ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಅಣಕಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದರೆ ಮಾತು ಹೆಚ್ಚು ಚುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಬಹಳ ಉದಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಹೊಗಳಿಕೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಸದೇ ಇರಬಹುದು.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ತ್ಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಿಪುಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನೇ ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅದಾತಾ ಪುರುಷಸ್ತ್ಯಾಗೀ ಧನಂ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ಗಚ್ಛತಿ
ದಾತಾರಂ ಕೃಪಣಂ ಮನ್ಯೇ ಮೃತೋಽಪ್ಯರ್ಥಂ ನ ಮುಂಚತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अदाता पुरुषस्त्यागी धनं संत्यज्य गच्छति
दातारं कृपणं मन्ये मृतोऽप्यर्थं न मुञ्चति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
adātā puruṣastyāgī dhanaṃ saṃtyajya gacchati
dātāraṃ kṛpaṇaṃ manye mṛto’pyarthaṃ na muñcati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅದಾತಾ (अदाता, adātā) = ಕೊಡದವನು (the non-giver)
- ಪುರುಷಸ್ತ್ಯಾಗೀ (पुरुषस्त्यागी, puruṣastyāgī) = ಮನುಷ್ಯ ತ್ಯಾಗಿ [ಪುರುಷಃ + ತ್ಯಾಗೀ] (the man is a renouncer)
- ಧನಂ (धनं, dhanaṃ) = ಹಣವನ್ನು (the wealth)
- ಸಂತ್ಯಜ್ಯ (संत्यज्य, saṃtyajya) = ಬಿಟ್ಟು (having abandoned)
- ಗಚ್ಛತಿ (गच्छति, gacchati) = ಹೋಗುತ್ತಾನೆ (goes)
- ದಾತಾರಂ (दातारं, dātāraṃ) = ಕೊಡುವವನನ್ನು (the giver)
- ಕೃಪಣಂ (कृपणं, kṛpaṇaṃ) = ಜಿಪುಣ ಎಂದು (a miser)
- ಮನ್ಯೇ (मन्ये, manye) = ಎಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಕವಿ (the poet thinks)
- ಮೃತೋಽಪ್ಯರ್ಥಂ (मृतोऽप्यर्थं, mṛto’pyarthaṃ) = ಸತ್ತರೂ ಸಂಪತ್ತನ್ನು [ಮೃತಃ + ಅಪಿ + ಅರ್ಥಮ್] (even dead, the wealth)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಮುಂಚತಿ (मुञ्चति, muñcati) = ಬಿಡುತ್ತಾನೆ (lets go)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೊಡದವನು ಸಾಯುವಾಗ ಹಣವನ್ನು ಇಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ತ್ಯಾಗಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕೊಡುವವನನ್ನು ಜಿಪುಣ ಎಂದು ಕವಿ ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸತ್ತರೂ ಅವನು ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The man who does not give leaves his wealth behind when he goes, so he may be called a renouncer. The poet counts the giver a miser, because even in death he does not let go of his wealth.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ತ್ಯಾಗಿ ಎಂಬ ಹೊಗಳಿಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡದವನಿಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಸಂದಿದೆ. ಕೃಪಣ ಎಂಬ ನಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟವನಿಗೆ ಹೊಗಳಿಕೆಯಾಗಿ ಸಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಪದಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಚಮತ್ಕಾರ.
The praise tyagi falls ironically on the non-giver, and the blame krpana falls as praise on the giver. The trick is that the two words swap places.
ಶ್ಲೋಕ ಇದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ದಾನದ ಪುಣ್ಯ ಸತ್ತ ಮೇಲೂ ದಾನಿಯ ಜೊತೆಗೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಓದುಗ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.
The verse does not spell this out. The reader supplies the belief that the merit of giving goes with the giver even after death. That is the usual way of reading it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 70. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 70. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಂಪತ್ತು ಕೂಡಿಡುವವರ ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೆಕ್ಕದ ಪುಸ್ತಕ ಮಾತ್ರ. ಜನರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದು.
What remains behind those who only gather wealth is mostly an account book. What stays in people’s memory is mostly what was given.
ಶ್ಲೋಕ ಕೊಡದವನನ್ನು ಅಣಕಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣವನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲ. ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ಒಂದು ಮನೋಭಾವದ ಚಿತ್ರ.
The verse mocks the one who never gives, not careful use of money. It is not financial advice but a picture of an attitude.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ