ಇಬ್ಬರು ಒಂದೇ ಉಡುಪನ್ನು ಸರದಿಯಂತೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಷ್ಟ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತು. ಒಬ್ಬರು ಹೊರಗೆ ಹೋದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಒಳಗೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನೂ ಚಂದ್ರನೂ ಒಂದೇ ಅಂಬರವನ್ನು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಉಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕಿಂ ವಾಚ್ಯಂ ಸೂರ್ಯಶಶಿನೋರ್ದಾರಿದ್ರ್ಯಂ ಮಹತಾಂ ಪುರಃ
ದಿನರಾತ್ರಿವಿಭಾಗೇನ ಪರಿಧತ್ತೋ ಯದಂಬರಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
किं वाच्यं सूर्यशशिनोर्दारिद्र्यं महतां पुरः
दिनरात्रिविभागेन परिधत्तो यदम्बरम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kiṃ vācyaṃ sūryaśaśinordāridryaṃ mahatāṃ puraḥ
dinarātrivibhāgena paridhatto yadambaram
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನು (what)
- ವಾಚ್ಯಂ (वाच्यं, vācyaṃ) = ಹೇಳಬೇಕು (is there to say)
- ಸೂರ್ಯಶಶಿನೋರ್ದಾರಿದ್ರ್ಯಂ (सूर्यशशिनोर्दारिद्र्यं, sūryaśaśinordāridryaṃ) = ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರ ಬಡತನದ ಬಗ್ಗೆ (ಸೂರ್ಯಶಶಿನೋಃ ದಾರಿದ್ರ್ಯಂ) (of the poverty of sun and moon)
- ಮಹತಾಂ (महतां, mahatāṃ) = ದೊಡ್ಡವರ (of the great)
- ಪುರಃ (पुरः, puraḥ) = ಮುಂದೆ (in front)
- ದಿನರಾತ್ರಿವಿಭಾಗೇನ (दिनरात्रिविभागेन, dinarātrivibhāgena) = ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಯ ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ (by dividing day and night)
- ಪರಿಧತ್ತೋ (परिधत्तो, paridhatto) = ಉಡುತ್ತಾರೆ (ಇಬ್ಬರು) (the two put on)
- ಯದಂಬರಮ್ (यदम्बरम्, yadambaram) = ಯಾವ ಅಂಬರವನ್ನು (ಯತ್ ಅಂಬರಂ) (the one garment, the sky)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದೊಡ್ಡವರ ಮುಂದೆ ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರ ಬಡತನದ ಮಾತೇನು? ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಉಡುವುದು ಒಂದೇ ಅಂಬರವನ್ನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
What is there to say of the poverty of the sun and the moon in the presence of the great? By dividing day and night between them, the two wear one and the same garment, the sky.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅಂಬರ ಎಂದರೆ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ಎರಡೂ. ಇದು ಶ್ಲೇಷ, ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಪದದ ಎರಡು ಅರ್ಥ. ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರು ಇರುವುದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನೇ ಬಟ್ಟೆಯೆಂದು ಕರೆದು ಬಡತನದ ಚಿತ್ರ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Ambara means both sky and cloth. This is shlesha, one word with two meanings. The sun and moon live in the sky, and calling it their cloth draws the picture of poverty.
ಇದು ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಮಾತಲ್ಲ, ಬಡತನದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಂಗ್ಯ. ಮಹಾನ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೇ ಹೀಗಾದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಮಾತೇನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮಹತಾಂ ಪುರಃ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡವರ ಮುಂದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ ತೆಗೆದಿದ್ದೇವೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಓದಬಹುದು.
This is not an insult to sun and moon but irony aimed at poverty. If even the celebrated are placed so, what of ordinary people. We take mahatam purah as in the presence of the great, and it can also be read a little differently.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದೊಡ್ಡವರೆಂದು ಕಾಣುವವರಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊರತೆ ಇರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅತಿಯಾದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು ಎರಡೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
Even those who look great may have shortages of their own. Remembering this lessens both undue admiration and undue envy.
ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚುವ ರೀತಿಯೇ ಗೌರವ. ಶ್ಲೋಕದ ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರು ತಮ್ಮ ಸರದಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
In a household that shares a shortage, the manner of sharing is itself a form of respect. The sun and moon of the verse never miss their turn.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ