ಫೀಸು ಕಟ್ಟಲು ಹಣ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ತಂದೆ ಕಾಲೇಜಿನ ಕಚೇರಿಯ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಬಾರಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಕ್ಷಣದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಾರಿವಾಳದ ಗಂಟಲಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಲಜ್ಜಾವತಃ ಕುಲೀನಸ್ಯ ಯಾಚಿತುಂ ಧನಮಿಚ್ಛತಃ
ಕಂಠೇ ಪಾರಾವತಸ್ಯೇವ ವಾಕ್ಕರೋತಿ ಗತಾಗತಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
लज्जावतः कुलीनस्य याचितुं धनमिच्छतः
कण्ठे पारावतस्येव वाक्करोति गतागतम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
lajjāvataḥ kulīnasya yācituṃ dhanamicchataḥ
kaṇṭhe pārāvatasyeva vākkaroti gatāgatam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಲಜ್ಜಾವತಃ (लज्जावतः, lajjāvataḥ) = ನಾಚಿಕೆಯುಳ್ಳವನ (of the modest one)
- ಕುಲೀನಸ್ಯ (कुलीनस्य, kulīnasya) = ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಲದವನ (of one of good family)
- ಯಾಚಿತುಂ (याचितुं, yācituṃ) = ಬೇಡಲು (to ask)
- ಧನಮ್ (धनम्, dhanam) = ಹಣವನ್ನು (for money)
- ಇಚ್ಛತಃ (इच्छतः, icchataḥ) = ಬಯಸುವವನ (of one who wants)
- ಕಂಠೇ (कण्ठे, kaṇṭhe) = ಗಂಟಲಲ್ಲಿ (in the throat)
- ಪಾರಾವತಸ್ಯೇವ (पारावतस्येव, pārāvatasyeva) = ಪಾರಿವಾಳದಂತೆ (ಪಾರಾವತಸ್ಯ, ಇವ) (like a pigeon’s)
- ವಾಕ್ಕರೋತಿ (वाक्करोति, vākkaroti) = ಮಾತು ಮಾಡುತ್ತದೆ (ವಾಕ್, ಕರೋತಿ) (speech makes)
- ಗತಾಗತಮ್ (गतागतम्, gatāgatam) = ಹೋಗುವುದು ಬರುವುದು (going and coming)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನಾಚಿಕೆಯುಳ್ಳ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಲದ ಮನುಷ್ಯ ಹಣ ಬೇಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಅವನ ಮಾತು ಪಾರಿವಾಳದ ಗಂಟಲಿನಂತೆ ಗಂಟಲಿನಲ್ಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
When a modest man of good family wants to ask for money, his speech goes back and forth in his throat, like a pigeon’s.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪಾರಿವಾಳ ಗಂಟಲಿನ ಆಳದಿಂದ ಗುಟುರು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆ ಸದ್ದು ಹೊರಬರುವ ಬದಲು ಒಳಗೇ ಉರುಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನೇ ಕವಿ ಮಾತು ಹೊರಬರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
A pigeon coos from deep in its throat, and the sound seems to roll inside rather than come out. We take the poet to compare that to speech that will not come out.
ಗತಾಗತ ಎಂದರೆ ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಬರುವುದು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಇದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಠಿಣವಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Gatagata means going and coming. The next verse in the book takes up the same theme in a harsher image.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಣ ಕೇಳುವುದು ಕೆಲವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. ಫೀಸು ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಖರ್ಚಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವೈದ್ಯರೂ ಶಿಕ್ಷಕರೂ ಮೊದಲೇ ಮಾತು ತೆರೆದರೆ ಅವರು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾರೆ.
Asking for money is very hard for some people. If a doctor or a teacher opens the subject first, those who hesitate over fees or the cost of treatment can breathe again.
ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ಮಾತು ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ಗುರುತಲ್ಲ, ಸಂಸ್ಕಾರದ ಗುರುತು ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಒಲವು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
The poet seems to lean gently towards seeing the stuck word as a sign not of weakness but of upbringing.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ