ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ಬದುಕಿದ ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ದಿನ ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನೋವು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಷ್ಟದ್ದು.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ರಾಜನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಇದು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ನ ತಥಾ ಬಾಧ್ಯತೇ ರಾಜನ್ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ನಿರ್ಧನೋ ಜನಃ
ಯಥಾ ಭದ್ರಾಣಿ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ತೈರ್ವಿಹೀನಃ ಸುಖೋಚಿತಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
न तथा बाध्यते राजन्प्रकृत्या निर्धनो जनः
यथा भद्राणि संप्राप्य तैर्विहीनः सुखोचितः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
na tathā bādhyate rājanprakṛtyā nirdhano janaḥ
yathā bhadrāṇi saṃprāpya tairvihīnaḥ sukhocitaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ನ ತಥಾ (न तथा, na tathā) = ಹಾಗಲ್ಲ (not so much)
- ಬಾಧ್ಯತೇ (बाध्यते, bādhyate) = ಬಾಧೆ ಪಡುತ್ತಾನೆ (is troubled)
- ರಾಜನ್ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ (राजन्प्रकृत्या, rājanprakṛtyā) = ರಾಜನೇ, ಸ್ವಭಾವತಃ (ರಾಜನ್, ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ) (O king, by nature or from birth)
- ನಿರ್ಧನೋ (निर्धनो, nirdhano) = ಬಡವನಾದ (ನಿರ್ಧನಃ) (the penniless)
- ಜನಃ (जनः, janaḥ) = ಮನುಷ್ಯ (person)
- ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಯಾವ ರೀತಿ (as)
- ಭದ್ರಾಣಿ (भद्राणि, bhadrāṇi) = ಒಳ್ಳೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (good things)
- ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ (संप्राप्य, saṃprāpya) = ಪಡೆದು (having obtained)
- ತೈರ್ವಿಹೀನಃ (तैर्विहीनः, tairvihīnaḥ) = ಅವುಗಳಿಲ್ಲದವನಾದವನು (ತೈಃ, ವಿಹೀನಃ) (one left without them)
- ಸುಖೋಚಿತಃ (सुखोचितः, sukhocitaḥ) = ಸುಖಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿದವನು (one used to comfort)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ರಾಜನೇ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬಡವನಾದ ಮನುಷ್ಯ ಅಷ್ಟು ನೋವು ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಸುಖಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿದ ಮನುಷ್ಯ ಪಡುವಷ್ಟು ನೋವು ಅವನಿಗಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
O king, a man who is poor from the start does not suffer as much as one who has gained good things, grown used to comfort, and then lost them.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಎಂದರೆ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅಥವಾ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ. ಇಲ್ಲಿ ಬಡತನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಓದಿದ್ದೇವೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರೆವು.
Prakritya means by nature or from birth. We have read the poverty here as a state present from the start, though we cannot say for certain that no other sense is possible.
ಸುಖೋಚಿತ ಎಂದರೆ ಸುಖಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಹೋದವನು. ನೋವಿನ ಅಳತೆ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಬಿದ್ದ ಎತ್ತರದಿಂದ ಎಂದು ಈ ಪದ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
Sukhochita means one who has grown used to comfort. The word says that pain is measured not by the amount of poverty but by the height one has fallen from.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ನೋವು ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿರಬಹುದು. ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
The pain of someone who has suddenly lost an earlier position, in career or in health, may run deeper than it looks from outside. It is good to listen to them.
ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಡವರಾದವರಿಗೆ ನೋವು ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಾರದು. ಶ್ಲೋಕ ಹೋಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಅಷ್ಟೇ, ಬಡತನವನ್ನು ಹಗುರ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
We should not conclude that those poor from birth hurt less. The verse is only comparing, it is not making poverty light.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ