ರಕ್ತದಾನ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಬರುವವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ರಕ್ತ ಯಾರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂತಹ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಒಂದು ಹೆಸರು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಾತವ್ಯಮಿತಿ ಯದ್ದಾನಂ ದೀಯತೇಽನುಪಕಾರಿಣೇ
ದೇಶೇ ಕಾಲೇ ಚ ಪಾತ್ರೇ ಚ ತದ್ದಾನಂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ವಿದುಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे
देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं विदुः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dātavyamiti yaddānaṃ dīyate’nupakāriṇe
deśe kāle ca pātre ca taddānaṃ sāttvikaṃ viduḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಾತವ್ಯಮಿತಿ (दातव्यमिति, dātavyamiti) = ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದು (ದಾತವ್ಯಮ್ ಇತಿ) (that it ought to be given)
- ಯದ್ದಾನಂ (यद्दानं, yaddānaṃ) = ಯಾವ ದಾನ (ಯತ್ ದಾನಮ್) (the gift which)
- ದೀಯತೇಽನುಪಕಾರಿಣೇ (दीयतेऽनुपकारिणे, dīyate’nupakāriṇe) = ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉಪಕಾರ ಮಾಡದವನಿಗೆ (ದೀಯತೇ ಅನುಪಕಾರಿಣೇ) (is given to one who does no favour in return)
- ದೇಶೇ (देशे, deśe) = ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ (in the right place)
- ಕಾಲೇ (काले, kāle) = ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (at the right time)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಪಾತ್ರೇ (पात्रे, pātre) = ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (to a fit recipient)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ತದ್ದಾನಂ (तद्दानं, taddānaṃ) = ಆ ದಾನವನ್ನು (ತತ್ ದಾನಮ್) (that gift)
- ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ (सात्त्विकं, sāttvikaṃ) = ಸಾತ್ವಿಕ ಎಂದು (as sattvika, pure)
- ವಿದುಃ (विदुः, viduḥ) = ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (they know, they call)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ, ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರ ಮಾಡದವನಿಗೆ, ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೊಡುವ ದಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಸಾತ್ವಿಕ ದಾನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The gift that is given with the thought that it ought to be given, to one who does nothing in return, in the right place and time, to a fit recipient: that, the wise say, is a sattvika gift.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾತ್ವಿಕ ದಾನದ ವರ್ಣನೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಗೀತೆಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪದ ಸ್ಮೃತಮ್ ಎಂದಿರುವುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತ ಪಾಠ ವಿದುಃ ಎಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ.
This verse is well known to be almost the same as the description of sattvika giving in the Bhagavad Gita. In the commonly recited text of the Gita the last word is smritam. Here the printed text has viduh, and we have followed that.
ಸಾತ್ವಿಕ ಎಂದರೆ ಸತ್ವ ಗುಣದ್ದು, ಅಂದರೆ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ. ಶ್ಲೋಕ ಐದು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಕರ್ತವ್ಯಭಾವ, ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ.
Sattvika means of the quality of sattva, that is calm and clear. The verse names five points: a sense of duty, no hope of anything in return, the right place, the right time and a fit recipient.
ಪಾತ್ರ ಎಂದರೆ ಪಾತ್ರೆ, ಇಲ್ಲಿ ದಾನ ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಯೋಗ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Patra means a vessel, and here a person fit to receive a gift. The verse does not explain what fitness means.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೊಡುವುದರ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿಫಲದ ಲೆಕ್ಕ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೊಡುವವನಿಗೂ ಸಮಾಧಾನ. ಹೊಗಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕೊಡುವ ಕೈ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೂ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
If there is no reckoning of reward behind the giving, the giver too finds peace. A hand that gives for praise goes on counting even after it has given.
ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಬೇಕೋ ಅದನ್ನೇ ಕೊಡುವುದು ಕೊಡುವವನ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಪಡೆಯುವವನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
Giving each person what he needs at the time he needs it serves the need of the receiver more than the comfort of the giver.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ