ದಿನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ ಮಾತ್ರ. ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಶ್ರಮ ಹಾಕಬೇಕು, ಯಾವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಬದುಕಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ.
ಆ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಈ ಆರ್ಯಾ ಪದ್ಯ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ, ಮೂರು ಮೂರು ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಶ್ರಮ ಹಾಕುವ ವಿಷಯಗಳದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುವ ವಿಷಯಗಳದ್ದು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕುತ್ರ ವಿಧೇಯೋ ಯತ್ನೋ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೇ ಸದೌಷಧೇ ದಾನೇ
ಅವಧೀರಣಾ ಕ್ವ ಕಾರ್ಯಾ ಖಲಪರಯೋಷಿತ್ಪರಧನೇಷು
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कुत्र विधेयो यत्नो विद्याभ्यासे सदौषधे दाने
अवधीरणा क्व कार्या खलपरयोषित्परधनेषु
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kutra vidheyo yatno vidyābhyāse sadauṣadhe dāne
avadhīraṇā kva kāryā khalaparayoṣitparadhaneṣu
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕುತ್ರ (कुत्र, kutra) = ಎಲ್ಲಿ (where)
- ವಿಧೇಯೋ (विधेयो, vidheyo) = ಮಾಡಬೇಕು (should be made)
- ಯತ್ನೋ (यत्नो, yatno) = ಪ್ರಯತ್ನ (effort)
- ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೇ (विद्याभ्यासे, vidyābhyāse) = ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ (in the study of learning)
- ಸದೌಷಧೇ (सदौषधे, sadauṣadhe) = ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧದಲ್ಲಿ (ಸತ್ + ಔಷಧೇ) (in good medicine (sat + aushadhe))
- ದಾನೇ (दाने, dāne) = ದಾನದಲ್ಲಿ (in giving)
- ಅವಧೀರಣಾ (अवधीरणा, avadhīraṇā) = ಉಪೇಕ್ಷೆ, ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊಡದಿರುವುದು (disregard)
- ಕ್ವ (क्व, kva) = ಎಲ್ಲಿ (where)
- ಕಾರ್ಯಾ (कार्या, kāryā) = ಮಾಡಬೇಕು (should be shown)
- ಖಲಪರಯೋಷಿತ್ಪರಧನೇಷು (खलपरयोषित्परधनेषु, khalaparayoṣitparadhaneṣu) = ದುಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಬೇರೆಯವರ ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವರ ಧನದಲ್ಲಿ (ಖಲ + ಪರಯೋಷಿತ್ + ಪರಧನೇಷು) (towards the wicked, another’s wife and another’s wealth (khala + para-yoshit + para-dhanesu))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಯತ್ನ ಎಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು? ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಾನದಲ್ಲಿ. ಉಪೇಕ್ಷೆ ಎಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು? ದುಷ್ಟರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆಯವರ ಹೆಂಡತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವರ ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Where should effort be made? In study, in good medicine and in giving. Where should one show disregard? Towards the wicked, towards another man’s wife and towards another man’s wealth.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅವಧೀರಣಾ ಎಂದರೆ ಉಪೇಕ್ಷೆ, ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊಡದೆ ಬಿಡುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪೇಕ್ಷೆ ದೋಷ, ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಂಯಮ.
Avadhirana means disregard, leaving a thing unattended. Here it is named as a virtue. Disregard is usually a fault, but here it is restraint.
ಪದ್ಯದ ರಚನೆ ಸಮತೂಕದ್ದು. ಮೂರು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಶ್ರಮ, ಮೂರು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ದೂರ. ಒಂದು ಸಾಲು ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಡಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
The verse is built in balance. Three things earn effort and three things earn distance. One line names what to do and the other what to leave alone.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 170. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 170. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಲಿಕೆಗೆ ಹಾಕುವ ಶ್ರಮ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಬೋಧಕರಾಗಿ ನಮ್ಮ ಅನುಭವ. ಔಷಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪದ್ಯ ಹೇಳುವುದು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾವ ಮಾತ್ರ, ಯಾವ ಔಷಧ ಎಂಬ ಸಲಹೆ ಅಲ್ಲ.
As teachers we find that effort put into learning is rarely wasted. What the verse says about medicine is only a general sense of care, and no advice on which medicine.
ಉಪೇಕ್ಷೆಯೂ ಒಂದು ಕೌಶಲ. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವವನ ಶಕ್ತಿ ಬೇಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮೊದಲೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದವನಿಗೆ ಉಳಿದದ್ದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
Disregard is also a skill. One who answers everything runs out of strength soon. One who decides beforehand what he will not answer has more time for the rest.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ