ಯದ್ದದಾಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟೇಭ್ಯೋ: ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಕಾಯುವುದು ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ

ಹಳ್ಳಿಯ ಉಗ್ರಾಣದ ಮುಂದೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೀಗದ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತ ಕಾವಲುಗಾರನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಳಗಿರುವ ಧಾನ್ಯ ಅವನದಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅವನು ದಿನವಿಡೀ ಅದರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸಂಪತ್ತುಳ್ಳವನನ್ನು ಅಂಥ ಕಾವಲುಗಾರನಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತು ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕರೆದು ಹೇಳುವ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದಾನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 3 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Giving, verse 3

ವಿಷಯ: ಉಳಿದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಕಾವಲು · Guarding what remains

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಯದ್ದದಾಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟೇಭ್ಯೋ ಯಚ್ಚಾಶ್ನಾಸಿ ದಿನೇ ದಿನೇ
ತತ್ತೇ ವಿತ್ತಮಹಂ ಮನ್ಯೇ ಶೇಷಮನ್ಯಸ್ಯ ರಕ್ಷಸಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

यद्ददासि विशिष्टेभ्यो यच्चाश्नासि दिने दिने
तत्ते वित्तमहं मन्ये शेषमन्यस्य रक्षसि

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

yaddadāsi viśiṣṭebhyo yaccāśnāsi dine dine
tatte vittamahaṃ manye śeṣamanyasya rakṣasi

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಯದ್ದದಾಸಿ (यद्ददासि, yaddadāsi) = ನೀನು ಯಾವುದನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೀಯೋ (ಯತ್ ದದಾಸಿ) (what you give)
ವಿಶಿಷ್ಟೇಭ್ಯೋ (विशिष्टेभ्यो, viśiṣṭebhyo) = ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ (ವಿಶಿಷ್ಟೇಭ್ಯಃ) (to the worthy)
ಯಚ್ಚಾಶ್ನಾಸಿ (यच्चाश्नासि, yaccāśnāsi) = ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತೀಯೋ (ಯತ್ ಚ ಅಶ್ನಾಸಿ) (and what you eat)
ದಿನೇ ದಿನೇ (दिने दिने, dine dine) = ದಿನದಿನವೂ (day by day)
ತತ್ತೇ (तत्ते, tatte) = ಅದು ನಿನ್ನ (ತತ್ ತೇ) (that, of yours)
ವಿತ್ತಮಹಂ (वित्तमहं, vittamahaṃ) = ಸಂಪತ್ತು ನಾನು (ವಿತ್ತಂ ಅಹಂ) (wealth, I)
ಮನ್ಯೇ (मन्ये, manye) = ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ (consider)
ಶೇಷಮನ್ಯಸ್ಯ (शेषमन्यस्य, śeṣamanyasya) = ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಬೇರೊಬ್ಬನಿಗಾಗಿ (ಶೇಷಂ ಅನ್ಯಸ್ಯ) (the rest, for another)
ರಕ್ಷಸಿ (रक्षसि, rakṣasi) = ಕಾಯುತ್ತಿರುವೆ (you guard)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನೀನು ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ಏನು ಕೊಡುತ್ತೀಯೋ ಮತ್ತು ದಿನದಿನವೂ ಏನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತೀಯೋ, ಅದನ್ನೇ ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ನೀನು ಬೇರೊಬ್ಬನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

What you give to the worthy and what you eat day after day, that alone I count as your wealth. The rest you are guarding for someone else.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೇಳುವವನು ಇದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಹೇಳುವವನು ಇದ್ದಾನೆ. ನೀನು ಎಂಬ ಸಂಬೋಧನೆ ಮಾತಿಗೆ ಬಿಸುಪು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳಿಕೆಯಾದರೆ ಇದು ಮುಖಾಮುಖಿಯ ಮಾತು.

Here there is a listener and a speaker. The address to you gives the words warmth. If the earlier verse is a statement, this one is a face to face remark.

ವಿಶಿಷ್ಟ ಎಂದರೆ ವಿಶೇಷ ಗುಣವುಳ್ಳವನು ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರ. ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವೇಚನೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಶೇಷಮನ್ಯಸ್ಯ ರಕ್ಷಸಿ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಕಾವಲುಗಾರನ ಉಪಮೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.

Vishishta means one of special merit, a worthy recipient. Discernment about whom to give to is part of it. In shesham anyasya rakshasi the guard’s image is implied. This is our interpretation.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 68. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 68. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹಣ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ದಿನ ಬೇರೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬಿಡಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಿರುವ ಸತ್ಯ. ಅದನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ನೆನಪಿಸುವುದೇ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಕೆಲಸ.

Everyone who keeps money knows that one day it passes to someone else. Reminding us of this gently is the verse’s work.

ಕಲಿಸುವ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅನುಭವ ಜ್ಞಾನವೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಹಂಚಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡದ್ದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳಬಹುದು.

Experience is like this for a teaching doctor. Only what is shared stays in the students, and what we keep to ourselves goes with us.