ಜ್ಞಾನ ತುಂಬಿದ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಒರಟಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಅವರ ಜ್ಞಾನ ಅರ್ಧದಷ್ಟೇ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಏನೋ ಕೊರತೆ ಉಳಿಯುವುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಸಂಗತಿ.
ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ನಾಲ್ಕು ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಣಕ್ಕೂ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಣ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ತಿರುವು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಾನಂ ಪ್ರಿಯವಾಕ್ಸಹಿತಂ ಜ್ಞಾನಮಗರ್ವಂ ಕ್ಷಮಾನ್ವಿತಂ ಶೌರ್ಯಮ್
ವಿತ್ತಂ ತ್ಯಾಗನಿಯುಕ್ತಂ ದುರ್ಲಭಮೇತಚ್ಚತುರ್ಭದ್ರಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दानं प्रियवाक्सहितं ज्ञानमगर्वं क्षमान्वितं शौर्यम्
वित्तं त्यागनियुक्तं दुर्लभमेतच्चतुर्भद्रम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dānaṃ priyavāksahitaṃ jñānamagarvaṃ kṣamānvitaṃ śauryam
vittaṃ tyāganiyuktaṃ durlabhametaccaturbhadram
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಾನಂ (दानं, dānaṃ) = ದಾನ (giving)
- ಪ್ರಿಯವಾಕ್ಸಹಿತಂ (प्रियवाक्सहितं, priyavāksahitaṃ) = ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ (joined with kind speech)
- ಜ್ಞಾನಮಗರ್ವಂ (ज्ञानमगर्वं, jñānamagarvaṃ) = ಗರ್ವವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ (ಜ್ಞಾನಂ ಮತ್ತು ಅಗರ್ವಂ) (knowledge without pride)
- ಕ್ಷಮಾನ್ವಿತಂ (क्षमान्वितं, kṣamānvitaṃ) = ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ (joined with forbearance)
- ಶೌರ್ಯಮ್ (शौर्यम्, śauryam) = ಶೌರ್ಯ (valour)
- ವಿತ್ತಂ (वित्तं, vittaṃ) = ಸಂಪತ್ತು (wealth)
- ತ್ಯಾಗನಿಯುಕ್ತಂ (त्यागनियुक्तं, tyāganiyuktaṃ) = ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ (put to renunciation)
- ದುರ್ಲಭಮೇತಚ್ಚತುರ್ಭದ್ರಮ್ (दुर्लभमेतच्चतुर्भद्रम्, durlabhametaccaturbhadram) = ಅಪರೂಪವಾದ ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಂಗಳಗಳು (ದುರ್ಲಭಂ, ಏತತ್ ಮತ್ತು ಚತುರ್ಭದ್ರಂ) (these four blessings, hard to find)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸವಿಮಾತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಾನ, ಗರ್ವವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ, ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾದ ಸಂಪತ್ತು. ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಂಗಳಗಳು ಅಪರೂಪ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Giving joined with kind speech, knowledge without pride, valour joined with forbearance, and wealth put to generous use. These four blessings are hard to find.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಭದ್ರ ಎಂದರೆ ಮಂಗಳ ಅಥವಾ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಚತುರ್ಭದ್ರ ಎಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಮಂಗಳಗಳ ಗುಂಪು. ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕೂ ಒಂದು ಗುಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗಾರ ಗುಣ ಎಂಬ ಜೋಡಿಗಳು.
Bhadra means auspicious or good. Chaturbhadra is a set of four such blessings. Each is a virtue paired with the companion it needs.
ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನುಸ್ವಾರದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮಸುಕಾಗಿವೆ. ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವನ್ನು ಚುಕ್ಕೆ ಸಹಿತ ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದರಿಂದ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ.
In the printed copy a few anusvara dots are faint in these lines. We have read them with the dots, as the grammar requires. The meaning does not change.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 170. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 170. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಂದು ಜ್ಞಾನ, ಹಣ, ಧೈರ್ಯ ಇವನ್ನು ಜನ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅವನ್ನು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ನೋಡಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಯ ಜೊತೆ ಗರ್ವವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಕೇಳುವವರ ಮನಸ್ಸು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.
Today people measure knowledge, money and courage separately. The verse teaches us to look at them in pairs. A teacher whose learning comes without pride finds the listener’s mind opens.
ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ತಲುಪಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗುಣಕ್ಕೆ ಜೊತೆಗಾರ ಗುಣ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇದರ ಬಳಕೆ.
The verse does not insist that we complete the whole list. Its use is to ask, of any one virtue we have, what its companion should be.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ