ಹಿರಿಯರು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಆಶೀರ್ವದಿಸುವಾಗ ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸುಖ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ಅಂಥ ಆರು ಸುಖಗಳನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಎಣಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಮನೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಥಾಗಮೋ ನಿತ್ಯಮರೋಗಿತಾ ಚ ಪ್ರಿಯಾ ಚ ಭಾರ್ಯಾ ಪ್ರಿಯವಾದಿನೀ ಚ
ವಶ್ಯಶ್ಚ ಪುತ್ರೋಽರ್ಥಕರೀ ಚ ವಿದ್ಯಾ ಷಡ್ ಜೀವಲೋಕಸ್ಯ ಸುಖಾನಿ ರಾಜನ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अर्थागमो नित्यमरोगिता च प्रिया च भार्या प्रियवादिनी च
वश्यश्च पुत्रोऽर्थकरी च विद्या षड् जीवलोकस्य सुखानि राजन्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
arthāgamo nityamarogitā ca priyā ca bhāryā priyavādinī ca
vaśyaśca putro’rthakarī ca vidyā ṣaḍ jīvalokasya sukhāni rājan
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅರ್ಥಾಗಮೋ (अर्थागमो, arthāgamo) = ಹಣದ ಬರವು (ಅರ್ಥ + ಆಗಮಃ) (a coming in of wealth (artha + agamah))
- ನಿತ್ಯಮರೋಗಿತಾ (नित्यमरोगिता, nityamarogitā) = ಯಾವಾಗಲೂ ಆರೋಗ್ಯ (ನಿತ್ಯಂ + ಅರೋಗಿತಾ) (constant freedom from illness (nityam + arogita))
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಪ್ರಿಯಾ (प्रिया, priyā) = ಪ್ರಿಯೆಯಾದ (a dear)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಭಾರ್ಯಾ (भार्या, bhāryā) = ಪತ್ನಿ (wife)
- ಪ್ರಿಯವಾದಿನೀ (प्रियवादिनी, priyavādinī) = ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವಳು (one who speaks sweetly)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ವಶ್ಯಶ್ಚ (वश्यश्च, vaśyaśca) = ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುವ ಮತ್ತು (ವಶ್ಯಃ + ಚ) (obedient, and (vashyah + cha))
- ಪುತ್ರೋಽರ್ಥಕರೀ (पुत्रोऽर्थकरी, putro’rthakarī) = ಮಗ, ಧನ ತರುವ (ಪುತ್ರಃ + ಅರ್ಥಕರೀ) (a son, one that brings wealth (putrah + arthakari))
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ವಿದ್ಯಾ (विद्या, vidyā) = ವಿದ್ಯೆ (learning)
- ಷಡ್ (षड्, ṣaḍ) = ಆರು (six)
- ಜೀವಲೋಕಸ್ಯ (जीवलोकस्य, jīvalokasya) = ಜೀವಲೋಕದ (of the world of the living)
- ಸುಖಾನಿ (सुखानि, sukhāni) = ಸುಖಗಳು (joys)
- ರಾಜನ್ (राजन्, rājan) = ರಾಜನೇ (O king)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಣದ ಬರವು, ಯಾವಾಗಲೂ ಆರೋಗ್ಯ, ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಪತ್ನಿ, ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪತ್ನಿ, ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುವ ಮಗ ಮತ್ತು ಹಣ ತರುವ ವಿದ್ಯೆ. ರಾಜನೇ, ಇವು ಜೀವಲೋಕದ ಆರು ಸುಖಗಳು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A steady inflow of wealth, constant good health, a dear wife, a wife who speaks sweetly, an obedient son, and learning that earns. O king, these are the six joys of the living world.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಆರು ಸುಖ ಎಣಿಸುವಾಗ ಪ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯವಾದಿನಿ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಎಣಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಎಣಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಆರು ಬರುತ್ತವೆ.
The six come out right only if the two descriptions of the wife, dear and sweet-spoken, are counted separately. That appears to be the usual way of counting them.
ಅರ್ಥಕರೀ ವಿದ್ಯಾ ಎಂದರೆ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಕೊಡುವ ವಿದ್ಯೆ. ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಕಾರಣಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿಗೆ ಆಧಾರ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮೆಚ್ಚುವ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.
Arthakari vidya means learning that earns a living. The verse takes a practical view, valuing learning as a support for life and not only as knowledge.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 172. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 172. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಲ್ಲಿರುವ ಆರು ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯ ಒಂದು ವರ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಹೋಗುವವರೆಗೆ ನಾವು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವೈದ್ಯರ ಅನುಭವ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Most of the six joys here are not in our own hands. A doctor’s experience says we rarely notice health as a gift until it goes.
ಇದು ಆ ಕಾಲದ ಮನೆತನದ ಚಿತ್ರ. ಇಂದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖದ ಪಟ್ಟಿ ಬೇರೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೂ ಪದ್ಯ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ: ನಮ್ಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಏನೇನಿದೆ?
This is a picture of households of its time. Today the list of joys may differ from home to home. Even so, the verse asks a question: what is on our own list?
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ