ಕೆಲವರ ಬಳಿ ಹೋದರೆ ಕೆಲಸವೂ ಆಗುತ್ತದೆ, ಮಾತೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಕಲಿತಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರನನ್ನು ತಂಪು ಮಾಡಿದವರು ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಉಪಕರ್ತುಂ ಪ್ರಿಯಂ ವಕ್ತುಂ ಕರ್ತುಂ ಸ್ನೇಹಮಕೃತ್ರಿಮಮ್ ।
ಸಜ್ಜನಾನಾಂ ಸ್ವಭಾವೋಽಯಂ ಕೇನೇನ್ದುಃ ಶಿಶಿರೀಕೃತಃ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
उपकर्तुं प्रियं वक्तुं कर्तुं स्नेहमकृत्रिमम् ।
सज्जनानां स्वभावोऽयं केनेन्दुः शिशिरीकृतः ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
upakartuṃ priyaṃ vaktuṃ kartuṃ snehamakṛtrimam |
sajjanānāṃ svabhāvo’yaṃ kenenduḥ śiśirīkṛtaḥ ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಉಪಕರ್ತುಮ್ (उपकर्तुम्, upakartum) = ಉಪಕಾರ ಮಾಡಲು (to do a kindness)
- ಪ್ರಿಯಮ್ (प्रियम्, priyam) = ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದನ್ನು (what is pleasant)
- ವಕ್ತುಮ್ (वक्तुम्, vaktum) = ಹೇಳಲು (to speak)
- ಕರ್ತುಮ್ (कर्तुम्, kartum) = ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು (to hold, to make)
- ಸ್ನೇಹಮ್ (स्नेहम्, sneham) = ಸ್ನೇಹವನ್ನು (affection)
- ಅಕೃತ್ರಿಮಮ್ (अकृत्रिमम्, akṛtrimam) = ನಟನೆಯಿಲ್ಲದ (unfeigned)
- ಸಜ್ಜನಾನಾಮ್ (सज्जनानाम्, sajjanānām) = ಸಜ್ಜನರ (of good people)
- ಸ್ವಭಾವಃ (स्वभावः, svabhāvaḥ) = ಸ್ವಭಾವ (the nature)
- ಅಯಮ್ (अयम्, ayam) = ಇದು (this)
- ಕೇನ (केन, kena) = ಯಾರಿಂದ (by whom)
- ಇನ್ದುಃ (इन्दुः, induḥ) = ಚಂದ್ರ (the moon)
- ಶಿಶಿರೀಕೃತಃ (शिशिरीकृतः, śiśirīkṛtaḥ) = ತಂಪು ಮಾಡಲಾಯಿತು (was made cool)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನಾಡುವುದು, ನಟನೆಯಿಲ್ಲದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದು ಸಜ್ಜನರ ಸ್ವಭಾವ. ಚಂದ್ರನನ್ನು ತಂಪು ಮಾಡಿದವರು ಯಾರು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
To do a kindness, to speak pleasantly, to hold an affection with nothing put on. This is the nature of good people. By whom was the moon made cool.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮೂರು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತುಮುನ್ ಪ್ರತ್ಯಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಉಪಕರ್ತುಂ, ವಕ್ತುಂ, ಕರ್ತುಂ. ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಮೂರು ರೂಪಗಳು. ಆದರೆ ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಇಲ್ಲ. ಸ್ವಭಾವ ಎಂಬ ಪದವೇ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ.
The three acts are lined up as infinitives, upakartum, vaktum, kartum. There is no finite verb to say who does them. The word svabhava fills that place.
ಅಕೃತ್ರಿಮ ಎಂದರೆ ಕೃತ್ರಿಮವಲ್ಲದ, ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದಲ್ಲದ. ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಈ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಕೆಲಸಗಳೂ ನಟನೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪಕಾರವನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನೂ ನಟಿಸಬಹುದು. ಸ್ನೇಹವನ್ನು ನಟಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
Akritrima means not made up, not manufactured. Adding it to affection concedes that the first two can be put on. A favour can be acted and a kind word can be acted. Acting affection does not last long.
ಶಿಶಿರೀಕೃತಃ ಎಂಬುದು ಕರ್ಮಣಿ ರೂಪ. ಯಾರಾದರೂ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರೂಪ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕೇನ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಜಾಣತನ.
Shishirikritah is a passive form, which needs someone to have done the making. Asking kena, by whom, and showing that there is no answer, is the cleverness of the verse.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 46. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 46. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ನಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಬಹುದು. ಕಲಿಸಿದಷ್ಟೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ನಿಜ. ಯಾವುದು ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಸ್ವಭಾವ ಎಂಬುದು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬೇಗ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
Speaking gently can be taught in a training programme, and it is also true that only what was taught remains. Patients work out quickly which part is practice and which part is the person.
ಸ್ವಭಾವ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನೆಪವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಸುಲಭ. ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುಮ್ಮನಾಗಬಹುದು. ಶ್ಲೋಕ ಇದನ್ನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸ್ವಭಾವ ಎಂದು ಕರೆಯುವಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಸ್ವಭಾವ ಎನ್ನಬಹುದು.
It is easy to use the word nature as an excuse, to say this is not how I am made and leave it there. The verse does not call this something given at birth. A habit that has sunk deep enough can fairly be called a nature too.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ