ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಕೂಡಿ ಬರದಾಗ ಹುಡುಗಿಯನ್ನೇ ದೂರುವ ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಹುಡುಕುವವರ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥದೇ ಒಂದು ದೂರನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪರವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ತಮಾಷೆಯ ವಾದ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯದ್ವದಂತಿ ಚಪಲೇತ್ಯಪವಾದಂ ನೈವ ದೂಷಣಮಿದಂ ಕಮಲಾಯಾಃ
ದೂಷಣಂ ಜಲನಿಧೇರ್ಹಿ ಭವೇತ್ತದ್ಯತ್ಪುರಾಣಪುರುಷಾಯ ದದೌ ತಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यद्वदन्ति चपलेत्यपवादं नैव दूषणमिदं कमलायाः
दूषणं जलनिधेर्हि भवेत्तद्यत्पुराणपुरुषाय ददौ ताम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yadvadanti capaletyapavādaṃ naiva dūṣaṇamidaṃ kamalāyāḥ
dūṣaṇaṃ jalanidherhi bhavettadyatpurāṇapuruṣāya dadau tām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದ್ವದಂತಿ (यद्वदन्ति, yadvadanti) = ಜನ ಹೇಳುವುದು (what people say)
- ಚಪಲಾ (चपला, capalā) = ಚಂಚಲೆ (fickle)
- ಇತಿ (इति, iti) = ಎಂದು (thus)
- ಅಪವಾದಮ್ (अपवादम्, apavādam) = ಅಪವಾದವನ್ನು (the slander)
- ನೈವ (नैव, naiva) = ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ (not at all)
- ದೂಷಣಮ್ (दूषणम्, dūṣaṇam) = ದೋಷ (a fault)
- ಇದಮ್ (इदम्, idam) = ಇದು (this)
- ಕಮಲಾಯಾಃ (कमलायाः, kamalāyāḥ) = ಕಮಲೆಯದು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯದು (of Kamala, Lakshmi)
- ದೂಷಣಮ್ (दूषणम्, dūṣaṇam) = ದೋಷ (the fault)
- ಜಲನಿಧೇಃ (जलनिधेः, jalanidheḥ) = ಸಮುದ್ರರಾಜನದು (of the ocean)
- ಹಿ (हि, hi) = ಅಲ್ಲವೇ (indeed)
- ಭವೇತ್ (भवेत्, bhavet) = ಆಗಿರಬೇಕು (it must be)
- ತದ್ (तद्, tad) = ಅದು (that)
- ಯತ್ (यत्, yat) = ಏಕೆಂದರೆ (namely that)
- ಪುರಾಣಪುರುಷಾಯ (पुराणपुरुषाय, purāṇapuruṣāya) = ಪುರಾತನ ಪುರುಷನಿಗೆ (to the ancient Person)
- ದದೌ (ददौ, dadau) = ಕೊಟ್ಟನು (he gave)
- ತಾಮ್ (ताम्, tām) = ಅವಳನ್ನು (her)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಚಂಚಲೆ ಎಂದು ಜನ ಅನ್ನುವ ಅಪವಾದ ಕಮಲೆಯ ದೋಷವೇ ಅಲ್ಲ. ದೋಷ ಇರುವುದಾದರೆ ಅದು ಸಮುದ್ರರಾಜನದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಪುರಾತನ ಪುರುಷನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The slander people utter, that Lakshmi is fickle, is no fault of Kamala at all. If there is a fault, it is the ocean’s, because he gave her to the Ancient Person.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪುರಾಣಪುರುಷ ಎಂದರೆ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥ. ಆದರೆ ಪುರಾಣ ಎಂದರೆ ಹಳೆಯದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮುದಿ ವರನಿಗೆ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ತಂದೆಯ ಮೇಲೆ ಕವಿ ಹೊರಿಸುವ ಹಾಸ್ಯದ ದೂರು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
Puranapurusha is famously Vishnu. But purana also means old, so there is a joke too: the poet blames the father who gave his daughter to a very old bridegroom.
ಸಮುದ್ರಮಥನದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಾಗರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವಳು ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೊಂದು ವಿನೋದದ ವಾದ ಎಂದು ಓದಬೇಕು, ಗಂಭೀರ ತೀರ್ಪು ಅಲ್ಲ.
The tale that Lakshmi was born of the ocean is used here as a father and daughter bond. It should be read as a playful argument and not as a serious verdict.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 63. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 63. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಾದಾಗ ಮೊದಲು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವವರನ್ನೇ ದೂರುವುದು ಸುಲಭ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಕಷ್ಟ.
When something goes wrong it is easy to blame whoever is nearest in view. It is harder to look at the earlier choices that shaped the situation.
ರೋಗಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸುವ ಮೊದಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಂದಿತು ಎಂದು ಕೇಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ.
In teaching, it helps to ask how the system brought the patient there before pointing a finger at the patient.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ