ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಎದೆನೋವು ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಚರ್ಚೆಗಳೂ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಉಳಿಯುವ ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಪಂಡಿತರ ಸಭೆಗೆ ತಂದಿಡುತ್ತದೆ. ಸ್ರಗ್ಧರಾ ಎಂಬ ಉದ್ದದ ವೃತ್ತದ ಮೂರು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಕರೆದು, ಕೊನೆಯ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಭ್ರಾನ್ತಾ ವೇದಾನ್ತಿನಃ ಕಿಂ ಪಠಥ ಶಠತಯಾದ್ಯಾಪಿ ಚಾದ್ವೈತವಿದ್ಯಾಂ
ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವೇ ಲುಠನ್ತೋ ವಿಮೃಶಥ ಸತತಂ ಕರ್ಕಶಾಸ್ತಾರ್ಕಿಕಾಃ ಕಿಮ್ ।
ವೇದೈರ್ನಾನಾಗಮೈಃ ಕಿಂ ಗ್ಲಪಯಥ ಹೃದಯಂ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಃ ಶ್ರೋತ್ರಶೂಲೈ-
ರ್ವೈದ್ಯಂ ಸರ್ವಾನವದ್ಯಂ ವಿಚಿನುತ ಶರಣಂ ಪ್ರಾಣಸಂತ್ರೀಣನಾಯ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
भ्रान्ता वेदान्तिनः किं पठथ शठतयाद्यापि चाद्वैतविद्यां
पृथ्वीतत्त्वे लुठन्तो विमृशथ सततं कर्कशास्तार्किकाः किम् ।
वेदैर्नानागमैः किं ग्लपयथ हृदयं श्रोत्रियाः श्रोत्रशूलै-
र्वैद्यं सर्वानवद्यं विचिनुत शरणं प्राणसंत्रीणनाय ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
bhrāntā vedāntinaḥ kiṃ paṭhatha śaṭhatayādyāpi cādvaitavidyāṃ
pṛthvītattve luṭhanto vimṛśatha satataṃ karkaśāstārkikāḥ kim |
vedairnānāgamaiḥ kiṃ glapayatha hṛdayaṃ śrotriyāḥ śrotraśūlai-
rvaidyaṃ sarvānavadyaṃ vicinuta śaraṇaṃ prāṇasaṃtrīṇanāya ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಭ್ರಾನ್ತಾಃ (भ्रान्ताः, bhrāntāḥ) = ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ (deluded)
- ವೇದಾನ್ತಿನಃ (वेदान्तिनः, vedāntinaḥ) = ವೇದಾಂತಿಗಳೇ (O Vedantins)
- ಕಿಂ ಪಠಥ (किं पठथ, kiṃ paṭhatha) = ಏಕೆ ಓದುತ್ತೀರಿ (why do you go on reciting)
- ಶಠತಯಾ (शठतया, śaṭhatayā) = ಹಟದಿಂದ (out of obstinacy)
- ಅದ್ಯ ಅಪಿ ಚ (अद्य अपि च, adya api ca) = ಇಂದಿಗೂ (even now)
- ಅದ್ವೈತವಿದ್ಯಾಂ (अद्वैतविद्यां, advaitavidyāṃ) = ಅದ್ವೈತವಿದ್ಯೆಯನ್ನು (the science of non-duality)
- ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವೇ (पृथ्वीतत्त्वे, pṛthvītattve) = ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in the category of earthness)
- ಲುಠನ್ತಃ (लुठन्तः, luṭhantaḥ) = ಹೊರಳಾಡುತ್ತಾ (rolling about)
- ವಿಮೃಶಥ (विमृशथ, vimṛśatha) = ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ (you keep deliberating)
- ಸತತಂ (सततं, satataṃ) = ಸದಾ (without stopping)
- ಕರ್ಕಶಾಃ (कर्कशाः, karkaśāḥ) = ಒರಟರಾದ (crabbed)
- ತಾರ್ಕಿಕಾಃ (तार्किकाः, tārkikāḥ) = ತಾರ್ಕಿಕರೇ (O logicians)
- ಕಿಮ್ (किम्, kim) = ಏಕೆ (why)
- ವೇದೈಃ (वेदैः, vedaiḥ) = ವೇದಗಳಿಂದ (with the Vedas)
- ನಾನಾಗಮೈಃ (नानागमैः, nānāgamaiḥ) = ಬಗೆಬಗೆಯ ಆಗಮಗಳಿಂದ (with the many Agamas)
- ಕಿಂ ಗ್ಲಪಯಥ (किं ग्लपयथ, kiṃ glapayatha) = ಏಕೆ ಬಾಡಿಸುತ್ತೀರಿ (why do you wear out)
- ಹೃದಯಂ (हृदयं, hṛdayaṃ) = ಎದೆಯನ್ನು (the heart)
- ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಃ (श्रोत्रियाः, śrotriyāḥ) = ಶ್ರೋತ್ರಿಯರೇ (O reciters of the Veda)
- ಶ್ರೋತ್ರಶೂಲೈಃ (श्रोत्रशूलैः, śrotraśūlaiḥ) = ಕಿವಿಗೆ ಶೂಲದಂತಿರುವ ಅವುಗಳಿಂದ (with those that are spikes in the ear)
- ವೈದ್ಯಂ (वैद्यं, vaidyaṃ) = ವೈದ್ಯನನ್ನು (a physician)
- ಸರ್ವಾನವದ್ಯಂ (सर्वानवद्यं, sarvānavadyaṃ) = ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲದವನನ್ನು (one wholly without fault)
- ವಿಚಿನುತ (विचिनुत, vicinuta) = ಹುಡುಕಿ (seek out)
- ಶರಣಂ (शरणं, śaraṇaṃ) = ಆಶ್ರಯವಾಗಿ (as your refuge)
- ಪ್ರಾಣಸಂತ್ರೀಣನಾಯ (प्राणसंत्रीणनाय, prāṇasaṃtrīṇanāya) = ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ (for the saving of life)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ವೇದಾಂತಿಗಳೇ, ಹಟದಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಅದ್ವೈತವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಓದುತ್ತೀರಿ. ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಳಾಡುತ್ತಿರುವ ಒರಟು ತಾರ್ಕಿಕರೇ, ಸದಾ ಏಕೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೀರಿ. ಶ್ರೋತ್ರಿಯರೇ, ಕಿವಿಗೆ ಶೂಲದಂತಿರುವ ವೇದಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬಗೆಬಗೆಯ ಆಗಮಗಳಿಂದ ಎದೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಬಾಡಿಸುತ್ತೀರಿ. ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲದ ವೈದ್ಯನನ್ನು ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Deluded Vedantins, why do you still, out of sheer obstinacy, recite the science of non-duality. Crabbed logicians, rolling about in the category of earthness, why do you deliberate without stopping. Reciters of the Veda, why do you wear out the heart with the Vedas and the many Agamas, which are spikes in the ear. For the saving of life, seek out as your refuge a physician who is wholly without fault.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶ್ಲೋಕ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ವೇದಾಂತಿಗಳು, ತಾರ್ಕಿಕರು, ಶ್ರೋತ್ರಿಯರು. ಮೂರಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ವಿಶೇಷಣ ಇದೆ. ಭ್ರಾಂತ, ಕರ್ಕಶ, ಮತ್ತು ಕಿವಿಗೆ ಶೂಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಆ ಗುಂಪಿನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ.
The verse calls out three groups by name: Vedantins, logicians, reciters. Each gets its own epithet: deluded, crabbed, and spikes in the ear. Each epithet is aimed at that group’s own method.
ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವ ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿಯ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆ. ಲುಠನ್ತಃ ಎಂದರೆ ಹೊರಳಾಡುತ್ತಿರುವವರು. ಮಣ್ಣಿನ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಹೊರಳಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಚಮತ್ಕಾರ ಆ ಪದದಲ್ಲಿದೆ.
Prithvitattva is the debate in nyaya about the nature of earth. Luthantah means those who roll about. The stroke in the word is that while arguing about earth they are rolling in the dirt itself.
ಶ್ರೋತ್ರಶೂಲ ಎಂಬುದು ವೈದ್ಯನ ಪದ. ಶೂಲ ಎಂದರೆ ಚುಚ್ಚುವ ನೋವು. ಕಿವಿನೋವಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಪಾಠಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿ, ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಭಾಷೆಯಿಂದಲೇ ಪಂಡಿತರನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣಸಂತ್ರೀಣನ ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ದಡ ಸೇರಿಸುವುದು.
Shrotrashula is a physician’s word; shula is a stabbing pain. Pinning the name of an earache on the recitation of scripture, the poet jabs at the pandits in medicine’s own terminology. Pranasamtrinana means carrying life across to the shore.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 44. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 44. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಾದ ಬೇಡ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜೀವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಯಾವುದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಆ ಕ್ರಮ ತಪ್ಪಿದ ಮನೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
The verse is not against debate. It is saying what should come first when a life is in danger. Physicians see the households where that order went wrong.
ಇನ್ನೊಂದು ಪದವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಸರ್ವಾನವದ್ಯ, ಅಂದರೆ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲದವನು. ವೈದ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿಲ್ಲ, ಯಾವ ವೈದ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಹೇಳಿದೆ. ಆ ಆಯ್ಕೆಯ ಹೊಣೆ ಹುಡುಕುವವನ ಮೇಲೇ ಇದೆ.
One more word deserves notice: sarvanavadya, wholly without fault. The verse does not merely say go to a physician, it says which physician. The burden of that choice rests on the one who is looking.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ