ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾತ್ರೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ದಿನಕ್ಕೆಂದು ಬೀರುವಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ವಿಶೇಷ ದಿನ ಕೊನೆಗೂ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಥದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚುರುಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಾನೋಪಭೋಗವಂಧ್ಯಾ ಯಾ ಸುಹೃದ್ಭಿರ್ಯಾ ನ ಭುಜ್ಯತೇ
ಪುಂಸಾಂ ಯದಿ ಹಿ ಸಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀರಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಕತಮಾ ಭವೇತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दानोपभोगवन्ध्या या सुहृद्भिर्या न भुज्यते
पुंसां यदि हि सा लक्ष्मीरलक्ष्मीः कतमा भवेत्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dānopabhogavandhyā yā suhṛdbhiryā na bhujyate
puṃsāṃ yadi hi sā lakṣmīralakṣmīḥ katamā bhavet
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಾನೋಪಭೋಗವಂಧ್ಯಾ (दानोपभोगवन्ध्या, dānopabhogavandhyā) = ದಾನ ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳ ಫಲವಿಲ್ಲದ (ದಾನ ಉಪಭೋಗ ವಂಧ್ಯಾ) (barren of giving and enjoying)
- ಯಾ (या, yā) = ಯಾವುದು (which)
- ಸುಹೃದ್ಭಿರ್ಯಾ (सुहृद्भिर्या, suhṛdbhiryā) = ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಯಾವುದು (ಸುಹೃದ್ಭಿಃ ಯಾ) (by friends, which)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಭುಜ್ಯತೇ (भुज्यते, bhujyate) = ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (is enjoyed)
- ಪುಂಸಾಂ (पुंसां, puṃsāṃ) = ಜನರಿಗೆ (for men)
- ಯದಿ (यदि, yadi) = ಎಂದಾದರೆ (if)
- ಹಿ (हि, hi) = ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
- ಸಾ (सा, sā) = ಅದು (that)
- ಲಕ್ಷ್ಮೀರಲಕ್ಷ್ಮೀಃ (लक्ष्मीरलक्ष्मीः, lakṣmīralakṣmīḥ) = ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಅಲಕ್ಷ್ಮೀಃ) (fortune, misfortune)
- ಕತಮಾ (कतमा, katamā) = ಯಾವುದು (which one)
- ಭವೇತ್ (भवेत्, bhavet) = ಆಗಬಹುದು (could be)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೊಡುವುದಕ್ಕೂ ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಆಗದ, ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಅನುಭವಿಸದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎನ್ನುವುದಾದರೆ, ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದರೆ ಇನ್ನು ಯಾವುದು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
If wealth that is barren of giving and of enjoyment, and that friends do not share, is to be called fortune for men, then what could misfortune be?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದರೆ ಸಿರಿ ಮತ್ತು ಅದರ ದೇವತೆ. ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದರೆ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ, ದುರದೃಷ್ಟ ಅಥವಾ ಬಡತನ. ಸಿರಿಯನ್ನೇ ದುರದೃಷ್ಟ ಎಂದು ಪುನರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು ಶ್ಲೋಕದ ಕಡಿತ.
Lakshmi means wealth and its goddess. Alakshmi is its opposite, ill fortune or poverty. Redefining wealth itself as ill fortune is the sting of the verse.
ವಂಧ್ಯಾ ಎಂದರೆ ಫಲ ಕೊಡದ, ಬಂಜೆಯಾದ ಎಂದರ್ಥ. ದಾನ ಮತ್ತು ಭೋಗ ಎಂಬ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡದ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.
Vandhya means bearing no fruit, barren. The word is used here for wealth that yields neither of the fruits, giving and enjoyment.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೂಡಿಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತು ತನಗೂ ಆಗದೆ, ಬಂಧುಮಿತ್ರರಿಗೂ ಆಗದೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಇದ್ದೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಣದ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕಿಂತ ಸಂಬಂಧಗಳ ಲೆಕ್ಕ.
The verse says that wealth stored up, useful neither to oneself nor to kin and friends, is as good as absent. This is a reckoning of relationships more than of money.
ಹಣವನ್ನು ಹಂಚಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ನಿಯಮ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮನೆಯವರೂ ಗೆಳೆಯರೂ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಕಾಣುವಂತಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನೋಟವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದು ಅವರವರ ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದು, ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.
The verse is not laying down a rule that money must be shared. It offers the view that family and friends should be able to see its fruit. How much to whom is left to each person’s judgement, and this is not financial advice.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ