ಬೆಟ್ಟದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವಾಗ ಒಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ತಪ್ಪಿದರೆ ಮುಂದಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ವೇಗ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ನಿಲ್ಲುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂತಹದೇ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯ ಲೋಭದಿಂದ ನರಕದವರೆಗೆ ಮೂರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಲೋಭಾತ್ಕ್ರೋಧಃ ಪ್ರಭವತಿ ಕ್ರೋಧಾದ್ದ್ರೋಹಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ
ದ್ರೋಹೇಣ ನರಕಂ ಯಾತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೋಽಪಿ ವಿಚಕ್ಷಣಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
लोभात्क्रोधः प्रभवति क्रोधाद्द्रोहः प्रवर्तते
द्रोहेण नरकं याति शास्त्रज्ञोऽपि विचक्षणः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
lobhātkrodhaḥ prabhavati krodhāddrohaḥ pravartate
droheṇa narakaṃ yāti śāstrajño’pi vicakṣaṇaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಲೋಭಾತ್ಕ್ರೋಧಃ (लोभात्क्रोधः, lobhātkrodhaḥ) = ಲೋಭದಿಂದ ಕ್ರೋಧ (ಲೋಭಾತ್ + ಕ್ರೋಧಃ) (from greed, anger (lobhat + krodhah))
- ಪ್ರಭವತಿ (प्रभवति, prabhavati) = ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ (arises)
- ಕ್ರೋಧಾದ್ದ್ರೋಹಃ (क्रोधाद्द्रोहः, krodhāddrohaḥ) = ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದ್ರೋಹ (ಕ್ರೋಧಾತ್ + ದ್ರೋಹಃ) (from anger, malice (krodhat + drohah))
- ಪ್ರವರ್ತತೇ (प्रवर्तते, pravartate) = ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ (proceeds)
- ದ್ರೋಹೇಣ (द्रोहेण, droheṇa) = ದ್ರೋಹದಿಂದ (through malice)
- ನರಕಂ (नरकं, narakaṃ) = ನರಕವನ್ನು (to hell)
- ಯಾತಿ (याति, yāti) = ಹೋಗುತ್ತಾನೆ (goes)
- ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೋಽಪಿ (शास्त्रज्ञोऽपि, śāstrajño’pi) = ಶಾಸ್ತ್ರ ತಿಳಿದವನಾದರೂ (ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಃ + ಅಪಿ) (even one who knows the scriptures (sastrajnah + api))
- ವಿಚಕ್ಷಣಃ (विचक्षणः, vicakṣaṇaḥ) = ಜಾಣ (the shrewd)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಲೋಭದಿಂದ ಕ್ರೋಧ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದ್ರೋಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ರೋಹದಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರ ತಿಳಿದ ಜಾಣನೂ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
From greed anger arises. From anger malice follows. Through malice even a shrewd man who knows the scriptures goes to hell.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ದ್ರೋಹ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕೇಡು ಬಗೆಯುವುದು ಅಥವಾ ನಂಬಿದವರಿಗೆ ವಂಚಿಸುವುದು. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಮೂರನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ. ನರಕದ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನಂಬಿಕೆಯ ಭಾಷೆ.
Droha means plotting harm or betraying those who trusted one. It is the third step in the chain. The mention of hell uses the language of traditional belief.
ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ವಿಚಕ್ಷಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದು ಪದ್ಯದ ಚುರುಕು. ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇದ್ದರೂ ಲೋಭದ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Placing the two titles, learned and shrewd, at the end is the verse’s sting. It says knowledge alone does not stop the slide that greed starts.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಿದ್ಯೆ ಇದ್ದವನು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಕಲಿತವರಿಗೂ ಲಾಭದ ಆಸೆ ಹಿಡಿದರೆ ಸುಳ್ಳು ವರದಿ ಬರೆಯುವ, ಸತ್ಯ ಮುಚ್ಚುವ ಪ್ರಲೋಭನೆ ಬರುತ್ತದೆ.
Learning does not guarantee that a person will not err. Even the educated can feel tempted by gain to write a false report or hide the truth.
ಕೋಪ ಹುಟ್ಟಿದಾಗಲೇ ಅದರ ಮೂಲ ಏನು ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡುವುದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇಳಿಯುವ ಮುನ್ನ ನಿಲ್ಲುವ ದಾರಿ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
Looking at the root of an anger just as it arises seems a way to stop before going down the steps.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ