ಅಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಮುಟ್ಟದೆ ಇಟ್ಟ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರೊಳಗಿನ ವಸ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಪದ್ಯ ಹಣಕ್ಕೆ ಇರುವುದು ಮೂರೇ ದಾರಿ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಾನಂ ಭೋಗೋ ನಾಶಸ್ತಿಸ್ರೋ ಗತಯೋ ಭವಂತಿ ವಿತ್ತಸ್ಯ
ಯೋ ನ ದದಾತಿ ನ ಭುಂಕ್ತೇ ತಸ್ಯ ತೃತೀಯಾ ಗತಿರ್ಭವತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दानं भोगो नाशस्तिस्रो गतयो भवन्ति वित्तस्य
यो न ददाति न भुङ्क्ते तस्य तृतीया गतिर्भवति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dānaṃ bhogo nāśastisro gatayo bhavanti vittasya
yo na dadāti na bhuṅkte tasya tṛtīyā gatirbhavati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಾನಂ (दानं, dānaṃ) = ಕೊಡುವುದು (giving)
- ಭೋಗೋ (भोगो, bhogo) = ಅನುಭವಿಸುವುದು (enjoying)
- ನಾಶಸ್ತಿಸ್ರೋ (नाशस्तिस्रो, nāśastisro) = ನಾಶ, ಮೂರು (ನಾಶಃ + ತಿಸ್ರಃ) (ruin, three (nashah + tisrah))
- ಗತಯೋ (गतयो, gatayo) = ಗತಿಗಳು, ದಾರಿಗಳು (fates, ways)
- ಭವಂತಿ (भवन्ति, bhavanti) = ಇರುತ್ತವೆ (there are)
- ವಿತ್ತಸ್ಯ (वित्तस्य, vittasya) = ಹಣದ (of wealth)
- ಯೋ (यो, yo) = ಯಾರು (he who)
- ನ ದದಾತಿ (न ददाति, na dadāti) = ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೋ (does not give)
- ನ ಭುಂಕ್ತೇ (न भुङ्क्ते, na bhuṅkte) = ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ (does not enjoy)
- ತಸ್ಯ (तस्य, tasya) = ಅವನ ಹಣಕ್ಕೆ (for his wealth)
- ತೃತೀಯಾ (तृतीया, tṛtīyā) = ಮೂರನೆಯ (the third)
- ಗತಿರ್ಭವತಿ (गतिर्भवति, gatirbhavati) = ಗತಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಗತಿಃ + ಭವತಿ) (fate comes about (gatih + bhavati))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಣಕ್ಕೆ ದಾನ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ನಾಶ ಎಂಬ ಮೂರು ಗತಿಗಳಿವೆ. ಕೊಡದೆ, ಅನುಭವಿಸದೆ ಇರುವವನ ಹಣಕ್ಕೆ ಮೂರನೆಯ ಗತಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Wealth has three fates: giving, enjoyment and ruin. For the one who neither gives nor enjoys, the third fate comes.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಗತಿ ಎಂದರೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಅಥವಾ ಕೊನೆ. ಪದ್ಯ ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಲೆಕ್ಕ ಮುಗಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಳುವವನಿಗೇ ಬಿಟ್ಟಿದೆ.
Gati means a way to go, or an end. The verse never names the third. Ruin stands last in the list, and the verse leaves the listener to finish the sum.
ಈ ಮಾತು ಭರ್ತೃಹರಿಯ ನೀತಿಶತಕದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃವಿನ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ.
This saying is widely held to occur in the Nitishataka of Bhartrihari. The printed book gives no author’s name.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಳಸದೆ ಉಳಿದ ಸಂಪತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಹಣಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಹಂಚದೆ ಹೋದ ವೈದ್ಯರ ಅನುಭವವೂ ಅವರೊಂದಿಗೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
The point holds for knowledge as much as for money: what is kept unused benefits no one. A doctor who never passes on what has been learnt takes that experience away with them.
ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆ ಅಲ್ಲ. ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಬೇರೆ ವಿಷಯ. ಪದ್ಯ ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ: ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವುದು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ.
This is not financial advice. Saving and security are another matter. The verse asks one question only: is what we hold doing good to anyone?
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ