ದಿನದ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ನೆನೆಯುವ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇದು.
ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವರ ಬಂಧುವಾದ ಗಣನಾಥನನ್ನು ಮುಂಜಾನೆಯೇ ನೆನೆದರೆ ದಿನದ ಅಡಚಣೆಗಳು ಹಗುರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ನಂಬಿಕೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಾತಃ ಸ್ಮರಾಮಿ ಗಣನಾಥಮನಾಥಬಂಧುಂ
ಸಿಂದೂರಪೂರಪರಿಶೋಭಿತಗಂಡಯುಗ್ಮಮ್ ।
ಉದ್ದಂಡವಿಘ್ನಪರಿಖಂಡನಚಂಡದಂಡಂ
ಆಖಂಡಲಾದಿಸುರನಾಯಕವೃಂದವಂದ್ಯಮ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
प्रातः स्मरामि गणनाथमनाथबंधुं
सिंदूरपूरपरिशोभितगंडयुग्मम् ।
उद्दंडविघ्नपरिखंडनचंडदंडं
आखंडलादिसुरनायकवृंदवंद्यम् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
prātaḥ smarāmi gaṇanāthamanāthabaṃdhuṃ
siṃdūrapūrapariśobhitagaṃḍayugmam |
uddaṃḍavighnaparikhaṃḍanacaṃḍadaṃḍaṃ
ākhaṃḍalādisuranāyakavṛṃdavaṃdyam ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಾತಃ (प्रातः, prātaḥ) = ಮುಂಜಾನೆ (at dawn)
- ಸ್ಮರಾಮಿ (स्मरामि, smarāmi) = ನೆನೆಯುತ್ತೇವೆ (we remember)
- ಗಣನಾಥಮನಾಥಬಂಧುಂ (गणनाथमनाथबंधुं, gaṇanāthamanāthabaṃdhuṃ) = ಗಣಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು, ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವರ ಬಂಧುವನ್ನು (ಗಣನಾಥಂ + ಅನಾಥಬಂಧುಂ) (the lord of the ganas, the friend of the helpless)
- ಸಿಂದೂರಪೂರಪರಿಶೋಭಿತಗಂಡಯುಗ್ಮಂ (सिंदूरपूरपरिशोभितगंडयुग्मं, siṃdūrapūrapariśobhitagaṃḍayugmaṃ) = ಸಿಂದೂರದ ರಾಶಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಎರಡು ಕೆನ್ನೆಗಳುಳ್ಳವನನ್ನು (whose two cheeks shine with heaps of vermilion)
- ಉದ್ದಂಡವಿಘ್ನಪರಿಖಂಡನಚಂಡದಂಡಂ (उद्दंडविघ्नपरिखंडनचंडदंडं, uddaṃḍavighnaparikhaṃḍanacaṃḍadaṃḍaṃ) = ಪ್ರಬಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಹಾಕುವ ಉಗ್ರ ದಂಡವುಳ್ಳವನನ್ನು (whose fierce staff shatters mighty obstacles)
- ಆಖಂಡಲಾದಿಸುರನಾಯಕವೃಂದವಂದ್ಯಂ (आखंडलादिसुरनायकवृंदवंद्यं, ākhaṃḍalādisuranāyakavṛṃdavaṃdyaṃ) = ಇಂದ್ರನೇ ಮೊದಲಾದ ದೇವನಾಯಕರ ಸಮೂಹದಿಂದ ವಂದಿತನಾದವನನ್ನು (who is worshipped by the host of divine leaders led by Indra)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮುಂಜಾನೆ ನಾವು ಗಣನಾಥನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅವನು ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವರ ಬಂಧು. ಅವನ ಎರಡು ಕೆನ್ನೆಗಳು ಸಿಂದೂರದ ರಾಶಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಬಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುವ ಉಗ್ರ ದಂಡ ಅವನದು. ಇಂದ್ರನೇ ಮೊದಲಾದ ದೇವನಾಯಕರ ಗುಂಪು ಅವನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
At dawn we remember the lord of the ganas, the friend of those who have no one. His two cheeks glow with heaps of vermilion. His fierce staff crushes even the mightiest obstacles. The company of divine leaders, with Indra at its head, bows to him.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ಇದು ಗಣೇಶನ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣ ಶ್ಲೋಕ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ದೇವರನ್ನು ನೆನೆಯುವ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ದೇವಿ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಇದು ಗಣಪತಿಯದು.
This is the morning-remembrance verse of Ganesha. In the tradition of remembering a deity on waking, Shiva, Vishnu, the Devi, Surya and Ganapati each have their own verses. This one belongs to Ganapati.
ಆಖಂಡಲ ಎಂದರೆ ಇಂದ್ರ. ಈ ಪದಕ್ಕೆ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮುರಿದವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೇಳುವ ಪರಂಪರೆಯೂ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
Akhandala means Indra. Here his name stands for all the leaders of the gods.
ಚಂಡದಂಡ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಗ್ರವಾದ ಅಂಕುಶ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಅವನ ಬಲದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
Some read chandadanda as a fierce goad or power. Here we take it as a sign of his strength in breaking obstacles.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದಿನದ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಸಾಲನ್ನು ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡರೆ, ಅಂದಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೊರಡಲು ಅದು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲದು.
The first moment of the day turns the mind in one direction. Saying these four lines quietly can help us set out calmly for the day’s work.
ಅನಾಥಬಂಧು ಎಂಬ ಪದ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಯಾರಿಗೂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ಆಸರೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
The word anathabandhu brings comfort: even when we feel we have no one, there is support.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ