ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ಸರ ಎಷ್ಟೇ ಭಾರವಾಗಿರಲಿ, ಅದನ್ನು ಧರಿಸುವವರ ನಡತೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದರ ಹೊಳಪು ಬೇಗ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲಂಕಾರ ಎಂದರೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹಾಕಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ನಾಲ್ಕು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಅದನ್ನು ಶೋಭಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಗುಣೋ ಭೂಷಯತೇ ರೂಪಂ ಶೀಲಂ ಭೂಷಯತೇ ಕುಲಮ್
ಸಿದ್ಧಿರ್ಭೂಷಯತೇ ವಿದ್ಯಾಂ ಭೋಗೋ ಭೂಷಯತೇ ಧನಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
गुणो भूषयते रूपं शीलं भूषयते कुलम्
सिद्धिर्भूषयते विद्यां भोगो भूषयते धनम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
guṇo bhūṣayate rūpaṃ śīlaṃ bhūṣayate kulam
siddhirbhūṣayate vidyāṃ bhogo bhūṣayate dhanam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಗುಣೋ (गुणो, guṇo) = ಗುಣ (virtue)
- ಭೂಷಯತೇ (भूषयते, bhūṣayate) = ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ (adorns)
- ರೂಪಂ (रूपं, rūpaṃ) = ರೂಪವನ್ನು (beauty)
- ಶೀಲಂ (शीलं, śīlaṃ) = ಶೀಲ, ನಡತೆ (character)
- ಭೂಷಯತೇ (भूषयते, bhūṣayate) = ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ (adorns)
- ಕುಲಮ್ (कुलम्, kulam) = ಕುಲವನ್ನು (family)
- ಸಿದ್ಧಿರ್ಭೂಷಯತೇ (सिद्धिर्भूषयते, siddhirbhūṣayate) = ಸಾಧನೆ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ (ಸಿದ್ಧಿಃ + ಭೂಷಯತೇ) (accomplishment adorns)
- ವಿದ್ಯಾಂ (विद्यां, vidyāṃ) = ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು (learning)
- ಭೋಗೋ (भोगो, bhogo) = ಭೋಗ, ಅನುಭವಿಸುವುದು (enjoyment)
- ಭೂಷಯತೇ (भूषयते, bhūṣayate) = ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ (adorns)
- ಧನಮ್ (धनम्, dhanam) = ಧನವನ್ನು (wealth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಗುಣ ರೂಪವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಶೀಲ ಕುಲವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಧನೆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಭವಿಸುವುದು ಧನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Virtue adorns beauty. Character adorns family. Accomplishment adorns learning. Enjoyment adorns wealth.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ನಾಲ್ಕು ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಾಂಚಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿಯ ಲಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭೂಷಯತೇ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ.
The same mould repeated in four pairs gives the verse the beat of a list. The verb bhushayate comes four times.
ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಹಿಂದಿನ ಜೋಡಿಗಳ ಹಾಗೆಯೇ, ಆದರೆ ತಿರುಗಿಸಿ. ರೂಪ ಮತ್ತು ಧನ ಇದ್ದರೂ ಗುಣ ಮತ್ತು ಭೋಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವು ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲದವು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಇದರೊಳಗಿದೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ಓದು, ಪದಗಳು ಅಷ್ಟನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
This is the same set of pairs as in the neighbouring verse, but turned round. Within it lies the sense that beauty and wealth without virtue and enjoyment go unadorned. That is our reading, as the words do not say so outright.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 167. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 167. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯನ ಪದವಿ ಅವನ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯ ಮುಂದೆ ಅವನ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಮಾತು ಅದಕ್ಕೆ ಶೋಭೆ ತರುತ್ತವೆ. ಇದು ಕಲಿಸುವಾಗ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ.
A doctor’s degree shows his learning. His patience and speech before the patient give it grace. This is a simple example one can use in teaching.
ಶ್ಲೋಕ ರೂಪ, ಕುಲ, ವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಧನವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಶೋಭೆ ಬೇಕು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ಶೋಭೆ ಯಾವುದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕು.
The verse does not neglect beauty, family, learning or wealth. It says only that they need a grace. What that grace is, each person must look for in his own life.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ