“ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾದಾರವಿಂದವ ತೋರೋ” ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರದೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುವ ಕನ್ನಡ ಕೀರ್ತನೆ. ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ದಾರಿ ಕಾಣದೆ ನೊಂದ ಭಕ್ತನು “ಇಂದೇ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೋರಿಸು” ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಕುಂದುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಹಾಡಿನ ಸೊಗಸು.
“Indu enage Gōvinda ninna pādāravindava tōrō” is a Kannada song that tradition ascribes to Sri Raghavendra Tirtha of Mantralaya. A devotee caught in worldly life, hurt and unable to see the way ahead, begs Krishna to show him his feet this very day. Its beauty lies in the honesty with which he owns his failings without hiding them.
ಮೂರು ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ: ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನ, ಹೇಡಿತನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಬದುಕು. ಕೊನೆಗೆ “ಕಾಯುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ನಿನ್ನನ್ನೇ ಸೇರಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನ ಪಾಠವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟು, ಪ್ರತಿ ನುಡಿಯ ಸರಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
In three charanas the devotee describes his state: bound by worldly life, timid and weak in devotion, gone astray. At the end he surrenders: there is no one to protect me, I have come to you. We give the text in Kannada with a plain meaning of each stanza in Kannada and English.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ಪಲ್ಲವಿ
ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾದಾರವಿಂದವ ತೋರೋ ಮುಕುಂದನೆ
ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಸುಂದರವದನನೆ ನಂದಗೋಪನ ಕಂದ ಮಂದರೋದ್ಧರ ಆನಂದ ಇಂದಿರಾರಮಣ
ಚರಣಗಳು
ನೊಂದೆನಯ್ಯ ನಾ ಭವಬಂಧನದೊಳು ಸಿಲುಕಿ
ಮುಂದೆ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ ಕುಂದಿದೆ ಜಗದೊಳು
ಕಂದನಂತೆಂದೆನ್ನ ಕುಂದುಗಳೆಣಿಸದೆ
ತಂದೆ ಕಾಯೋ ಕೃಷ್ಣ ಕಂದರ್ಪಜನಕನೆ ॥ 1 ॥
ಮೂಢತನದಿ ಬಲು ಹೇಡಿಜೀವನನಾಗಿ
ದೃಢಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೊ ಹರಿಯೆ
ನೋಡಲಿಲ್ಲವೊ ನಿನ್ನ ಪಾಡಲಿಲ್ಲವೊ ಮಹಿಮೆ
ಗಾಡಿಕಾರ ಕೃಷ್ಣ ಬೇಡಿಕೊಂಬೆನೊ ನಿನ್ನ ॥ 2 ॥
ಧಾರುಣಿಯೊಳು ಬಹುಭಾರಜೀವನನಾಗಿ
ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ನಡೆದೆ ಸೇರಿದೆ ಕುಜನರ
ಆರು ಕಾಯುವರಿಲ್ಲ ಸೇರಿದೆ ನಿನಗಯ್ಯ
ಧೀರ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಪಾರುಗಾಣಿಸೊ ಹರಿಯೆ ॥ 3 ॥
ನುಡಿಗಳ ಅರ್ಥ
- ಪಲ್ಲವಿ ಗೋವಿಂದನೇ, ಮುಕುಂದನೇ, ಇಂದು (ಇಂದೇ) ನನಗೆ (ಎನಗೆ) ನಿನ್ನ ಕಮಲದಂತಹ ಪಾದಗಳನ್ನು (ಪಾದಾರವಿಂದ) ತೋರಿಸು.
O Govinda, O Mukunda, show me your lotus feet today. - ಅನುಪಲ್ಲವಿ ಸುಂದರ ಮುಖದವನೇ, ನಂದಗೋಪನ ಮಗನೇ (ಕಂದ), ಅಮೃತಮಥನದಲ್ಲಿ ಕೂರ್ಮರೂಪದಿಂದ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದವನೇ, ಆನಂದಸ್ವರೂಪನೇ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪತಿಯೇ (ಇಂದಿರಾರಮಣ).
O fair faced one, son of Nandagopa, you who bore up Mount Mandara as the tortoise at the churning of the ocean, O bliss itself, beloved of Lakshmi. - 1 ಅಯ್ಯಾ, ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ (ಭವಬಂಧನ) ಸಿಕ್ಕಿ ನಾನು ನೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಮಗುವೆಂದು ತಿಳಿದು, ನನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು (ಕುಂದು) ಎಣಿಸದೆ, ತಂದೆಯೇ, ಕಾಪಾಡು, ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ ಕೃಷ್ಣನೇ (ಕಂದರ್ಪಜನಕ, ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಮನ್ಮಥನೆಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ).
Lord, I am in pain, caught in the bonds of worldly existence. Unable to see the road ahead, I have wasted away in this world. Think of me as your child, do not count my faults, protect me, O father, Krishna, father of Kama (the Puranas say Krishna’s son Pradyumna was Kama born again). - 2 ಹರಿಯೇ, ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ನಾನು ತುಂಬ ಹೇಡಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿದೆ, ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡಲಿಲ್ಲ. ಮನಸೆಳೆಯುವ ಚೆಲುವನಾದ (ಗಾಡಿಕಾರ) ಕೃಷ್ಣನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
O Hari, in my foolishness I lived as a great coward and never practised firm devotion. I did not look upon you, I did not sing your glory. O charming Krishna, I beg of you. - 3 ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ (ಧಾರುಣಿ) ಭಾರವಾದ ಬದುಕನ್ನು ಹೊತ್ತು (ಅಥವಾ, ಭೂಮಿಗೆ ಭಾರವಾಗಿ), ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ನಡೆದೆ, ಕೆಟ್ಟವರ (ಕುಜನರ) ಸಹವಾಸ ಸೇರಿದೆ. ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ಅಯ್ಯಾ, ನಿನ್ನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಧೀರನಾದ ವೇಣುಗೋಪಾಲನೇ, ಹರಿಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ಈ ಸಂಸಾರದಿಂದ ದಡ ಸೇರಿಸು (ಪಾರುಗಾಣಿಸು).
On this earth I have lived a heavily burdened life (or, lived as a burden to the earth), walked off the path and fallen in with bad company. There is no one to protect me, Lord, I have come to you. O valiant Venugopala, O Hari, take me across to the far shore.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು (1595 ರಿಂದ 1671) ಮಾಧ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಯತಿಗಳು, ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಗುರುಗಳು. ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿವೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು. “ವೇಣುಗೋಪಾಲ” ಎಂಬ ಅಂಕಿತದ ಈ ಕೀರ್ತನೆ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಹಾಡು. ಪರಂಪರೆ ಇದನ್ನು ಅವರದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಕೂಡ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
Sri Raghavendra Tirtha (1595 to 1671) was a monk of the Madhva tradition and the saint of Mantralaya. His works are mostly in Sanskrit, chiefly commentaries. This song, signed “Vēṇugōpāla”, is the best known Kannada song that comes down under his name. Tradition ascribes it to him, and Kannada Wikisource also gives it under his name.
ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಈ ಹಾಡು ಮನೆಮಾತಾಯಿತು. ಅದು ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮಹಿಮೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ್ದು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ. ಹಾಡಿಗೆ ಒಂದೇ ನಿಗದಿತ ರಾಗ ಇಲ್ಲ, ಹಾಡುವವರಿಂದ ಹಾಡುವವರಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
The song became a household song through the voice of P. B. Sreenivas, in a rendering usually said to be from the film Sri Raghavendra Mahime. It is also popular in concerts. It has no single fixed raga, it varies from singer to singer.
ಪಾಠವನ್ನು ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವಿ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುವ ರೂಪದಂತೆ ನಾವು ಎರಡನೆಯ ಸಾಲನ್ನು ಅನುಪಲ್ಲವಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು, ಅದರಲ್ಲಿ “ಮಂದರೋದ್ಧರ ಆನಂದ ಇಂದಿರಾರಮಣ” ಎಂದು ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ “ಮಂದರೋದ್ಧರ ಆನಂದ” ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲ. ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಗುಣಿತಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ (ನಡದೆ ಬದಲು ನಡೆದೆ, ಸೇರಿದೇ ಬದಲು ಸೇರಿದೆ, ಬೇಡಿಕೊಂಬೆಡೆನೊ ಬದಲು ಬೇಡಿಕೊಂಬೆನೊ).
We take the text from Kannada Wikisource, which prints the pallavi as two lines. Following the way it is usually sung, we give the second line as the anupallavi and print it with “mandarōddhara ānanda indirāramaṇa”. The Wikisource copy lacks the words “mandarōddhara ānanda”. In the charanas we have normalised a few spellings (naḍede for naḍade, sēride for sēridē, bēḍikoṃbeno for bēḍikoṃbeḍeno).
ರಾಯರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿಯಲು ನಮ್ಮ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
For more on Sri Raghavendra, see our Sri Raghavendra Stotra page.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅಪರಿಚಿತ ಊರಿನ ಕೂಡುರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ನಿಂತಾಗ, ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕೇಳಲು ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಕೋಚವಾಗುತ್ತದೆ. “ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆಯೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ.
Standing lost at a junction in an unfamiliar town, we feel a little shy at first about asking anyone. Only once we admit that we have lost our way can we ask for the right one.
ಹಾಡಿನ “ಮುಂದೆ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ” ಮತ್ತು “ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ನಡೆದೆ” ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸರಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇದೆ. ದಾರಿ ಕೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ನಾಚಿಕೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹಾಡು ಮೆಲ್ಲಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
The lines “unable to see the road ahead” and “I walked off the path” carry the same plain admission. The song gently reminds us that there is no shame in asking the way.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ