ದಿನದ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಮುಖ ಮತ್ತು ರೂಪವನ್ನು ನೆನೆಯುವ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲಿನ ಶ್ಲೋಕ ಇದು.
ಇದು ಶ್ರೀರಾಮ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ. ಆ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಈ ಪುಟ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಾತಃ ಸ್ಮರಾಮಿ ರಘುನಾಥಮುಖಾರವಿಂದಂ
ಮಂದಸ್ಮಿತಂ ಮಧುರಭಾಷಿ ವಿಶಾಲಭಾಲಮ್ ।
ಕರ್ಣಾವಲಂಬಿಚಲಕುಂಡಲಶೋಭಿಗಂಡಂ
ಕರ್ಣಾಂತದೀರ್ಘನಯನಂ ನಯನಾಭಿರಾಮಮ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
प्रातः स्मरामि रघुनाथमुखारविंदं
मंदस्मितं मधुरभाषि विशालभालम् ।
कर्णावलंबिचलकुंडलशोभिगंडं
कर्णांतदीर्घनयनं नयनाभिरामम् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
prātaḥ smarāmi raghunāthamukhāraviṃdaṃ
maṃdasmitaṃ madhurabhāṣi viśālabhālam |
karṇāvalaṃbicalakuṃḍalaśobhigaṃḍaṃ
karṇāṃtadīrghanayanaṃ nayanābhirāmam ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಾತಃ (प्रातः, prātaḥ) = ಮುಂಜಾನೆ (at dawn)
- ಸ್ಮರಾಮಿ (स्मरामि, smarāmi) = ನೆನೆಯುತ್ತೇವೆ (we remember)
- ರಘುನಾಥಮುಖಾರವಿಂದಂ (रघुनाथमुखारविंदं, raghunāthamukhāraviṃdaṃ) = ರಘುನಾಥನ ಮುಖಕಮಲವನ್ನು (ರಘುನಾಥ + ಮುಖ + ಅರವಿಂದಂ) (the lotus face of Raghunatha)
- ಮಂದಸ್ಮಿತಂ (मंदस्मितं, maṃdasmitaṃ) = ಮೃದುವಾಗಿ ನಗುವವನನ್ನು (who smiles softly)
- ಮಧುರಭಾಷಿ (मधुरभाषि, madhurabhāṣi) = ಇಂಪಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನನ್ನು (who speaks sweetly)
- ವಿಶಾಲಭಾಲಮ್ (विशालभालम्, viśālabhālam) = ವಿಶಾಲವಾದ ಹಣೆಯುಳ್ಳವನನ್ನು (with a broad forehead)
- ಕರ್ಣಾವಲಂಬಿಚಲಕುಂಡಲಶೋಭಿಗಂಡಂ (कर्णावलंबिचलकुंडलशोभिगंडं, karṇāvalaṃbicalakuṃḍalaśobhigaṃḍaṃ) = ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಜೋತಾಡುವ ಅಲುಗಾಡುವ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಕೆನ್ನೆಗಳುಳ್ಳವನನ್ನು (ಕರ್ಣ + ಅವಲಂಬಿ + ಚಲ + ಕುಂಡಲ + ಶೋಭಿ + ಗಂಡಂ) (whose cheeks shine with swaying earrings hanging from the ears)
- ಕರ್ಣಾಂತದೀರ್ಘನಯನಂ (कर्णांतदीर्घनयनं, karṇāṃtadīrghanayanaṃ) = ಕಿವಿಯ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಚಾಚಿದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನನ್ನು (ಕರ್ಣ + ಅಂತ + ದೀರ್ಘ + ನಯನಂ) (whose eyes stretch long, up to the ears)
- ನಯನಾಭಿರಾಮಮ್ (नयनाभिरामम्, nayanābhirāmam) = ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆನಂದ ಕೊಡುವವನನ್ನು (ನಯನ + ಅಭಿರಾಮಮ್) (a delight to the eyes)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮುಂಜಾನೆ ನಾವು ರಘುನಾಥನ ಮುಖಕಮಲವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅವನ ನಗು ಮೃದುವಾಗಿದೆ. ಅವನ ಮಾತು ಇಂಪಾಗಿದೆ. ಹಣೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಕಿವಿಯಿಂದ ಜೋತಾಡುವ ಕುಂಡಲಗಳು ಅವನ ಕೆನ್ನೆಗೆ ಶೋಭೆ ತರುತ್ತವೆ. ಕಿವಿಯ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಚಾಚಿದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಕಣ್ಣಿಗೇ ಆನಂದವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
At dawn we remember the lotus face of Raghunatha. His smile is gentle and his speech sweet. His forehead is broad. Swaying earrings hanging from his ears adorn his cheeks. His long eyes reach to the ears, and he is a delight to the eyes.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ಇದು ಶ್ರೀರಾಮ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ. ಆ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಇದರ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಯಾವ ಆಕರವೂ ಹೆಸರಿಸಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಕರ್ತೃ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.
This is the first verse of the Sri Rama Pratah Smaranam, which has several verses. This page gives verse 1 only. No source names the author, so we say the author is unknown.
ರಘುನಾಥ ಎಂದರೆ ರಘುವಂಶದ ಒಡೆಯನಾದ ರಾಮ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ರಾಮನ ಮುಖದ ಒಂದೊಂದು ಅಂಗವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ನೆನೆಯುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶನ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣ ಶ್ಲೋಕದ ರಚನೆಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಇದೆ.
Raghunatha is Rama, lord of the Raghu line. The verse remembers one feature of his face after another. The Ganesha morning verse is shaped in a similar way.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದಿನ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಶಾಂತ ಮುಖವನ್ನು ನೆನೆಯುವುದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತ. ಮೊಬೈಲ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ಸಾಲನ್ನು ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
It helps to recall a calm face before the day begins. We can say these four lines quietly before picking up the phone.
ಮೃದುವಾದ ನಗು ಮತ್ತು ಇಂಪಾದ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳು. ದಿನವಿಡೀ ನಾವೂ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.
A gentle smile and sweet speech are the qualities praised here. We can try to meet others the same way through the day.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ