ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಕೀಲಿ ಹುಡುಕಿ ಸುಸ್ತಾದಾಗ ಚಿಕ್ಕ ಮಗು ಸೋಫಾದ ಕೆಳಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸುವುದುಂಟು. ಅಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅದನ್ನೇ ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಸರಳ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಬೆಳಕಿಗೆ ಮಬ್ಬಾದ ಮೂಲೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ದೀಪ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ಬಾಲಾದಪಿ ವಿಚಕ್ಷಣಃ
ರವೇರವಿಷಯಂ ವಸ್ತು ಕಿಂ ನ ದೀಪಃ ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
युक्तियुक्तं प्रगृह्णीयाद्बालादपि विचक्षणः
रवेरविषयं वस्तु किं न दीपः प्रकाशयेत्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yuktiyuktaṃ pragṛhṇīyādbālādapi vicakṣaṇaḥ
raveraviṣayaṃ vastu kiṃ na dīpaḥ prakāśayet
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತಂ (युक्तियुक्तं, yuktiyuktaṃ) = ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದದ್ದು (what is backed by reason)
- ಪ್ರಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ಬಾಲಾದಪಿ (प्रगृह्णीयाद्बालादपि, pragṛhṇīyādbālādapi) = ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು, ಮಗುವಿನಿಂದಲೂ (ಪ್ರಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ + ಬಾಲಾತ್ + ಅಪಿ) (should accept, even from a child)
- ವಿಚಕ್ಷಣಃ (विचक्षणः, vicakṣaṇaḥ) = ವಿವೇಕಿ (the discerning person)
- ರವೇರವಿಷಯಂ (रवेरविषयं, raveraviṣayaṃ) = ಸೂರ್ಯನ ಪರಿಧಿಗೆ ಬಾರದ (ರವೇಃ + ಅವಿಷಯಂ) (not within the sun’s range)
- ವಸ್ತು (वस्तु, vastu) = ವಸ್ತು (a thing)
- ಕಿಂ ನ (किं न, kiṃ na) = ಅಲ್ಲವೇ, ಏನು ಇಲ್ಲವೇ (does not)
- ದೀಪಃ (दीपः, dīpaḥ) = ದೀಪ (a lamp)
- ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್ (प्रकाशयेत्, prakāśayet) = ಬೆಳಗಬಲ್ಲದು (light up)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ವಿವೇಕಿಯಾದವನು ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತನ್ನು ಮಗುವಿನಿಂದಲಾದರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ತಲುಪದ ವಸ್ತುವನ್ನು ದೀಪ ಬೆಳಗುವುದಿಲ್ಲವೇ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A discerning person should accept a reasoned word even from a child. Does not a lamp light up a thing that lies beyond the sun’s reach?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮಾತಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅದು ಯಾರಿಂದ ಬಂತು ಎಂಬುದರಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯುಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಸಾಲು. ಯುಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ತರ್ಕ.
The first line says the worth of a word should be measured not by who said it but by how much reason it holds. Yukti means reason and argument.
ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಬೆಳಕನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದರೂ ಗವಿಯ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಕತ್ತಲ ಮೂಲೆಗೆ ಅದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ದೀಪ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೊಡ್ಡವರನ್ನು ಮತ್ತು ದೀಪ ಚಿಕ್ಕವರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
The second line gives its answer as a question. The sun spreads light everywhere, yet it does not reach the inside of a cave or a dark corner, and there a lamp does the work. One may take the sun to stand for the great and the lamp for the small.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 153. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 153. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಾರ್ಡಿನ ರೌಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದರೆ, ಅದು ಹಿರಿಯರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಾರದ ಒಂದು ವಿವರವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಕಲಿಸುವವನೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
If a first year resident asks a small question on ward rounds, it may point to a detail the seniors missed. A teacher too must keep a mind ready to listen.
ಯುಕ್ತಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಚಿಕ್ಕದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕಬೇಡಿ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
The verse does not say to accept without testing whether reason is present. It says only that a small source is no ground for dismissal.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ