ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಹರಟುವವರು ಬಹಳ. ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಣಿಸುವ ದಿನ ಒಂದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಎಣಿಕೆಯ ಕಹಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ತನ್ನವರೇ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಾಗ ಹೊರಗಿನವರಿಂದ ಏನು ನಿರೀಕ್ಷೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಕುಟುಕು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕಿಂ ಚಾನ್ಯೈಃ ಸುಕುಲಾಚಾರೈಃ ಸೇವ್ಯತಾಮೇತಿ ಪೂರುಷಃ
ಧನಹೀನಃ ಸ್ವಪತ್ನೀಭಿಸ್ತ್ಯಜ್ಯತೇ ಕಿಂ ಪುನಃ ಪರೈಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
किं चान्यैः सुकुलाचारैः सेव्यतामेति पूरुषः
धनहीनः स्वपत्नीभिस्त्यज्यते किं पुनः परैः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kiṃ cānyaiḥ sukulācāraiḥ sevyatāmeti pūruṣaḥ
dhanahīnaḥ svapatnībhistyajyate kiṃ punaḥ paraiḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನು, ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಪದ (whether, a question word)
- ಚಾನ್ಯೈಃ (चान्यैः, cānyaiḥ) = ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವರಿಂದ (ಚ ಅನ್ಯೈಃ) (and by others)
- ಸುಕುಲಾಚಾರೈಃ (सुकुलाचारैः, sukulācāraiḥ) = ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಲ ಮತ್ತು ನಡತೆಯುಳ್ಳವರಿಂದ (by those of good family and conduct)
- ಸೇವ್ಯತಾಮೇತಿ (सेव्यतामेति, sevyatāmeti) = ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ (ಸೇವ್ಯತಾಂ ಏತಿ) (comes to be served)
- ಪೂರುಷಃ (पूरुषः, pūruṣaḥ) = ಮನುಷ್ಯ (a man)
- ಧನಹೀನಃ (धनहीनः, dhanahīnaḥ) = ಹಣವಿಲ್ಲದವನು (the man without money)
- ಸ್ವಪತ್ನೀಭಿಸ್ತ್ಯಜ್ಯತೇ (स्वपत्नीभिस्त्यज्यते, svapatnībhistyajyate) = ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರೇ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ (ಸ್ವಪತ್ನೀಭಿಃ ತ್ಯಜ್ಯತೇ) (is left even by his own wives)
- ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನು (what)
- ಪುನಃ (पुनः, punaḥ) = ಇನ್ನು (then)
- ಪರೈಃ (परैः, paraiḥ) = ಬೇರೆಯವರಿಂದ (by others)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಲ ಮತ್ತು ನಡತೆಯುಳ್ಳ ಬೇರೆಯವರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸೇವೆ ದೊರೆಯುವುದೇ? ಹಣವಿಲ್ಲದವನನ್ನು ಸ್ವಂತ ಪತ್ನಿಯರೇ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಾಗ ಇನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ಮಾತೇನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Does a man get service from others, however well born and well behaved? When a man without money is left even by his own wives, what then of strangers?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮೊದಲ ಸಾಲು ಬಹಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ. ಅದರ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೀತಿ ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ಶ್ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯ ಮಾತು ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಈ ಓದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತ.
The first half is very terse and its grammar can be unpacked in more than one way. The main point is clear in the second half. This reading of the first half is slightly uncertain.
ಇದು ಒಂದು ಕಹಿ ಅನುಭವದ ಮಾತು, ಎಲ್ಲರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ನಿಯಮ ಅಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಸಂಗಾತಿ ಕೊನೆವರೆಗೂ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಶ್ಲೋಕ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರುವುದು ಬೇರೆಯವರ ಅಲಕ್ಷ್ಯ ಎಷ್ಟು ಸಹಜ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು.
This is a saying born of bitter experience, not a rule about everyone. In many homes the partner stays to the very end through poverty. The verse is sharp in order to show how natural the neglect of outsiders is.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದೇ ಸಂಬಂಧದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಹಣ ಇರುವಾಗ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಣ ಹೋದಾಗ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
Who stands by us in hard times is the real test of a relationship. A question that never arises while money lasts is heard once it is gone.
ನಾವೇ ಒಬ್ಬರ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲೆವೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಶ್ಲೋಕ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳ ಬಳಿ ಒಬ್ಬ ಸಂಬಂಧಿಯೂ ಬರದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತದೆ.
The verse also asks whether we ourselves can stay close when someone is in trouble. When a patient in hospital has not a single relative visiting, that question becomes hard.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ