ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದ ವರಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು: ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಬದುಕಿ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ. ಆಯುಷ್ಯದ ಉದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಅರ್ಥ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಆಗ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಬಡವನ ಬದುಕಿಗೆ ಹೇಳಿ ಕಾಗೆಯ ಹೋಲಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಹೀನಸ್ಯ ಪರಕೀಯಾನ್ನಭೋಜಿನಃ
ಕಾಕಸ್ಯೇವ ದರಿದ್ರಸ್ಯ ದೀರ್ಘಮಾಯುರ್ವಿಡಂಬನಾ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
धर्मार्थकामहीनस्य परकीयान्नभोजिनः
काकस्येव दरिद्रस्य दीर्घमायुर्विडम्बना
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dharmārthakāmahīnasya parakīyānnabhojinaḥ
kākasyeva daridrasya dīrghamāyurviḍambanā
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮ (धर्मार्थकाम, dharmārthakāma) = ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮ (duty, wealth and pleasure)
- ಹೀನಸ್ಯ (हीनस्य, hīnasya) = ಇಲ್ಲದವನ (of one lacking)
- ಪರಕೀಯಾನ್ನಭೋಜಿನಃ (परकीयान्नभोजिनः, parakīyānnabhojinaḥ) = ಬೇರೆಯವರ ಅನ್ನ ತಿನ್ನುವವನ (who eats the food of others)
- ಕಾಕಸ್ಯೇವ (काकस्येव, kākasyeva) = ಕಾಗೆಯಂತೆ (ಕಾಕಸ್ಯ, ಇವ) (like that of a crow)
- ದರಿದ್ರಸ್ಯ (दरिद्रस्य, daridrasya) = ಬಡವನ (of the poor man)
- ದೀರ್ಘಮಾಯುರ್ವಿಡಂಬನಾ (दीर्घमायुर्विडम्बना, dīrghamāyurviḍambanā) = ದೀರ್ಘ ಆಯುಷ್ಯ ಒಂದು ವಿಡಂಬನೆ (ದೀರ್ಘಂ, ಆಯುಃ, ವಿಡಂಬನಾ) (a long life is a mockery)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಇಲ್ಲದ, ಬೇರೆಯವರ ಅನ್ನ ತಿಂದು ಬದುಕುವ ಬಡವನಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಆಯುಷ್ಯ ಕಾಗೆಯ ಆಯುಷ್ಯದಂತೆ ಒಂದು ವಿಡಂಬನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
For a poor man who lacks duty, wealth and pleasure and lives on the food of others, a long life is a mockery, like a crow’s.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಎಂದರೆ ಕರ್ತವ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸುಖ. ಇವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಮೂರು ಗುರಿಗಳು. ಮೂರೂ ಇಲ್ಲದವನ ಬದುಕು ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತೆ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
Dharma, artha and kama are duty, wealth and pleasure, three aims of life in old Indian thought. The poet says the life of one who has none of the three has lost its point.
ಕಾಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ ಬದುಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವರು ಚೆಲ್ಲಿದ ಅನ್ನದ ಮೇಲೆ ಬದುಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ರೂಢಿ ಇದೆ. ಹೋಲಿಕೆ ಆ ರೂಢಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ವಿಡಂಬನಾ ಎಂದರೆ ಕ್ರೂರ ಹಾಸ್ಯ ಅಥವಾ ಅಣಕ.
There is a common saying that the crow lives long and lives on food others have thrown away. We take the comparison to use that saying. Vidambana means a cruel joke or mockery.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಆಯುಷ್ಯದ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೆಲಸ, ಯಾವ ಸಂಬಂಧ, ಯಾವ ಘನತೆ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ನೆನಪು.
What matters is not only the years of life but what work, what relationships and what dignity remain in those years. This is a good reminder for those who care for the elderly.
ಕಷ್ಟದಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅನುಮತಿ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದು ಹೇಳುವುದು ಸ್ಥಿತಿಯ ದುರಂತವನ್ನು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೀಳನ್ನು ಅಲ್ಲ.
The verse gives no licence to look down on those who depend on others out of hardship. It speaks of the tragedy of a state, not of any lowness in the person.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ