ಹರಳಿನ ಗಿಡ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಗಟ್ಟಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುತ್ತ ಮರಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದೇ ಮರ.
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸುಭಾಷಿತಗಳು ಬಹಳ ಬಾರಿ ಬಳಸಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ತಿಳಿದವರಿಲ್ಲದ ಸಭೆಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗಿದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯತ್ರ ವಿದ್ವಜ್ಜನೋ ನಾಸ್ತಿ ಶ್ಲಾಘ್ಯಸ್ತತ್ರಾಲ್ಪಧೀರಪಿ ।
ನಿರಸ್ತಪಾದಪೇ ದೇಶೇ ಏರಣ್ಡೋಽಪಿ ದ್ರುಮಾಯತೇ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यत्र विद्वज्जनो नास्ति श्लाघ्यस्तत्राल्पधीरपि ।
निरस्तपादपे देशे एरण्डोऽपि द्रुमायते ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yatra vidvajjano nāsti ślāghyastatrālpadhīrapi |
nirastapādape deśe eraṇḍo’pi drumāyate ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯತ್ರ (यत्र, yatra) = ಎಲ್ಲಿ (where)
- ವಿದ್ವಜ್ಜನಃ ನಾಸ್ತಿ (विद्वज्जनः नास्ति, vidvajjanaḥ nāsti) = ತಿಳಿದವರು ಇಲ್ಲವೋ (there is no learned man)
- ಶ್ಲಾಘ್ಯಃ ತತ್ರ (श्लाघ्यः तत्र, ślāghyaḥ tatra) = ಅಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರ (there is praised)
- ಅಲ್ಪಧೀಃ ಅಪಿ (अल्पधीः अपि, alpadhīḥ api) = ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಯವನೂ (even one of small understanding)
- ನಿರಸ್ತಪಾದಪೇ ದೇಶೇ (निरस्तपादपे देशे, nirastapādape deśe) = ಮರಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ (in a land stripped of trees)
- ಏರಣ್ಡಃ ಅಪಿ (एरण्डः अपि, eraṇḍaḥ api) = ಹರಳಿನ ಗಿಡವೂ (even the castor plant)
- ದ್ರುಮಾಯತೇ (द्रुमायते, drumāyate) = ಮರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (passes for a tree)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ತಿಳಿದವರು ಇಲ್ಲದ ಕಡೆ ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಯವನೂ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮರಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹರಳಿನ ಗಿಡವೂ ಮರವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Where there is no learned man, even one of small understanding is praised. In a land stripped of trees, even the castor plant passes for a tree.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಏರಂಡ ಎಂದರೆ ಹರಳಿನ ಗಿಡ. ಬೇಗ ಬೆಳೆದು ಬೇಗ ಮುರಿಯುವ, ತೊಗಟೆ ಮೃದುವಾದ ಗಿಡ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಟೊಳ್ಳು ದೊಡ್ಡಸ್ತಿಕೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
Eranda is the castor plant, quick to grow, quick to break and soft of bark. That is why it stands in Sanskrit for hollow eminence.
ದ್ರುಮಾಯತೇ ಎಂಬ ರೂಪ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು. ಅದು ಮರವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ, ಮರದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಮುಖ್ಯ.
The form drumayate is worth noticing. It does not say the plant becomes a tree; it says it behaves as one. The difference is small but it is the point.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 38. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 38. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಣ್ಣ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೀನಾಗಿರುವುದು ಸುಲಭ. ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ತನಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರ ನಡುವೆ ಇರಬೇಕು.
It is easy to be a big fish in a small pond. To grow, one has to stand among people who know more.
ಇದು ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾತಲ್ಲ, ತನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ನನ್ನ ಸುತ್ತ ನನಗೆ ತಿದ್ದಿ ಹೇಳುವವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?
This is not a line for measuring others but a question to ask oneself. Who around me is able to correct me?
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ