ರೋಗಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು, ಆಯಾಸ ಎಂದು ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳಿರಬಹುದು. ವೈದ್ಯರು ಅವನ್ನು ಒಂದೇ ಮೂಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಕಾಣಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿ ಒಂದೇ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆ ಮೂಲ ಲೋಭ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಲೋಭಾತ್ಕ್ರೋಧಃ ಪ್ರಭವತಿ ಲೋಭಾತ್ಕಾಮಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ
ಲೋಭಾನ್ಮೋಹಶ್ಚ ನಾಶಶ್ಚ ಲೋಭಃ ಪಾಪಸ್ಯ ಕಾರಣಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
लोभात्क्रोधः प्रभवति लोभात्कामः प्रजायते
लोभान्मोहश्च नाशश्च लोभः पापस्य कारणम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
lobhātkrodhaḥ prabhavati lobhātkāmaḥ prajāyate
lobhānmohaśca nāśaśca lobhaḥ pāpasya kāraṇam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಲೋಭಾತ್ಕ್ರೋಧಃ (लोभात्क्रोधः, lobhātkrodhaḥ) = ಲೋಭದಿಂದ ಕ್ರೋಧ (ಲೋಭಾತ್ + ಕ್ರೋಧಃ) (from greed, anger (lobhat + krodhah))
- ಪ್ರಭವತಿ (प्रभवति, prabhavati) = ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ (arises)
- ಲೋಭಾತ್ಕಾಮಃ (लोभात्कामः, lobhātkāmaḥ) = ಲೋಭದಿಂದ ಬಯಕೆ (ಲೋಭಾತ್ + ಕಾಮಃ) (from greed, desire (lobhat + kamah))
- ಪ್ರಜಾಯತೇ (प्रजायते, prajāyate) = ಜನಿಸುತ್ತದೆ (is born)
- ಲೋಭಾನ್ಮೋಹಶ್ಚ (लोभान्मोहश्च, lobhānmohaśca) = ಲೋಭದಿಂದ ಮೋಹ ಮತ್ತು (ಲೋಭಾತ್ + ಮೋಹಃ + ಚ) (from greed, delusion and (lobhat + mohah + ca))
- ನಾಶಶ್ಚ (नाशश्च, nāśaśca) = ನಾಶ ಮತ್ತು (ನಾಶಃ + ಚ) (ruin and (nasah + ca))
- ಲೋಭಃ (लोभः, lobhaḥ) = ಲೋಭ (greed)
- ಪಾಪಸ್ಯ (पापस्य, pāpasya) = ಪಾಪದ (of sin)
- ಕಾರಣಮ್ (कारणम्, kāraṇam) = ಕಾರಣ (the cause)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಲೋಭದಿಂದ ಕ್ರೋಧ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಲೋಭದಿಂದ ಬಯಕೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಲೋಭದಿಂದ ಮೋಹ ಮತ್ತು ನಾಶ ಬರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಲೋಭವೇ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
From greed anger arises. From greed desire is born. From greed come delusion and ruin. So greed is the cause of sin.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪದ್ಯ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಲೋಭಾತ್ ಎಂದು. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಹೊಸ ದೋಷ ಒಂದೇ ಬೇರಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
The verse starts three clauses with lobhat, from greed. Each time a new fault comes from the same root.
ಕಾಮ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಹಂಬಲ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಬಯಕೆ ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಮೋಹ ಎಂದರೆ ವಿವೇಕ ಮಂಕಾಗುವುದು.
The word kama here seems to mean craving or strong wanting in a broad sense. Moha means the dimming of judgement.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಿಂದಿನ ಒಂದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಅದೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಹೋಲಿಕೆ.
Senior doctors tell juniors to look for the one cause behind the symptoms. The same habit may help in matters of the mind. This is only an analogy, not any advice on treatment.
ಹಂಬಲ ಒಂದು ಮಿತಿ ದಾಟಿದರೆ ಕೋಪವಾಗಿಯೂ ಮೋಹವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಮಿತಿ ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೆಲಸ.
When wanting crosses a limit, it comes out as anger and as delusion. Finding where that limit lies is each person’s own task.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ