahlada, and Draupadi with Ajamila. The song closes with a question: for you, who love your devotees, is there such a thing as a right or wrong time? We give the text in Kannada with a plain meaning of each stanza in Kannada and English.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ಪಲ್ಲವಿ
ಬಾಗಿಲನು ತೆರೆದು ಸೇವೆಯನು ಕೊಡು ಹರಿಯೆ
ಕೂಗಿದರೂ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಲಿಲ್ಲವೆ ನರಹರಿಯೆ
ಚರಣಗಳು
ಪರಮಪದದೊಳಗೆ ವಿಷಧರನ ತಲ್ಪದಲಿ ನೀ
ಸಿರಿಸಹಿತ ಕ್ಷೀರವಾರಿಧಿಯೊಳಿರಲು
ಕರಿರಾಜ ಕಷ್ಟದಲಿ ಆದಿಮೂಲಾ ಎಂದು
ಕರೆಯಲಾಕ್ಷಣ ಬಂದು ಒದಗಿದೆಯೊ ನರಹರಿಯೆ ॥ 1 ॥
ಕಡುಕೋಪದಿಂ ಖಳನು ಖಡುಗ ಕೈಯಲಿ ಪಿಡಿದು
ನಿನ್ನೊಡೆಯನೆಲ್ಲಿಹನೆಂದು ಕಂಬವನು ಜಡಿಯೆ
ದೃಢಭಕುತಿಯಿಂ ಶಿಶುವು ಬಿಡದೆ ನಿನ್ನನು ಭಜಿಸೆ
ಸಡಗರದಿ ಸ್ತಂಭದಿಂದೊಡೆದೆ ನರಹರಿಯೆ ॥ 2 ॥
ಯಮಸುತನ ರಾಣಿಗಕ್ಷಯವಸನವನಿತ್ತೆ
ಸಮಯದಲಿ ಅಜಮಿಳನ ಪೊರೆದೆ
ಸಮಯಾಸಮಯವುಂಟೆ ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ನಿನಗೆ
ಕಮಲಾಕ್ಷ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶವನೆ ॥ 3 ॥
ನುಡಿಗಳ ಅರ್ಥ
- ಪಲ್ಲವಿ ಹರಿಯೇ, ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕೊಡು. ನರಹರಿಯೇ, ನಾನು ಇಷ್ಟು ಕೂಗಿದರೂ ನನ್ನ ದನಿ ನಿನಗೆ ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲವೇ?
O Hari, open the door and grant me your darshan and the chance to serve you. O Narahari, I have called out to you, did you not hear my voice? - 1 ನೀನು ನಿನ್ನ ಪರಮಪದದಲ್ಲಿ, ಹಾಲಿನ ಕಡಲಲ್ಲಿ (ಕ್ಷೀರವಾರಿಧಿ), ಹಾವಿನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ (ವಿಷಧರನ ತಲ್ಪ, ಆದಿಶೇಷ) ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಡನೆ (ಸಿರಿ) ಇದ್ದೆ. ಆಗ ಮೊಸಳೆಯ ಹಿಡಿತದ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ರಾಜ ಗಜೇಂದ್ರನು “ಆದಿಮೂಲಾ” ಎಂದು ಕರೆದ ಆ ಕ್ಷಣವೇ ನೀನು ಬಂದು ಅವನ ನೆರವಿಗೆ ಒದಗಿದೆಯಲ್ಲವೇ, ನರಹರಿಯೇ.
You were in your supreme abode, on the ocean of milk, lying on the serpent couch (Adishesha) with Lakshmi. Yet when Gajendra, king of elephants, in the grip of the crocodile, cried out “Ādimūla, O root of all”, you came that very moment to his aid, O Narahari. - 2 ದುಷ್ಟನಾದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು (ಖಳ) ಉಗ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, “ನಿನ್ನ ಒಡೆಯ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?” ಎಂದು ಕಂಬಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ. ಬಾಲಕ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ದೃಢ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿಡದೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆಗ ನರಹರಿಯೇ, ನೀನು ರಭಸದಿಂದ (ಸಡಗರದಿ) ಕಂಬವನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದೆ.
The wicked Hiranyakashipu, in fierce anger, sword in hand, struck the pillar demanding, “Where is your master?” The child Prahlada went on worshipping you with unshaken devotion. Then, O Narahari, you burst forth from the pillar with a rush. - 3 ಯಮನ ಮಗನಾದ ಧರ್ಮರಾಯನ ರಾಣಿ ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಮುಗಿಯದ (ಅಕ್ಷಯ) ಸೀರೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆ. ಸರಿಯಾದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಜಾಮಿಳನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದೆ (ಪೊರೆದೆ). ಭಕ್ತರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನೇ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವನೇ, ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನೇ, ನಿನಗೆ ಸಮಯ ಅಸಮಯ ಎಂಬುದು ಉಂಟೇ?
You gave an unending sari to Draupadi, queen of Yudhishthira, the son of Yama. At the right moment you rescued Ajamila. O lover of your devotees, lotus eyed Adikeshava of Kaginele, is there for you any right time or wrong time?
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಕನಕದಾಸರು (ಸುಮಾರು 1509 ರಿಂದ 1609) ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ, ಕೀರ್ತನಕಾರರು. ಅವರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು “ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶವ” ಎಂಬ ಅಂಕಿತದಿಂದ ಗುರುತಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಈಗಿನ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆದಿಕೇಶವ ದೇವರ ಹೆಸರು. ಅವರ ಕಾಲದ ವಿವರಗಳು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ವರ್ಷಗಳು ಅಂದಾಜಿನವು.
Kanakadasa (about 1509 to 1609) is one of the great poet singers of the Haridasa tradition. His songs are signed with the ankita “Kāginele Ādikēśava”, the deity Adikeshava of Kaginele in present day Haveri district. The dates of his life come down through tradition and are approximate.
ಕನಕದಾಸರು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ನಿಂತು ಹಾಡಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ತಿರುಗಿ ಗೋಡೆಯ ಬಿರುಕಿನ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ದರ್ಶನ ಕೊಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ಕಿಟಕಿಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ “ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡನ್ನು ಹಲವರು ಆ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆ, ಖಚಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲ.
Tradition holds that when Kanakadasa, kept outside the Krishna temple at Udupi, sang to the Lord, the image turned to face him and gave him darshan through a crack in the wall. That opening is still called “Kanakana Kiṇḍi”, Kanaka’s window. Many link this song to that story, but the link is a popular belief rather than a matter of record.
ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸ ಚಲನಚಿತ್ರದ (1960) ಮೂಲಕ ಈ ಹಾಡು ಮನೆಮಾತಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಹಾಡಿದರು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಚರಣಗಳು ಇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಡುವ ಮೂರು ಚರಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಹಾಡಿಗೆ ಒಂದೇ ನಿಗದಿತ ರಾಗ ಇಲ್ಲ, ಹಾಡುವವರಿಂದ ಹಾಡುವವರಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
The song became a household song through the film Bhakta Kanakadasa (1960), where it is usually said to have been sung by P. B. Sreenivas. The film has more charanas. We print the three that are most often sung. The song has no single fixed raga, it varies from singer to singer.
ಹಾಡು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ಚರಣಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪಾಠವನ್ನು ಕನ್ನಡ ನುಡಿ ತಾಣದ ಗೀತವಿಹಾರ ವಿಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಮುದ್ರಣದೋಷಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ (ಸಮಾಯಾಸಮಯ ಬದಲು ಸಮಯಾಸಮಯ, ಕಮಾಲಾಕ್ಷ ಬದಲು ಕಮಲಾಕ್ಷ, ಹರಿಯೇ ಬದಲು ಹರಿಯೆ). ಪಲ್ಲವಿಯಲ್ಲಿ “ಕೊಡು” ಎಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಹಲವರು “ಕೊಡೊ” ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
The song has a two line pallavi and three charanas. We take the text from the Geetavihara section of kannadanudi.com and correct its misprints (samayāsamaya for samāyāsamaya, kamalākṣa for kamālākṣa, hariye for hariyē). In the pallavi we print “koḍu”, many singers sing “koḍo”.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಂಜೆ ಅಂಗಡಿ ಮುಚ್ಚುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಶಟರ್ ಅರ್ಧ ಇಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಓಡಿಬಂದವರನ್ನು ಅಂಗಡಿಯವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಾಗಿ ಒಳಗೆ ಕರೆದು ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕನಕದಾಸರ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಅದೇ ಬಗೆಯದು: ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಿಗೆ ಸಮಯ ಅಸಮಯ ಉಂಟೇ?
At closing time a shop’s shutter is often half down. Sometimes the shopkeeper still stoops, calls in the person who has come running, and hands over what is needed. Kanakadasa’s question is of the same kind: does one who loves his devotees keep hours?
ನಮ್ಮ ಬಳಿಯೂ ಯಾರಾದರೂ ತಡವಾಗಿ, ದಣಿದು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಧ ಇಳಿದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತುವ ಆ ಸಣ್ಣ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಈ ಹಾಡು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
People come to us too, late and tired. The song brings to mind that small kindness of lifting a half closed door once more.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ