ಹೊಲದ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತ ಬೆದರುಬೊಂಬೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ದಿನವಿಡೀ ಬೆಳೆಯ ಕಾವಲಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಳೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪತ್ತಿದ್ದೂ ಕೊಡದ, ಅನುಭವಿಸದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಈ ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪದ್ಯ ಅದೇ ಬೊಂಬೆಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯೋ ನ ದದಾತಿ ನ ಭುಂಕ್ತೇ ಸತಿ ವಿಭವೇ ನೈವ ತಸ್ಯ ತದ್ದ್ರವ್ಯಮ್
ತೃಣಮಯಕೃತ್ರಿಮಪುರುಷೋ ರಕ್ಷತಿ ಸಸ್ಯಂ ಪರಸ್ಯಾರ್ಥೇ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यो न ददाति न भुङ्क्ते सति विभवे नैव तस्य तद्द्रव्यम्
तृणमयकृत्रिमपुरुषो रक्षति सस्यं परस्यार्थे
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yo na dadāti na bhuṅkte sati vibhave naiva tasya taddravyam
tṛṇamayakṛtrimapuruṣo rakṣati sasyaṃ parasyārthe
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯೋ (यो, yo) = ಯಾರು (he who)
- ನ ದದಾತಿ (न ददाति, na dadāti) = ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೋ (does not give)
- ನ ಭುಂಕ್ತೇ (न भुङ्क्ते, na bhuṅkte) = ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ (does not enjoy)
- ಸತಿ (सति, sati) = ಇದ್ದಾಗ (when there is)
- ವಿಭವೇ (विभवे, vibhave) = ಸಂಪತ್ತು (wealth)
- ನೈವ (नैव, naiva) = ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ (ನ + ಏವ) (not at all (na + eva))
- ತಸ್ಯ (तस्य, tasya) = ಅವನದು (his)
- ತದ್ದ್ರವ್ಯಮ್ (तद्द्रव्यम्, taddravyam) = ಆ ಹಣ (ತತ್ + ದ್ರವ್ಯಮ್) (that wealth (tat + dravyam))
- ತೃಣಮಯಕೃತ್ರಿಮಪುರುಷೋ (तृणमयकृत्रिमपुरुषो, tṛṇamayakṛtrimapuruṣo) = ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೃತಕ ಮನುಷ್ಯ (a man made of straw, an artificial figure)
- ರಕ್ಷತಿ (रक्षति, rakṣati) = ಕಾಯುತ್ತಾನೆ (guards)
- ಸಸ್ಯಂ (सस्यं, sasyaṃ) = ಬೆಳೆಯನ್ನು (the crop)
- ಪರಸ್ಯಾರ್ಥೇ (परस्यार्थे, parasyārthe) = ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ (ಪರಸ್ಯ + ಅರ್ಥೇ) (for the sake of another (parasya + arthe))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸಂಪತ್ತು ಇದ್ದರೂ ಕೊಡದೆ, ತಾನೂ ಅನುಭವಿಸದೆ ಇರುವವನಿಗೆ ಆ ಹಣ ನಿಜವಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲ. ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೃತಕ ಮನುಷ್ಯ ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಕಾಯುವಂತೆ ಅವನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
For one who has wealth but neither gives nor enjoys it, that wealth is not truly his at all. Like a figure of straw guarding the crop for the sake of someone else, he only stands guard.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದೊಂದು ಉಪಮೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಹುಲ್ಲಿನ ಮನುಷ್ಯಾಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆ ಕಾಯಲು ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ನರಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಭಯಕ್ಕಾಗಿ.
This is a simile. According to the book’s footnote, a human figure made of straw was set up on high ground to protect the crop, to frighten off jackals and the like.
ಸತಿ ವಿಭವೇ ಎಂದರೆ ಸಂಪತ್ತು ಇದ್ದಾಗ. ಕೊಡದಿರಲು ಬಡತನದ ನೆಪವೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಚುಚ್ಚು.
Sati vibhave means when there is wealth. The sting is that there is not even poverty to excuse the not giving.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡವನ ಬಳಿ ಇರುವುದು ಕೇವಲ ಅದರ ಕಾವಲು ಎಂಬ ಚುಚ್ಚು ಮಾತು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಮನೆಯ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸದೆ ಉಳಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ.
The verse bites: what a hoarder owns is only the guarding of it. A look at the unused things in our own cupboards brings the point close.
ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಉಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಇದರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಉಳಿತಾಯದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಬೇರೆ ವಿಷಯ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಯಾವ ಬಳಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ಕೂಡಿಡುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ.
It does not mean that nothing should be saved for the future. Decisions about saving are another matter. The verse speaks only of hoarding that serves no use at all.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ