ನಳ ದಮಯಂತಿಯರ ಕಥೆಯ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೆಸರು ಹೇಳುವ ಶ್ಲೋಕ ಇದು: ಕರ್ಕೋಟಕ ಎಂಬ ನಾಗ, ದಮಯಂತಿ, ನಳ ಮತ್ತು ರಾಜರ್ಷಿ ಋತುಪರ್ಣ.
ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನೆನೆದವರಿಗೆ ಕಲಿಯ ಭಯವಿರದು ಎಂಬ ಮಾತು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕಲಿನಾಶನ ಶ್ಲೋಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಕರ್ಕೋಟಕಸ್ಯ ನಾಗಸ್ಯ ದಮಯಂತ್ಯಾ ನಲಸ್ಯ ಚ ।
ಋತುಪರ್ಣಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇಃ ಕೀರ್ತನಂ ಕಲಿನಾಶನಮ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
कर्कोटकस्य नागस्य दमयन्त्या नलस्य च ।
ऋतुपर्णस्य राजर्षेः कीर्तनं कलिनाशनम् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
karkoṭakasya nāgasya damayantyā nalasya ca |
ṛtuparṇasya rājarṣeḥ kīrtanaṃ kalināśanam ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕರ್ಕೋಟಕಸ್ಯ ನಾಗಸ್ಯ (कर्कोटकस्य नागस्य, karkoṭakasya nāgasya) = ಕರ್ಕೋಟಕ ಎಂಬ ನಾಗನ (of the serpent Karkotaka)
- ದಮಯಂತ್ಯಾಃ (दमयन्त्याः, damayantyāḥ) = ದಮಯಂತಿಯ (of Damayanti)
- ನಲಸ್ಯ ಚ (नलस्य च, nalasya ca) = ಮತ್ತು ನಳನ (and of Nala)
- ಋತುಪರ್ಣಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇಃ (ऋतुपर्णस्य राजर्षेः, ṛtuparṇasya rājarṣeḥ) = ರಾಜರ್ಷಿ ಋತುಪರ್ಣನ (of the royal sage Rituparna)
- ಕೀರ್ತನಮ್ (कीर्तनम्, kīrtanam) = ಹೆಸರು ಹೇಳುವುದು, ಗುಣಗಾನ (naming, praising)
- ಕಲಿನಾಶನಮ್ (कलिनाशनम्, kalināśanam) = ಕಲಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂಥದ್ದು (destroys the influence of Kali)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕರ್ಕೋಟಕ ನಾಗ, ದಮಯಂತಿ, ನಳ ಮತ್ತು ರಾಜರ್ಷಿ ಋತುಪರ್ಣ, ಇವರ ಹೆಸರು ಹೇಳುವುದು ಕಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Speaking the names of the serpent Karkotaka, of Damayanti, of Nala and of the royal sage Rituparna destroys the influence of Kali.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿ ನಳನ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಅವನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ಕೋಟಕ ನಾಗ ನಳನನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಆ ವಿಷ ನಳನೊಳಗಿನ ಕಲಿಯನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಳನ ರೂಪವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಋತುಪರ್ಣ ರಾಜನಿಂದ ದಾಳದ ರಹಸ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಳ ಕಲಿತಾಗ ಕಲಿ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
In the story Kali enters Nala and makes him lose his kingdom at dice. In the forest the serpent Karkotaka bites Nala. The venom torments the Kali within him and disguises Nala’s form. Later, when Nala learns the secret science of dice from King Rituparna, Kali leaves him.
ಹೀಗಾಗಿ ನಳನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ನಾಗ, ಅವನಿಗಾಗಿ ಕಾದ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸಿದ ರಾಜ, ಮೂವರೂ ನಳನ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.
So the serpent who helped Nala, the wife who waited for him and the king who taught him are all remembered in this verse along with Nala himself.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿ ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ರಾಜನನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ಜೂಜಿನತ್ತ ಎಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಲಿಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ತಪ್ಪು ದಾರಿಗೆ ಎಳೆಯುವ ಚಟದ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಓದಬಹುದು. ಚಟದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದುನಿಂತ ನಳನ ಕಥೆ, ಇಂದಿಗೂ ಅಂಥ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಭರವಸೆಯ ಕಥೆ.
In the story Kali pulls a good king towards gambling from within. So Kali can also be read as a sign of the addiction that pulls a person off course. Nala, who lost everything to it and rose again, is still a story of hope for anyone caught in such a struggle.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ