ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ ಏನಿರಬೇಕು ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ. ನೀರು, ಊಟ, ಬಟ್ಟೆ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಕು ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಾಚೆಗೆ ಏನನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಉತ್ತರ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ಬದುಕಲು ಬೇಕಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎಂಬ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ವರ್ತತೇ ಯೇನ ನ ವಿನಾ ನರೋ ವಾಂಛತು ನಾಮ ತತ್
ತತೋಽಧಿಕಾರ್ಥಪ್ರಣಯೀ ಪೃಷ್ಟೋ ದದ್ಯಾತ್ಕಿಮುತ್ತರಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
वर्तते येन न विना नरो वाञ्छतु नाम तत्
ततोऽधिकार्थप्रणयी पृष्टो दद्यात्किमुत्तरम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
vartate yena na vinā naro vāñchatu nāma tat
tato’dhikārthapraṇayī pṛṣṭo dadyātkimuttaram
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ವರ್ತತೇ (वर्तते, vartate) = ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಬದುಕು ಸಾಗುತ್ತದೆ (life goes on)
- ಯೇನ (येन, yena) = ಯಾವುದರಿಂದ (by which)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ವಿನಾ (विना, vinā) = ಇಲ್ಲದೆ (without)
- ನರೋ (नरो, naro) = ಮನುಷ್ಯ (a man)
- ವಾಂಛತು (वाञ्छतु, vāñchatu) = ಬಯಸಲಿ (let him wish for)
- ನಾಮ (नाम, nāma) = ಹೌದು, ಆಗಲಿ (so be it)
- ತತ್ (तत्, tat) = ಅದನ್ನು (that)
- ತತೋಽಧಿಕಾರ್ಥಪ್ರಣಯೀ (ततोऽधिकार्थप्रणयी, tato’dhikārthapraṇayī) = ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧನವನ್ನು ಬೇಡುವವನು (ತತಃ ಅಧಿಕ ಅರ್ಥ ಪ್ರಣಯೀ) (one who asks for more wealth than that)
- ಪೃಷ್ಟೋ (पृष्टो, pṛṣṭo) = ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ (when he is asked)
- ದದ್ಯಾತ್ಕಿಮುತ್ತರಮ್ (दद्यात्किमुत्तरम्, dadyātkimuttaram) = ಕೊಡುತ್ತಾನೆಯೇ ಉತ್ತರ, ಏನು ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಾನು (ದದ್ಯಾತ್ ಕಿಂ ಉತ್ತರಂ) (what answer could he give)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾವುದು ಇಲ್ಲದೆ ಬದುಕು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಬಯಸಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧನವನ್ನು ಬೇಡುವವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ ಅವನು ಏನು ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಾನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Let a man wish for that without which life does not go on, there is no objection to that. But if the one who asks for more than that is questioned, what answer could he give.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶ್ಲೋಕ ಬಯಕೆಯನ್ನೇ ಖಂಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಸಾಲು ಅಗತ್ಯದ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು ಹೆಚ್ಚಿನದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮತೋಲನವೇ ಅದರ ಲಕ್ಷಣ.
The verse does not condemn wishing as such. The first line allows the wish for what is needed and the second raises a question about the excess. That balance marks it.
ಪೃಷ್ಟೋ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಬೇಡಿದವನನ್ನು ಅಥವಾ ಅವನ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಎಂಬ ಎರಡೂ ಓದು ಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂಜರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
The word pṛṣṭo does not make clear who is asking. It may be read as someone questioning the one who asks, or as his own conscience asking. So we have given the sense with a little reserve.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ನಮಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಬೇಕಾದದ್ದು ಯಾವುದು ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ನೋಡಿದರೆ ಅದು ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡುವುದು ಸುಲಭ.
If we make a list of what we truly need, it is often shorter than we had thought. Once it is made, it is easier to weigh the remaining wishes.
ಕಲಿಸುವಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬಹುದು. ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಏಕೆ ಬೇಕು, ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.
In teaching, the same question can be put to students. It is good if they learn to ask themselves why they need this exercise or what this extra certificate is for.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ