ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ಮಧ್ಯೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಮಾತಿಲ್ಲ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಒಂದು ಬಟ್ಟಲು ಹೋಳಿಗೆ ಗೇಟಿನ ಈಚೆಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮರುದಿನ ಮಾತು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂತಹ ಅನುಭವವನ್ನು ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ದಾನದ ನಾಲ್ಕು ಫಲಗಳನ್ನಾಗಿ ಎಣಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಾನೇನ ಭೂತಾನಿ ವಶೀಭವಂತಿ ದಾನೇನ ವೈರಾಣ್ಯಪಿ ಯಾಂತಿ ನಾಶಮ್
ಪರೋಽಪಿ ಬಂಧುತ್ವಮುಪೈತಿ ದಾನೈರ್ದಾನಂ ಹಿ ಸರ್ವವ್ಯಸನಾನಿ ಹಂತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दानेन भूतानि वशीभवन्ति दानेन वैराण्यपि यान्ति नाशम्
परोऽपि बन्धुत्वमुपैति दानैर्दानं हि सर्वव्यसनानि हन्ति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dānena bhūtāni vaśībhavanti dānena vairāṇyapi yānti nāśam
paro’pi bandhutvamupaiti dānairdānaṃ hi sarvavyasanāni hanti
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಾನೇನ (दानेन, dānena) = ದಾನದಿಂದ (by giving)
- ಭೂತಾನಿ (भूतानि, bhūtāni) = ಜೀವಿಗಳು (living beings)
- ವಶೀಭವಂತಿ (वशीभवन्ति, vaśībhavanti) = ವಶವಾಗುತ್ತವೆ, ಒಲಿಯುತ್ತವೆ (come under one’s sway)
- ದಾನೇನ (दानेन, dānena) = ದಾನದಿಂದ (by giving)
- ವೈರಾಣ್ಯಪಿ (वैराण्यपि, vairāṇyapi) = ಹಗೆತನಗಳೂ (ವೈರಾಣಿ + ಅಪಿ) (even enmities (vairani + api))
- ಯಾಂತಿ (यान्ति, yānti) = ಹೋಗುತ್ತವೆ (go)
- ನಾಶಮ್ (नाशम्, nāśam) = ನಾಶಕ್ಕೆ (to destruction)
- ಪರೋಽಪಿ (परोऽपि, paro’pi) = ಪರರೂ ಕೂಡ (ಪರಃ + ಅಪಿ) (even a stranger (parah + api))
- ಬಂಧುತ್ವಮುಪೈತಿ (बन्धुत्वमुपैति, bandhutvamupaiti) = ಬಂಧುತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ (ಬಂಧುತ್ವಮ್ + ಉಪೈತಿ) (attains kinship (bandhutvam + upaiti))
- ದಾನೈರ್ದಾನಂ (दानैर्दानं, dānairdānaṃ) = ದಾನಗಳಿಂದ, ದಾನವೇ (ದಾನೈಃ + ದಾನಮ್) (by gifts, giving (danaih + danam))
- ಹಿ (हि, hi) = ಏಕೆಂದರೆ (for)
- ಸರ್ವವ್ಯಸನಾನಿ (सर्वव्यसनानि, sarvavyasanāni) = ಎಲ್ಲ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು (all calamities)
- ಹಂತಿ (हन्ति, hanti) = ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ (destroys)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದಾನದಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ವಶವಾಗುತ್ತವೆ. ದಾನದಿಂದ ಹಗೆತನಗಳೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ದಾನಗಳಿಂದ ಪರರೂ ಬಂಧುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ದಾನ ಎಲ್ಲ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
By giving, living beings are won over. By giving, even enmities come to an end. By gifts, even a stranger becomes kin. For giving destroys all calamities.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪದ್ಯ ಮೂರು ಬಾರಿ ದಾನೇನ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಕವಿ ಒಂದೊಂದೇ ಫಲವನ್ನು ಎಣಿಸಿ ಹೇಳುವ ರೀತಿ.
The verse picks up the word danena again and again. The repetition is the poet’s way of counting the results one by one.
ಭೂತಾನಿ ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೊನೆಯ ಮಾತು ಹಿ ಎಂಬುದರ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಮೂರಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
Bhutani means living beings, which may include more than people. The closing word hi (for) gives the reason for the first three claims.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಜಗಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರ ನಡುವೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಡುಗೆ ಆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದುಂಟು.
The first step between people who have quarrelled is hard. A small gift can sometimes serve as that first step.
ಹಾಗೆಂದು ಕೊಡುಗೆ ಎಲ್ಲ ಹಗೆತನವನ್ನೂ ಕರಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಪದ್ಯ ಕವಿಯ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ, ಖಾತರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲ.
That does not mean a gift melts every enmity. The verse states the poet’s ideal, not a guarantee.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ