ಅರ್ಥೋ ನರಾಣಾಂ ಪತಿರಂಗನಾನಾಂ: ಹೋದ ಚೈತನ್ಯ ಮರಳುವ ಐದು ದಾರಿ

ಅರ್ಥೋ ನರಾಣಾಂ ಪತಿರಂಗನಾನಾಂ ಸುಭಾಷಿತ: ಹಣ, ಪತಿ, ಮಳೆ, ವಸಂತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವಂತ ರಾಜ ಕಳೆದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಮರಳಿ ತರುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಅರ್ಥೋ ನರಾಣಾಂ ಪತಿರಂಗನಾನಾಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಣಗಿ ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟ ನದಿಯ ಹಾಸು ಮೊದಲ ಮಳೆಗೆ ಜೀವ ತಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮೂರು ದಿನದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಐದು ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅವರ ಚೈತನ್ಯ ಮರಳಿಸುವ ಒಂದೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 868 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 868

ವಿಷಯ: ಹೋದ ಚೈತನ್ಯ ಮರಳಿ ತರುವವು · What brings back lost vigour

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 22 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಅರ್ಥೋ ನರಾಣಾಂ ಪತಿರಂಗನಾನಾಂ ವರ್ಷಾ ನದೀನಾಮೃತುರಾಟ್ ತರೂಣಾಮ್
ಸ್ವಧರ್ಮಚಾರೀ ನೃಪತಿಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಗತಂ ಗತಂ ಯೌವನಮಾನಯಂತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

अर्थो नराणां पतिरङ्गनानां वर्षा नदीनामृतुराट् तरूणाम्
स्वधर्मचारी नृपतिः प्रजानां गतं गतं यौवनमानयन्ति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

artho narāṇāṃ patiraṅganānāṃ varṣā nadīnāmṛturāṭ tarūṇām
svadharmacārī nṛpatiḥ prajānāṃ gataṃ gataṃ yauvanamānayanti

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಅರ್ಥೋ (अर्थो, artho) = ಹಣ, ಸಂಪತ್ತು (wealth)
  • ನರಾಣಾಂ (नराणां, narāṇāṃ) = ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ (for men)
  • ಪತಿರಂಗನಾನಾಂ (पतिरङ्गनानां, patiraṅganānāṃ) = ಪತಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ (ಪತಿಃ ಅಂಗನಾನಾಂ) (a husband for women)
  • ವರ್ಷಾ (वर्षा, varṣā) = ಮಳೆ (the rain)
  • ನದೀನಾಮೃತುರಾಟ್ (नदीनामृतुराट्, nadīnāmṛturāṭ) = ನದಿಗಳಿಗೆ, ಋತುಗಳ ರಾಜ (ನದೀನಾಂ ಋತುರಾಟ್) (for rivers, and the king of seasons)
  • ತರೂಣಾಮ್ (तरूणाम्, tarūṇām) = ಮರಗಳಿಗೆ (for trees)
  • ಸ್ವಧರ್ಮಚಾರೀ (स्वधर्मचारी, svadharmacārī) = ತನ್ನ ಧರ್ಮದಂತೆ ನಡೆಯುವ (one who follows his own duty)
  • ನೃಪತಿಃ (नृपतिः, nṛpatiḥ) = ರಾಜ (a king)
  • ಪ್ರಜಾನಾಂ (प्रजानां, prajānāṃ) = ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ (for his subjects)
  • ಗತಂ (गतं, gataṃ) = ಕಳೆದುಹೋದ (gone)
  • ಗತಂ (गतं, gataṃ) = ಕಳೆದುಹೋದ (gone)
  • ಯೌವನಮಾನಯಂತಿ (यौवनमानयन्ति, yauvanamānayanti) = ಯೌವನವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ (ಯೌವನಂ ಆನಯಂತಿ) (bring back youth)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹಣ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪತಿ, ನದಿಗಳಿಗೆ ಮಳೆ, ಮರಗಳಿಗೆ ವಸಂತ, ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಧರ್ಮದಂತೆ ನಡೆಯುವ ರಾಜ. ಇವು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟ ಯೌವನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ತರುತ್ತವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Wealth for men, a husband for women, rain for rivers, spring for trees, a king who keeps to his duty for his subjects. These bring back a youth that had gone and gone again.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇಲ್ಲಿ ಯೌವನ ಎಂದರೆ ವಯಸ್ಸಲ್ಲ, ಹೊಸ ಹುರುಪು ಎಂದು ಓದುವುದು ಸಹಜ. ಗತಂ ಗತಂ ಎಂಬ ಪುನರುಕ್ತಿ ಹೋದದ್ದು ಒಂದು ಬಾರಿ ಅಲ್ಲ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Youth here is naturally read as fresh vigour and not as age. The repetition gatam gatam stresses that it has gone not once but many times.

ಋತುರಾಟ್ ಎಂದರೆ ಋತುಗಳ ರಾಜ, ವಸಂತ. ಮಹಿಳೆಗೆ ಪತಿ ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಅದನ್ನು ಇದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Rituraj means king of seasons, spring. A husband for women shows the social outlook of the verse’s own time. We have given it as it stands.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 173. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 173. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಳ್ಳೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಒಂದು ವಿಭಾಗದ ಉತ್ಸಾಹ ಮರಳುವುದನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ನ್ಯಾಯವಂತ ನಾಯಕತ್ವ ಎಲ್ಲರ ಚೈತನ್ಯಕ್ಕೆ ಮಳೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

We have seen the spirit of a department return as soon as a good head arrives. Fair leadership works on everyone’s vigour like rain.

ಚೈತನ್ಯ ಮರಳಿಸುವ ವಸ್ತು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಣ ಎಲ್ಲವೂ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಐದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಎಂದಿದೆ.

The verse accepts that what restores vigour differs from one to another. It does not say money is everything, only one of the five.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ