ಯಾವ ಊರಿನಲ್ಲಾದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ ಹೋಗುವುದು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗೇ ಎಂಬ ದೂರು ಹೊಸದಲ್ಲ. ಇದ್ದವರಿಗೇ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅನುಭವ ಹಳೆಯದು.
ಈ ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಪೂರಯತಿ ಪೂರ್ಣಮೇಷಾ ತರಂಗಿಣೀಸಂಹತಿಃ ಸಮುದ್ರಮಿವ
ಲಕ್ಷ್ಮೀರಧನಸ್ಯ ಪುನರ್ಲೋಚನಮಾರ್ಗೇಽಪಿ ನಾಯಾತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
पूरयति पूर्णमेषा तरङ्गिणीसंहतिः समुद्रमिव
लक्ष्मीरधनस्य पुनर्लोचनमार्गेऽपि नायाति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
pūrayati pūrṇameṣā taraṅgiṇīsaṃhatiḥ samudramiva
lakṣmīradhanasya punarlocanamārge’pi nāyāti
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪೂರಯತಿ (पूरयति, pūrayati) = ತುಂಬುತ್ತದೆ (fills)
- ಪೂರ್ಣಮೇಷಾ (पूर्णमेषा, pūrṇameṣā) = ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು, ಈ [ಪೂರ್ಣಂ + ಏಷಾ] (what is already full, this)
- ತರಂಗಿಣೀಸಂಹತಿಃ (तरङ्गिणीसंहतिः, taraṅgiṇīsaṃhatiḥ) = ನದಿಗಳ ಸಮೂಹ (the host of rivers)
- ಸಮುದ್ರಮಿವ (समुद्रमिव, samudramiva) = ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ [ಸಮುದ್ರಂ + ಇವ] (as the ocean)
- ಲಕ್ಷ್ಮೀರಧನಸ್ಯ (लक्ष्मीरधनस्य, lakṣmīradhanasya) = ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹಣವಿಲ್ಲದವನ [ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ + ಅಧನಸ್ಯ] (Lakshmi, of the man without money)
- ಪುನರ್ಲೋಚನಮಾರ್ಗೇಽಪಿ (पुनर्लोचनमार्गेऽपि, punarlocanamārge’pi) = ಆದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೂ [ಪುನಃ + ಲೋಚನಮಾರ್ಗೇ + ಅಪಿ] (but even in the path of the eyes)
- ನಾಯಾತಿ (नायाति, nāyāti) = ಬರುವುದಿಲ್ಲ [ನ + ಆಯಾತಿ] (does not come)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನದಿಗಳ ಈ ಸಮೂಹ ಈಗಾಗಲೇ ತುಂಬಿರುವ ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹಣವಿಲ್ಲದವನ ಕಣ್ಣಿನ ದಾರಿಗೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
This host of rivers keeps filling the ocean that is already full. In the same way Lakshmi does not come even into the eyes’ path of a man without money.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಅರ್ಧ ಹೋಲಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಯ ಪದ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಓದುಗ ತಾನೇ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನದಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವಂತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶ್ರೀಮಂತನಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಓದಿದ್ದೇವೆ.
The first half seems to state only one side of a comparison. The second half has no word of comparison, and the reader must join the two. We have read it as: as rivers flow to the ocean, Lakshmi flows to the rich.
ಲೋಚನಮಾರ್ಗ ಎಂದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ದಾರಿ, ಅಂದರೆ ಕಣ್ಣಳತೆ. ಬಡವನ ಕಣ್ಣಳತೆಗೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಕಹಿ ಇದೆ. ಮುದ್ರಿತ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಮೇಷಾ ಎಂಬ ರೂಪ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ನಾವು ಅದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Lochanamarga is the path of the eyes, that is, the range of sight. The bitterness lies in saying she does not come even into a poor man’s range of sight. The printed text reads purnamesha, and we have followed it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 62. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 62. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಜವಲ್ಲ, ಆದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದ್ದವರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ ಇಲ್ಲದವರ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಬರುತ್ತದೆ.
In experience this is not wholly true, though it is often true enough. Seeing that opportunities come easily to those who already have them brings more sympathy for those who do not.
ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ನಮ್ಮ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಗಮನ ಯಾರ ಬಳಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
For a doctor thinking about teaching and health services this is a caution. We may look once at where our own time and attention is flowing.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ