ಸಿಹಿ ತುಂಬಿದ ತಟ್ಟೆ ಕಂಡ ಮಗು ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಬಿಸಿ ಒಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಯಕೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಬೆಕ್ಕಿನ ಉಪಮೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಲೋಭಾವಿಷ್ಟೋ ನರೋ ವಿತ್ತಂ ವೀಕ್ಷತೇ ನ ಸ ಚಾಪದಮ್
ದುಗ್ಧಂ ಪಶ್ಯತಿ ಮಾರ್ಜಾರೋ ನ ತಥಾ ಲಗುಡಾಹತಿಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
लोभाविष्टो नरो वित्तं वीक्षते न स चापदम्
दुग्धं पश्यति मार्जारो न तथा लगुडाहतिम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
lobhāviṣṭo naro vittaṃ vīkṣate na sa cāpadam
dugdhaṃ paśyati mārjāro na tathā laguḍāhatim
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಲೋಭಾವಿಷ್ಟೋ (लोभाविष्टो, lobhāviṣṭo) = ಲೋಭ ಹೊಕ್ಕವನಾದ [ಲೋಭ + ಆವಿಷ್ಟಃ] (one possessed by greed)
- ನರೋ (नरो, naro) = ಮನುಷ್ಯ (the man)
- ವಿತ್ತಂ (वित्तं, vittaṃ) = ಹಣವನ್ನು (the wealth)
- ವೀಕ್ಷತೇ (वीक्षते, vīkṣate) = ನೋಡುತ್ತಾನೆ (sees)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಸ (स, sa) = ಅವನು (he)
- ಚಾಪದಮ್ (चापदम्, cāpadam) = ಮತ್ತು ಆಪತ್ತನ್ನು [ಚ + ಆಪದಮ್] (and the calamity)
- ದುಗ್ಧಂ (दुग्धं, dugdhaṃ) = ಹಾಲನ್ನು (the milk)
- ಪಶ್ಯತಿ (पश्यति, paśyati) = ನೋಡುತ್ತದೆ (sees)
- ಮಾರ್ಜಾರೋ (मार्जारो, mārjāro) = ಬೆಕ್ಕು (the cat)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ತಥಾ (तथा, tathā) = ಹಾಗೆ (so)
- ಲಗುಡಾಹತಿಮ್ (लगुडाहतिम्, laguḍāhatim) = ಕೋಲಿನ ಏಟನ್ನು (the blow of the stick)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಲೋಭ ಹೊಕ್ಕ ಮನುಷ್ಯ ಹಣವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆ ಬರುವ ಆಪತ್ತನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಕ್ಕು ಹಾಲನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆ ಬೀಳಲಿರುವ ಕೋಲಿನ ಏಟನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A man possessed by greed sees the wealth, but he does not see the calamity that comes with it. A cat sees the milk, and just so it does not see the blow of the stick.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಲಗುಡ ಎಂದರೆ ಕೋಲು, ಆಹತಿ ಎಂದರೆ ಏಟು. ಹಾಲಿನ ಬಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಕೋಲು ಎಂಬ ಜೋಡಿಯೇ ಈ ಉಪಮೆಯ ಹೃದಯ.
Lagud means a stick and ahati a blow. The pairing of the bowl of milk with the stick behind it is the heart of the comparison.
ಹಣದ ಜೊತೆ ಆಪತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಣವನ್ನು ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆಪತ್ತು ಕಾಣುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ದೋಷ ಹಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ.
The verse does not say that wealth always brings calamity. It says the eye fixed on wealth cannot see the calamity. The fault lies in the way of looking, not in the wealth.
ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪಾಠ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದ ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಯಥಾ ನ ಎಂದಿತ್ತು, ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ನ ತಥಾ ಎಂದಿದೆ. ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ.
The text here follows the printed book. The digital text had a different word order in the second line, and the print reads as given here. The sense hardly changes.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಲಾಭದ ಜಾಹೀರಾತು ಕಂಡಾಗ ನಾವು ಮೊದಲು ಲಾಭವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ನಂತರ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಓದುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಯಾವ ಆಸೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಮೊದಲ ಎಚ್ಚರ.
When we see an advertisement for a gain, we look at the gain first. We read the conditions later, and sometimes never. Knowing which wish is shining in our eyes is the first caution.
ಆಸೆ ಇರುವುದೇ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಸೆಯ ಜೊತೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ಏಟು ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿ ಎಂದಷ್ಟೇ ಅದರ ಸೂಚನೆ.
The verse does not say that wishing is itself wrong. Its hint is only to pause beside the wish for a moment and see where the stick is.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ