ನಾಕ್ಷರಾಣಿ ಪಠತಾ ಕಿಮಪಾಠಿ: ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನದವನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯ

ನಾಕ್ಷರಾಣಿ ಪಠತಾ ಸುಭಾಷಿತ: ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನದ ಉದಾರನನ್ನು ಕಂಡು, ಇವನಿಗೆ ಆ ಅಕ್ಷರವೇ ಬಾರದೇ ಎಂದು ಯಾಚಕರ ಸಂಶಯ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ನಾಕ್ಷರಾಣಿ ಪಠತಾ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದವರು ಮನೆಯ ಯಜಮಾನನ ಮಾತಿಗೆ ಕಾಯುತ್ತ ನಿಲ್ಲುವ ಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಕೆಲವರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನದ ಉದಾರನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ತಮಾಷೆಯ ಊಹೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅವನ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಆ ಮಾತು ಬಂದದ್ದೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾಚಕರಿಗೆ ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಉದಾರಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 32 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of the Generous, verse 32

ವಿಷಯ: ಇಲ್ಲ ಎನ್ನದ ಉದಾರ · The giver who never says no

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 22 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನಾಕ್ಷರಾಣಿ ಪಠತಾ ಕಿಮಪಾಠಿ ಪಾಠಿತೋಽಪಿ ಕಿಮು ವಿಸ್ಮೃತ ಏವ
ಇತ್ಥಮರ್ಥಿಜನಸಂಶಯದೋಲಾಖೇಲನಾಂ ಖಲು ಚಕಾರ ನಕಾರಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

नाक्षराणि पठता किमपाठि पाठितोऽपि किमु विस्मृत एव
इत्थमर्थिजनसंशयदोलाखेलनां खलु चकार नकारः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

nākṣarāṇi paṭhatā kimapāṭhi pāṭhito’pi kimu vismṛta eva
itthamarthijanasaṃśayadolākhelanāṃ khalu cakāra nakāraḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ನಾಕ್ಷರಾಣಿ (नाक्षराणि, nākṣarāṇi) = ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲವೇ (ನ + ಅಕ್ಷರಾಣಿ) (the letters, not (na + aksharani))
  • ಪಠತಾ (पठता, paṭhatā) = ಓದುವವನಿಂದ (by one who reads)
  • ಕಿಮಪಾಠಿ (किमपाठि, kimapāṭhi) = ಓದಲಾಗಲಿಲ್ಲವೇ (ಕಿಂ + ಅಪಾಠಿ) (was it not read (kim + apathi))
  • ಪಾಠಿತೋಽಪಿ (पाठितोऽपि, pāṭhito’pi) = ಕಲಿಸಿದ್ದರೂ (ಪಾಠಿತಃ + ಅಪಿ) (even though taught (pathitah + api))
  • ಕಿಮು (किमु, kimu) = ಅಥವಾ ಏನು (or else)
  • ವಿಸ್ಮೃತ ಏವ (विस्मृत एव, vismṛta eva) = ಪೂರ್ತಿ ಮರೆತುಹೋಯಿತೇ (ವಿಸ್ಮೃತಃ + ಏವ) (utterly forgotten (vismritah + eva))
  • ಇತ್ಥಮರ್ಥಿಜನಸಂಶಯದೋಲಾಖೇಲನಾಂ (इत्थमर्थिजनसंशयदोलाखेलनां, itthamarthijanasaṃśayadolākhelanāṃ) = ಹೀಗೆ ಯಾಚಕರ ಸಂಶಯದ ಉಯ್ಯಾಲೆಯ ಆಟವನ್ನು (ಇತ್ಥಂ + ಅರ್ಥಿಜನ + ಸಂಶಯ + ದೋಲಾ + ಖೇಲನಾಂ) (thus the swing-play of the petitioners’ doubt (ittham + arthijana + samshaya + dola + khelanam))
  • ಖಲು (खलु, khalu) = ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
  • ಚಕಾರ (चकार, cakāra) = ಮಾಡಿತು (made)
  • ನಕಾರಃ (नकारः, nakāraḥ) = ನ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ, ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಮಾತು (the syllable na, the word no)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಓದಿದ ಇವನು ಆ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಓದಲೇ ಇಲ್ಲವೇ. ಅಥವಾ ಕಲಿಸಿದ್ದರೂ ಪೂರ್ತಿ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟನೇ. ಹೀಗೆ ನ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ ಯಾಚಕರ ಸಂಶಯವನ್ನು ಉಯ್ಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿಸಿತು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Did this man, who has read his letters, never read that one? Or, though taught it, has he forgotten it entirely? In this way the syllable na set the petitioners’ doubt swinging.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ನಕಾರ ಎಂದರೆ ನ ಅಕ್ಷರ, ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಮಾತು. ಉದಾರನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಅದು ಎಂದೂ ಬಾರದ ಕಾರಣ, ಅವನಿಗೆ ಆ ಅಕ್ಷರವೇ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೇನೋ ಎಂದು ಯಾಚಕರು ಅಚ್ಚರಿಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತಮಾಷೆಯ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ.

Nakara means the letter na, or the word no. Because it never comes from the giver’s mouth, the petitioners wonder whether he even knows the letter. It is a playful exaggeration.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಉದಾರರ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹೇಳದೆ ಉಳಿದ ಭಾವವನ್ನು ಆ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಅನ್ವಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯೂ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದು, ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿರಲೂಬಹುದು.

The verse sits in the section in praise of the generous. We take the unstated sense from that context. The grammar of the first line also allows another reading, so the meaning may differ slightly.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 70. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 70. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನದಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆಯದೂ ಅಲ್ಲ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ತಮಾಷೆಯ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ಸಾಕು.

Never saying no to anyone is neither possible nor always wise. It is enough to see the verse as a playful exaggeration.

ಆದರೂ ಕೇಳಿದವನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವುದು ಒಂದು ದಯೆ. ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ಕೇಳುವವನಿಗೆ ನೋವಾಗದಂತೆ ಹೇಳುವ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು.

Even so, a clear answer is a kindness to the one who asked. One can learn the skill of saying no without hurting the person who asked.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ