“ರಾಮನ ನಡೆ ಚೆಂದ, ಕೃಷ್ಣನ ನುಡಿ ಚೆಂದ.”
ಈ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಎಷ್ಟು ಸಲ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಹಿರಿಯರ ಬಾಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಚನದ ಮಧ್ಯೆ, ಊಟದ ಪಂಕ್ತಿಯ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ಗಾದೆ ಹೇಳದೆ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ರಾಮನ ನುಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅದು ಏನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣನ ನಡೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮೌನ.
ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ನಡೆ ಎಂದರೆ ಹೆಜ್ಜೆ, ನಡೆದು ತೋರಿಸಿದ್ದು. ನುಡಿ ಎಂದರೆ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಟದ್ದು, ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟದ್ದು. ಒಂದು ಕಾಲಿನ ಸಾಕ್ಷಿ, ಇನ್ನೊಂದು ನಾಲಿಗೆಯ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟವನು ಬಿಡದೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು
ರಾಮನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನಾವು ಅರಮನೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಪಟ್ಟ ಬಿಟ್ಟ, ಸುಖ ಬಿಟ್ಟ, ಇದ್ದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಡಿನ ದಾರಿ ಹಿಡಿದ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟ ಆ ಮನುಷ್ಯ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ.
ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣ.
ಬಿಲ್ಲಿಲ್ಲದ ರಾಮನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ನೋಡಿ. ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಬಿಟ್ಟದ್ದು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನಲ್ಲ. ಸಿಂಹಾಸನ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಾಡಿನ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಕಾಯುವ ಕೆಲಸ ಅವನದೇ ಆಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು.
ರಾವಣನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗಲೂ ಅಷ್ಟೇ. ಅಲ್ಲಿ ಸೇಡಿನ ಬಿಸಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಗೆದ್ದ ಮೇಲೆ ಲಂಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಜೇಬಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಫಲವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಹಿಂತಿರುಗಿದ.
ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ಕಲಿಸಿದವನು
ಕೃಷ್ಣ ಬೇರೆ ಬಗೆಯವನು. ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದನ್ನು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ. ಯುದ್ಧ ಶುರುವಾಗುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಕುಸಿದು ಕುಳಿತ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಆತ ಹೇಳಿದ ಮಾತೇ ಗೀತೆ.
ಕರ್ಮಣ್ಯೇವಾಧಿಕಾರಸ್ತೇ ಮಾ ಫಲೇಷು ಕದಾಚನ. ಅಂದರೆ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ, ಫಲ ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಕೃಷ್ಣ ಈ ಸಾಲನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೊದಲೇ ರಾಮ ಅದರಂತೆ ಬದುಕಿ ತೋರಿಸಿದ್ದ.
ಕೃಷ್ಣನ ನಡೆ ಏಕೆ ಗಾದೆಗೆ ಸೇರಲಿಲ್ಲ
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ನಡೆ ಚೆಂದವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೇ? ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ನೇರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಧಾನ, ಒಪ್ಪಂದ, ತಂತ್ರ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಚಾಣಾಕ್ಷ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಯಲು ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಅನುಕರಿಸಲಾಗದು. ಗೀತೆಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷ್ಣನ ನಡೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೆ ಕೈಗೆ ಸಿಗುವುದು ತಂತ್ರ ಮಾತ್ರ, ಧರ್ಮವಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರು ಜಾಣತನದಿಂದ ರಾಮನ ನಡೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಾದೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಕೃಷ್ಣನ ಚಾಣಾಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡವರು ಎಷ್ಟು ಜನ, ಗೀತೆಯನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡವರು ಎಷ್ಟು ಜನ.
ನಡೆ ಮತ್ತು ನುಡಿ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ
ಈ ಎರಡು ಪದಗಳು ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ರೋಗಿಗೆ ನಾವು ಹೇಳುವುದು ನುಡಿ. ಅವರು ನೋಡುವುದು ನಡೆ. ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೇ?
ದಿನಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ನಡೆಯಿರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಲಿಫ್ಟಿನ ಗುಂಡಿ ಒತ್ತುವ ನಾವು. ಉಪ್ಪು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟು ಕ್ಯಾಂಟೀನಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕುವ ನಾವು. ಸರಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಗೆ ಪರದೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂರುವ ನಾವು.
ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಇದು ಗೊತ್ತು. ಆದರೂ.
ರಾಮ ಸಿಗುವುದು ಈ ಅಂತರ ಇಲ್ಲದವರಲ್ಲಿ. ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ಮಾಡಿದವನು, ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೇ ಹೇಳಿದವನು. ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಆತನನ್ನು ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಎಂದು ಕರೆದದ್ದು ಸುಮ್ಮನೆ ಅಲ್ಲ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ
ಗಾದೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗೋಣ. ಅದನ್ನು ನಾವು ಇಷ್ಟು ದಿನ ಇಬ್ಬರು ದೇವರ ಬಗೆಗಿನ ಮಾತೆಂದೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಒಬ್ಬನಿಗೆ ನಡೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ನುಡಿ. ಹಂಚಿ ಮುಗಿಯಿತು.
ಆದರೆ ಅದು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಮಾತು.
ರಾಮನ ನಡೆ ಚೆಂದ, ಕೃಷ್ಣನ ನುಡಿ ಚೆಂದ. ಆ ಎರಡೂ ಒಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ದಿನ, ಆ ಮನುಷ್ಯನೂ ಚೆಂದ.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ