ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಒಲೆಗೆ ಒಣ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ ಅದು ಭುಗ್ಗನೆ ಉರಿದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬೂದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಬೆಳಕು ಯಾರಿಗೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಆರ್ಯಾ ಶ್ಲೋಕ ಹೊಳೆಯುವುದರಲ್ಲೂ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೊಳೆಯುವುದಕ್ಕೇ ರೂಪುಗೊಂಡವರು ಒಂದು ಕಡೆ, ಕ್ಷುದ್ರ ಹುಲ್ಲಿನಂತಹವರು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದೀಪ್ಯಂತಾಂ ಯೇ ದೀಪ್ತ್ಯೈ ಘಟಿತಾ ಮಣಯಶ್ಚ ವೀರಪುರುಷಾಶ್ಚ
ತೇಜಃ ಸ್ವವಿನಾಶಾಯ ತು ಭವತಿ ತೃಣಾನಾಮಿವ ಲಘೂನಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दीप्यन्तां ये दीप्त्यै घटिता मणयश्च वीरपुरुषाश्च
तेजः स्वविनाशाय तु भवति तृणानामिव लघूनाम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dīpyantāṃ ye dīptyai ghaṭitā maṇayaśca vīrapuruṣāśca
tejaḥ svavināśāya tu bhavati tṛṇānāmiva laghūnām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದೀಪ್ಯಂತಾಂ (दीप्यन्तां, dīpyantāṃ) = ಹೊಳೆಯಲಿ (let them shine)
- ಯೇ (ये, ye) = ಯಾರು (those who)
- ದೀಪ್ತ್ಯೈ (दीप्त्यै, dīptyai) = ಹೊಳೆಯಲೆಂದೇ (for shining)
- ಘಟಿತಾ (घटिता, ghaṭitā) = ರೂಪುಗೊಂಡ, ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ (made, fashioned)
- ಮಣಯಶ್ಚ (मणयश्च, maṇayaśca) = ಮಣಿಗಳೂ (the gems too)
- ವೀರಪುರುಷಾಶ್ಚ (वीरपुरुषाश्च, vīrapuruṣāśca) = ವೀರ ಪುರುಷರೂ (and heroic men)
- ತೇಜಃ (तेजः, tejaḥ) = ತೇಜಸ್ಸು, ಉರಿ (the flare)
- ಸ್ವವಿನಾಶಾಯ (स्वविनाशाय, svavināśāya) = ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕೆ (for its own destruction)
- ತು (तु, tu) = ಆದರೆ (but)
- ಭವತಿ (भवति, bhavati) = ಆಗುತ್ತದೆ (becomes)
- ತೃಣಾನಾಮಿವ (तृणानामिव, tṛṇānāmiva) = ಹುಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೆ (as it does for blades of grass)
- ಲಘೂನಾಮ್ (लघूनाम्, laghūnām) = ಹಗುರವಾದ, ಕ್ಷುದ್ರವಾದ (light, petty)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹೊಳೆಯಲೆಂದೇ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮಣಿಗಳೂ ವೀರ ಪುರುಷರೂ ಹೊಳೆಯಲಿ. ಆದರೆ ಹಗುರವಾದ ಹುಲ್ಲಿನ ತೇಜಸ್ಸು, ಅಂದರೆ ಅದರ ಉರಿ, ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Let the gems and the heroic men who were fashioned for shining, shine. But the flare of light blades of grass serves only their own destruction.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ತೇಜಸ್ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಣಿ ಮತ್ತು ವೀರರಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ. ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಮ್ಮನೆ ಉರಿ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಶ್ಲೋಕದ ತಿರುವು.
The word tejas carries two senses here. In the gems and the heroes it is lustre and valour. In the grass it is only a flare. This difference is the turn of the verse.
ಮುದ್ರಿತ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪದ ಲಘೂನಾಂ ಎಂದಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಅಘೂನಾಂ ಎಂಬ ರೂಪ ಇತ್ತು. ನಾವು ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ.
The printed page reads laghunam as the last word. The digital text had aghunam. We have followed the printed book.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 79. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 79. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹೊಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆತುರ ಬೇರೆ, ಹೊಳೆಯುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಬೇರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ದಿನ ಬೇಗ ಆರಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
Eagerness to shine is one thing and fitness to shine another. Learning that is shown off in haste sometimes goes out quickly on the day of the examination.
ಶ್ಲೋಕ ಸಣ್ಣವರನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಓದಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ನಂತರ ಹೊಳೆಯಿರಿ ಎಂಬ ಸಲಹೆಯಾಗಿಯೂ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
The verse need not be read as belittling small people. It can also be taken as the advice to prepare first and shine afterwards.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ