ನೂರಾರು ದಿನ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣ ಕೈಯಿಂದ ಹೋಗುವಾಗ ಯಾರಿಗೂ ನೋವಾಗದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಆ ಹಣಕ್ಕೆ ಯಾವ ದಾರಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ. ಉತ್ತರ ಒಂದೇ ಎಂಬುದು ಅದರ ಒತ್ತು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಆಯಾಸಶತಲಬ್ಧಸ್ಯ ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯೋಽಪಿ ಗರೀಯಸಃ
ಗತಿರೇಕೈವ ವಿತ್ತಸ್ಯ ದಾನಮನ್ಯಾ ವಿಪತ್ತಯಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
आयासशतलब्धस्य प्राणेभ्योऽपि गरीयसः
गतिरेकैव वित्तस्य दानमन्या विपत्तयः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
āyāsaśatalabdhasya prāṇebhyo’pi garīyasaḥ
gatirekaiva vittasya dānamanyā vipattayaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಆಯಾಸಶತಲಬ್ಧಸ್ಯ (आयासशतलब्धस्य, āyāsaśatalabdhasya) = ನೂರು ಪ್ರಯಾಸಗಳಿಂದ ಪಡೆದದ್ದರ (ಆಯಾಸ ಶತ ಲಬ್ಧಸ್ಯ) (of what was won by a hundred labours)
- ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯೋಽಪಿ (प्राणेभ्योऽपि, prāṇebhyo’pi) = ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ (ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯಃ ಅಪಿ) (even more than life)
- ಗರೀಯಸಃ (गरीयसः, garīyasaḥ) = ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯವಾದ (heavier, dearer)
- ಗತಿರೇಕೈವ (गतिरेकैव, gatirekaiva) = ಗತಿ ಒಂದೇ (ಗತಿಃ ಏಕಾ ಏವ) (there is only one course)
- ವಿತ್ತಸ್ಯ (वित्तस्य, vittasya) = ಸಂಪತ್ತಿಗೆ (for wealth)
- ದಾನಮನ್ಯಾ (दानमन्या, dānamanyā) = ದಾನ, ಉಳಿದವು (ದಾನಮ್ ಅನ್ಯಾಃ) (giving, the others)
- ವಿಪತ್ತಯಃ (विपत्तयः, vipattayaḥ) = ವಿಪತ್ತುಗಳು (calamities)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನೂರಾರು ಪ್ರಯಾಸಗಳಿಂದ ಪಡೆದ, ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಇರುವ ಗತಿ ಒಂದೇ, ಅದು ದಾನ. ಉಳಿದವು ವಿಪತ್ತುಗಳು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
For wealth won by a hundred labours and dearer than life itself, there is only one course, and that is giving. The others are calamities.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಗತಿ ಎಂದರೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಅಥವಾ ಕೊನೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಇದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಾನ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ನಾಶ ಎಂಬ ಮೂರು ಗತಿಗಳ ಮಾತಿದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಷ್ಟು ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ದಾನವೊಂದೇ ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Gati means a course or an end. In this same section of the book there is a verse about three courses for wealth: giving, enjoyment and loss. This verse does not go into that and only presses that giving is the one good course.
ಹಣವನ್ನು ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ. ಇದರಿಂದ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವ ತ್ಯಾಗದ ಭಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
Calling money dearer than life is exaggeration. It makes the weight of giving up something so dear seem greater.
ಈ ಪುಟದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಒಂದು ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದ ದಾನಮಣ್ಯಾ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುದ್ರಣದ ದಾನಮನ್ಯಾ ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದ್ದೇವೆ.
We checked the text of this page against the printed book and corrected one letter. The digital reading danamanya with a retroflex n has been changed to the printed danamanya with a dental n.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಕಷ್ಟವೇ. ಶ್ಲೋಕ ಆ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅರಿತು ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಳಿಕೆ ಎಷ್ಟೇ ಶ್ರಮದ್ದಾದರೂ ಅದರ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕಷ್ಟ ನೀಗಿಸುವುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
It is hard to part with what one has earned with effort. The verse speaks knowing that difficulty. Yet it suggests that, however hard the earning, its best use is easing another person’s hardship.
ಇತರ ದಾರಿಗಳೆಲ್ಲ ವಿಪತ್ತು ಎಂಬ ಮಾತು ಕಠಿಣ. ಇದನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ನಿಯಮ ಎನ್ನದೆ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲಿಸುವ ಮನೋಭಾವದ ಒತ್ತು ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು. ಇದು ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.
The claim that every other course is a calamity is harsh. Rather than a literal rule, it can be seen as an emphasis on loosening one’s grip on wealth. It is not financial advice.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ