ದುರ್ಗಾ ಸೂಕ್ತಮ್: ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ನದಿ ದಾಟಿಸುವಂತೆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಿಸು

ॐ ॥ जा॒तवे॑दसे सुनवाम॒ सोम॑ मरातीय॒तो निद॑हाति॒ वेदः॑ । स नः॑ पर्-ष॒दति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॑ ना॒वेव॒ सिंधुं॑ दुरि॒ताऽत्य॒ग्निः ॥

ताम॒ग्निव॑र्णां॒ तप॑सा ज्वलं॒तीं-वैँ॑रोच॒नीं क॑र्मफ॒लेषु॒ जुष्टा᳚म् । दु॒र्गां दे॒वीग्ं शर॑णम॒हं प्रप॑द्ये सु॒तर॑सि तरसे॒ नमः॑ ॥

अग्ने॒ त्वं पा॑रया॒ नव्यो॑ अ॒स्मांथ्स्व॒स्तिभि॒रति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा᳚ ।
पूश्च॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला न॑ उ॒र्वी भवा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शंयोँः ॥

विश्वा॑नि नो दु॒र्गहा॑ जातवेदः॒ सिंधु॒न्न ना॒वा दु॑रि॒ताऽति॑पर्-षि ।
अग्ने॑ अत्रि॒वन्मन॑सा गृणा॒नो᳚ऽस्माकं॑ बोध्यवि॒ता त॒नूना᳚म् ॥

पृ॒त॒ना॒ जित॒ग्ं॒ सह॑मानमु॒ग्रम॒ग्निग्ं हु॑वेम पर॒माथ्स॒धस्था᳚त् ।
स नः॑ पर्-ष॒दति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॒ क्षाम॑द्दे॒वो अति॑ दुरि॒ताऽत्य॒ग्निः ॥

प्र॒त्नोषि॑ क॒मीड्यो॑ अध्व॒रेषु॑ स॒नाच्च॒ होता॒ नव्य॑श्च॒ सत्सि॑ ।
स्वांचा᳚ऽग्ने त॒नुवं॑ पि॒प्रय॑स्वा॒स्मभ्यं॑ च॒ सौभ॑ग॒माय॑जस्व ॥

गोभि॒र्जुष्ट॑मयुजो॒ निषि॑क्तं॒ तवें᳚द्र विष्णो॒रनु॒संच॑रेम ।
नाक॑स्य पृ॒ष्ठम॒भि सं॒वँसा॑नो॒ वैष्ण॑वीं-लोँ॒क इ॒ह मा॑दयंताम् ॥

ॐ का॒त्या॒य॒नाय॑ वि॒द्महे॑ कन्यकु॒मारि॑ धीमहि । तन्नो॑ दुर्गिः प्रचो॒दया᳚त् ॥

ॐ शांतिः॒ शांतिः॒ शांतिः॑ ॥

oṃ || jā̱tavédase sunavāma̱ somá marātīya̱to nidáhāti̱ vedáḥ | sa náḥ par-ṣa̱datí du̱rgāṇi̱ viśvā́ nā̱veva̱ siṃdhúṃ duri̱tā’tya̱gniḥ ||

tāma̱gnivárṇā̱ṃ tapásā jvala̱ṃtīṃ-vaí~roca̱nīṃ kármapha̱leṣu̱ juṣṭā̋m | du̱rgāṃ de̱vīgṃ śaráṇama̱haṃ prapádye su̱tarási tarase̱ namáḥ ||

agne̱ tvaṃ pā́rayā̱ navyó a̱smāṃthsva̱stibhi̱ratí du̱rgāṇi̱ viśvā̋ |
pūścá pṛ̱thvī báhu̱lā ná u̱rvī bhavā́ to̱kāya̱ tanáyāya̱ śaṃyo~ḥ ||

viśvā́ni no du̱rgahā́ jātaveda̱ḥ siṃdhu̱nna nā̱vā dúri̱tā’típar-ṣi |
agné atri̱vanmanásā gṛṇā̱nő’smākáṃ bodhyavi̱tā ta̱nūnā̋m ||

pṛ̱ta̱nā̱ jita̱̱gṃ sahámānamu̱grama̱gnigṃ húvema para̱māthsa̱dhasthā̋t |
sa náḥ par-ṣa̱datí du̱rgāṇi̱ viśvā̱ kṣāmádde̱vo atí duri̱tā’tya̱gniḥ ||

pra̱tnoṣí ka̱mīḍyó adhva̱reṣú sa̱nācca̱ hotā̱ navyáśca̱ satsí |
svāṃcā̋’gne ta̱nuváṃ pi̱prayásvā̱smabhyáṃ ca̱ saubhága̱māyájasva ||

gobhi̱rjuṣṭámayujo̱ niṣíkta̱ṃ tave̋ṃdra viṣṇo̱ranu̱saṃcárema |
nākásya pṛ̱ṣṭhama̱bhi sa̱ṃva~sā́no̱ vaiṣṇávīṃ-lo̱~ka i̱ha mā́dayaṃtām ||

oṃ kā̱tyā̱ya̱nāyá vi̱dmahé kanyaku̱mārí dhīmahi | tannó durgiḥ praco̱dayā̋t ||

oṃ śāṃti̱ḥ śāṃti̱ḥ śāṃtíḥ ||

ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಅನುದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಗೆರೆ (a̱), ಸ್ವರಿತಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಗೆರೆ (á), ಕಂಪಕ್ಕೆ ಎರಡು ಗೆರೆ (a̋). ಉದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲ. · Accents: macron below for anudātta, acute for svarita, double acute for the kampa; udātta is unmarked.

ದುರ್ಗಾ ಸೂಕ್ತ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕದ ಹತ್ತನೆಯ ಪ್ರಪಾಠಕದಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಮಹಾನಾರಾಯಣೋಪನಿಷತ್ ಅಥವಾ ಯಾಜ್ಞಿಕೀ ಉಪನಿಷತ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಹಲವು ಮಂತ್ರಗಳು ಋಗ್ವೇದದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇವೆ.

The Durga Sukta is in the tenth book of the Taittiriya Aranyaka, the section called the Mahanarayana Upanishad or Yajniki Upanishad. Several of its mantras are also found in different parts of the Rig Veda.

ಸೂಕ್ತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂತ್ರಗಳ ದೇವತೆ ಅಗ್ನಿ. ದುರ್ಗಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೇರವಾಗಿ ಬರುವುದು ಎರಡನೆಯ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ. ಅಗ್ನಿಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೇ ದೇವಿಯ ರೂಪವಾಗಿ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ದುರ್ಗಾಣಿ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟಗಳು, ದುರ್ಗಮ ಸ್ಥಳಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥ.

The deity of most of its mantras is Agni. The name Durga itself appears in the second mantra and the closing Gayatri. The hymn sees Agni’s radiance as the form of the goddess. The word durgani means difficulties, places hard to cross.

ನಮಗೆ ದೊರೆತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತದ ನಂತರ ಸರ್ವಸ್ವರೂಪೇ ಸರ್ವೇಶೇ ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕವೂ ಇದೆ. ಅದು ದೇವೀ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಶ್ಲೋಕವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ವೇದಪಾಠದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಸಪ್ತಶ್ಲೋಕೀ ದುರ್ಗಾ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

In the copy that reached us the hymn is followed by the verse sarva-svarupe sarveshe. Since that is a verse of the Devi Mahatmya, it is not included in this Vedic text. It can be found on the Saptashloki Durga page.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ ಉಡುಪಿಯ ಅಪ್ರಮೇಯ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವೇದಸೂಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಓದುವ ಕ್ರಮ: ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗಿನ ಅಡ್ಡಗೆರೆ ಅನುದಾತ್ತ, ಮೇಲಿನ ಲಂಬಗೆರೆ ಸ್ವರಿತ, ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಗೆರೆ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಿತ. ಗುರುಮುಖದಿಂದ ಕಲಿಯುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ.

The accented text follows the 2026 collection of Vedic hymns prepared by Aprameya of Udupi. How to read the marks: a line below a syllable is anudatta, a vertical stroke above is svarita, a double stroke above is the long svarita. Learning from a teacher remains the right way.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ದೋಣಿಯ ಉಪಮೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ದೋಣಿ ನದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರವಾಹವನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸೂಕ್ತವೂ ಕಷ್ಟಗಳೇ ಬಾರದಿರಲಿ ಎಂದು ಕೇಳದೆ, ಅವುಗಳ ಆಚೆಗೆ ದಾಟಿಸು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.

Notice the image of the boat. A boat does not make the river disappear or stop the current. It carries us across. Likewise the hymn asks to be carried across difficulties rather than asking that they never come.

ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವವರಿಗೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು. ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿಯಾಗದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಮನೆಯವರ ಬೆಂಬಲ, ಮನಸ್ಸಿನ ಗಟ್ಟಿತನ ಎಂಬ ದೋಣಿ ಇದ್ದರೆ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಲು ಸಾಧ್ಯ.

People living with long-term illness know this difference well. The illness may not go away. But with a boat made of treatment, family support and inner steadiness, the river can be crossed.