ಹಳ್ಳಿಯ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರುವಿನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೊಂಬು ಕಾಣುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಕೆಲ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಚಿಗುರಿನಂತೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಬೆಳೆಯುವುದು ಯಾರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಸೆಯೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆ ಸರಳ, ಆದರೆ ಅದರ ಚುರುಕು ಬೇರೆಡೆ ಇದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯಥಾ ಹಿ ಶೃಂಗಂ ಗೋಃ ಕಾಲೇ ವರ್ಧಮಾನಸ್ಯ ವರ್ಧತೇ
ಏವಂ ತೃಷ್ಣಾಪಿ ಚಿತ್ತೇನ ವರ್ಧಮಾನೇನ ವರ್ಧತೇ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यथा हि शृङ्गं गोः काले वर्धमानस्य वर्धते
एवं तृष्णापि चित्तेन वर्धमानेन वर्धते
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yathā hi śṛṅgaṃ goḥ kāle vardhamānasya vardhate
evaṃ tṛṣṇāpi cittena vardhamānena vardhate
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹೇಗೆ (just as)
- ಹಿ (हि, hi) = ಅಲ್ಲವೇ, ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
- ಶೃಂಗಂ (शृङ्गं, śṛṅgaṃ) = ಕೊಂಬು (the horn)
- ಗೋಃ (गोः, goḥ) = ಹಸುವಿನ (of the cow)
- ಕಾಲೇ (काले, kāle) = ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ (as time goes on)
- ವರ್ಧಮಾನಸ್ಯ (वर्धमानस्य, vardhamānasya) = ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅದರ (ಹಸುವಿನ) (of the one who is growing)
- ವರ್ಧತೇ (वर्धते, vardhate) = ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ (grows)
- ಏವಂ (एवं, evaṃ) = ಹಾಗೆಯೇ (so)
- ತೃಷ್ಣಾಪಿ (तृष्णापि, tṛṣṇāpi) = ತೃಷ್ಣೆಯೂ (ತೃಷ್ಣಾ ಅಪಿ) (craving too)
- ಚಿತ್ತೇನ (चित್ತೇನ, cita್ತೇನ) = ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ (along with the mind)
- ವರ್ಧಮಾನೇನ (वर्धमानेन, vardhamānena) = ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅದರೊಂದಿಗೆ (as it grows)
- ವರ್ಧತೇ (वर्धते, vardhate) = ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ (grows)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಸು ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಅದರ ಕೊಂಬು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸು ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ತೃಷ್ಣೆಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
As the horn of a cow grows while the cow itself grows with time, so craving grows as the mind grows.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ. ಕೊಂಬು ಹಸುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ತೃಷ್ಣೆಯೂ ಹಾಗೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕವಿಯ ಸೂಚನೆ.
The comparison carries two things. A horn grows with the animal and nobody has to feed it separately. Craving too, the poet suggests, grows attached to the mind itself.
ಚಿತ್ತ ಎಂಬ ಪದ ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ಆಸೆ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಆ ಓದಿಗೂ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ, ಆದರೆ ಪದಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು.
The word chitta means the mind. Some read this as craving growing with age. The wording leaves room for that, but what the words say directly is the growth of the mind.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಲಿಕೆಯ ಹೊಸ ಹಂತ ತಲುಪಿದಾಗ ಬಯಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೂ ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಉದ್ದವಾಗುವುದನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಾಗುವುದು ಸಹಜ ಎನಿಸಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
Reaching a new stage of learning, we have noticed our list of wants lengthening along with it. It feels natural to want more as we know more, yet noticing it is the first step.
ಕೊಂಬು ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ, ಹಸುವಿಗೆ ಅದು ಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಬಯಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ದೋಷವಲ್ಲ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪ್ರಶ್ನೆ ಇರುವುದು ಅದು ಯಾರ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ.
A horn is not bad, the cow needs it. In the same way it can be taken that wishing as such is no fault. The question is who holds the control.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ